Adhyaya 4

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धर्मराजस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा यमदूतानां न भयं विद्यते क्वचित्

Vyāsa thưa rằng: Từ đây ta sẽ thuật lại hạnh nghiệp của Dharmarāja; ai nghe rồi thì nỗi sợ các sứ giả của Yama chẳng khởi lên ở bất cứ nơi đâu, trong bất cứ cảnh huống nào.

Verse 2

धर्मराजेन सा दृष्टा वर्द्धनी च वराप्सरा । महत्यरण्ये का ह्येषा सुन्दरांग्यतिसुन्दरी

Dharmarāja trông thấy nàng—Varddhanī, một vị apsaras thượng hạng. Giữa khu rừng mênh mông ấy (Ngài tự hỏi): “Người nữ có dung nhan tuyệt mỹ, thân thể đoan nghiêm này là ai?”

Verse 3

निर्मानुषवनं चेदं सिंहव्याघ्रभयानकम् । आश्चर्यं परमं ज्ञात्वा धर्मराजोऽब्रवीदिदम्

“Khu rừng này vắng bóng người, lại đáng sợ vì sư tử và hổ dữ.” Nhận ra đó là điều kỳ lạ lớn lao, Dharmarāja bèn cất lời như sau.

Verse 4

धर्मराज उवाच । कस्मात्त्वं मानिनि ह्येका वने चरसि निर्जने । कस्मात्स्थानात्समायाता कस्य पत्नी सुशोभने

Dharmarāja nói: ‘Hỡi người nữ kiêu hãnh, vì sao nàng một mình lang thang trong khu rừng cô tịch này? Hỡi người rạng ngời xinh đẹp, nàng từ nơi nào đến? Nàng là hiền thê của ai?’

Verse 5

सुता त्वं कस्य वामोरु अतिरूपवती शुभा । मानुषी वाथ गंधर्वी अमरी वाथ किंनरी

‘Hỡi người có đùi thon đẹp, nàng là ái nữ của ai—cát tường và tuyệt sắc? Nàng là người phàm, hay Gandharvī, hay nữ thần, hay Kinnarī?’

Verse 6

अप्सरा पक्षिणी वाथ अथवा वनदेवता । राक्षसी वा खेचरी वा कस्य भार्या च तद्वद

‘Nàng là apsarā, hay thiếu nữ chim, hay thần linh của rừng sâu? Hay là rākṣasī, hay khecarī du hành giữa hư không? Xin hãy nói—nàng là hiền thê của ai?’

Verse 7

सत्यं च वद मे सुभ्रूरित्याहार्कसुतस्तदा । किमिच्छसि त्वया भद्रे किं कार्यं वा वदात्र वै

Bấy giờ con của Arka (Dharmarāja) nói: ‘Hỡi người có mày ngài thanh tú, hãy nói với ta lời chân thật. Hỡi bậc hiền thiện, nàng mong cầu điều chi? Nàng đến đây vì việc gì—hãy nói rõ ràng.’

Verse 8

यदिच्छसि त्वं वामोरु ददामि तव वांछितम्

‘Hỡi người có đùi thon đẹp, bất cứ điều gì nàng ước nguyện, ta sẽ ban cho đúng như điều nàng mong cầu.’

Verse 9

वर्द्धन्युवाच । धर्मे तिष्ठति सर्वं वै स्थावरं जंगमं विभो । स धर्मो दुष्करं कर्म कस्मात्त्वं कुरुषेऽनघ

Varddhanī thưa: “Ôi bậc hùng lực! Quả thật mọi loài—bất động và hữu động—đều nương nơi Dharma mà đứng vững. Dharma tự thân là con đường hành nghiệp khó khăn; vậy cớ sao, ôi đấng vô tội, ngài lại gánh lấy việc nhọc nhằn đến thế?”

Verse 10

यम उवाच । ईशानस्य च यद्रूपं द्रष्टुमिच्छामि भामिनि । तेनाहं तपसा युक्तः शिवया सह शंकरम्

Yama nói: “Hỡi người đẹp, ta ước được chiêm bái chính hình tướng ấy của Īśāna. Vì thế ta chuyên tu khổ hạnh, cùng với Śivā, để cầu đạt Śaṅkara.”

Verse 11

यशः प्राप्स्ये सुखं प्राप्स्ये करोमि च सुदुष्करम् । युगेयुगे मम ख्यातिर्भवेदिति मतिर्मम

“Ta sẽ được danh tiếng; ta sẽ được an lạc; và ta sẽ thành tựu việc cực kỳ khó làm. Nguyện tiếng tăm của ta còn mãi từ yuga này sang yuga khác”—đó là quyết tâm của ta.

Verse 12

कल्पे कल्पे महाकल्पे भूयः ख्यातिर्भवेदिति । एतस्मात्कारणात्सुभ्रूस्तप्यते परमं तपः

“Trong mỗi kalpa, lại trong những đại kiếp nối tiếp, nguyện danh tiếng của ta lại khởi lên.” Vì lẽ ấy, hỡi người có mày đẹp, ta thực hành khổ hạnh tối thượng.

Verse 13

कस्मात्त्वमागता भद्रे कथयस्व यथातथा । किं कार्यं कस्य हेतुश्च सत्यमाख्यातुमर्हसि

“Hỡi hiền nữ, vì sao nàng đến đây? Hãy nói đúng sự thật, như chính nó là. Cần làm việc gì, và vì mục đích của ai? Nàng nên bày tỏ chân thật.”

Verse 14

वर्द्धन्युवाच । तपसैव त्वया धर्म भयभीतो दिवस्पतिः । तेनाहं नोदिता चात्र तपोवि घ्नस्य कांक्षया

Varddhanī nói: “Hỡi Dharma, do sức tápas của ngài mà Thiên chủ Indra, chúa cõi trời, đã sinh lòng khiếp sợ. Vì thế ta bị thúc giục đến đây, với ý muốn ngăn trở sự khổ hạnh của ngài.”

Verse 15

इन्द्रासनभयाद्भीता हरिणा हरिसन्निधौ । प्रेषिताहं महाभाग सत्यं हि प्रवदाम्यहम्

“Vì sợ ngai Indra bị lung lay, ta run rẩy; và ngay trước thánh nhan Hari, chính Hari đã sai ta đến. Hỡi bậc đại phúc, ta quả thật nói lời chân thật.”

Verse 16

सूत उवाच । सत्यवाक्येन च तदा तोषितो रविनंदनः । उवाचैनां महाभाग्यो वरदोहं प्रयच्छ मे

Sūta nói: Bấy giờ, nhờ lời nói chân thật của nàng, Ravinandana—Yama—được hoan hỷ. Vị đại phúc ấy bảo nàng: “Ta là đấng ban ân huệ; hãy cầu xin ta một điều.”

Verse 17

यमोऽहं सर्वभूतानां दुष्टानां कर्मकारिणाम् । धर्म रूपो हि सर्वेषां मनुजानां जितात्मनाम्

“Ta là Yama đối với mọi loài—đối với kẻ ác làm các nghiệp tội. Nhưng đối với những người tự chế, thắng được bản thân, ta thật chính là hình tướng của Dharma.”

Verse 18

स धर्मोऽहं वरारोहे ददामि तव दुर्लभम् । तत्सर्वं प्रार्थय त्वं मे शीघ्रं चाप्सरसां वरे

“Ta chính là Dharma ấy, hỡi người nữ dáng bước mỹ lệ. Ta ban cho nàng điều khó được. Vậy nên, hỡi bậc tối thắng trong hàng apsara, hãy mau cầu xin ta điều nàng mong muốn.”

Verse 19

वर्द्धन्युवाच । इन्द्रस्थाने सदा रम्ये सुस्थिरत्वं प्रयच्छ मे । स्वामिन्धर्मभृतां श्रेष्ठ लोकानां च हिताय वै

Varddhanī thưa: “Tại nơi chốn của Đế Thích luôn rực rỡ này, xin ban cho con sự an trụ kiên cố, ôi Chúa tể—bậc tối thượng trong hàng những người gìn giữ Dharma—để đem lại lợi ích cho muôn cõi.”

Verse 20

यम उवाच । एवमस्त्विति तां प्राह चान्यं वरय सत्वरम् । ददामि वरमुत्कृष्टं गानेन तोषितोस्म्यहम्

Diêm Vương nói: “Tathāstu—được như vậy,” rồi bảo nàng: “Hãy mau chọn thêm một ân huệ khác. Ta sẽ ban ân huệ tối thắng, vì ta đã hoan hỷ bởi khúc ca của nàng.”

Verse 21

वर्द्धन्युवाच । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मम तीर्थं महामते । भूयाच्च सर्वपापघ्नं मन्नाम्नेति च विश्रुतम्

Varddhanī thưa: “Tại nơi này—trong thánh địa rộng lớn này—bậc đại trí, xin cho có một tīrtha mang danh con; và xin được lưu danh là nơi diệt trừ mọi tội lỗi.”

Verse 22

तत्र दत्तं हुतं तप्तं पठितं वाऽक्षयं भवेत् । पञ्चरात्रं निषेवेत वर्द्धमानं सरोवर म्

Bất cứ việc bố thí nào tại đó, lễ cúng vào hỏa tế, khổ hạnh, hay tụng đọc—đều trở thành công đức bất hoại. Người hành hương nên nương tựa hồ Varddhamāna trong năm đêm.

Verse 23

पूर्वजास्तस्य तुष्येरंस्तर्प्यमाणा दिनेदिने । तथेत्युक्त्वा तु तां धर्मो मौनमाचष्ट संस्थितः । त्रिःपरिक्रम्य तं धर्मं नमस्कृत्य दिवं ययौ

Tổ tiên của người ấy sẽ được thỏa lòng, nhờ được dâng tarpaṇa mỗi ngày. Nói “Tathāstu—được như vậy,” Dharma đứng yên trong lặng thinh. Rồi nàng đi nhiễu quanh Dharma ba vòng, đảnh lễ, và lên cõi trời.

Verse 24

वर्द्धन्युवाच । मा भयं कुरु देवेश यमस्यार्कसुतस्य च । अयं स्वार्थपरो धर्म यशसे च समाचरेत्

Varddhanī thưa: “Chớ sợ hãi, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên—đừng sợ cả Yama, con của Thần Mặt Trời, hay bất cứ điều gì khác. Pháp (dharma) này được hành trì vì mục đích chính đáng của mình, và cũng nên thực hành để được tiếng thơm.”

Verse 25

व्यास उवाच । वर्द्धनी पूजिता तेन शक्रेण च शुभानना । साधुसाधु महाभागे देवकार्य कृतं त्वया

Vyāsa nói: Varddhanī, người có dung nhan rạng ngời, cũng được chính Śakra tôn kính. “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại phúc! Nhờ nàng mà một việc làm lợi ích cho chư thiên đã được thành tựu.”

Verse 26

निर्भयत्वं वरागेहे सुखवासश्च ते सदा । यशः सौख्यं श्रियं रम्यां प्राप्स्यसि त्वं शुभानने

Hỡi người có dung nhan tốt lành, nàng sẽ được vô úy, được một mái nhà thượng hảo và đời sống an lạc luôn luôn. Nàng sẽ đạt tiếng thơm, hạnh phúc và phú quý cát tường (Śrī) mỹ diệu.

Verse 27

तथेति देवास्तामूचुर्निर्भयानंदचेतसा । नमस्कृत्य च शक्रं सा गता स्थानं स्वकं शुभम्

Bấy giờ chư thiên, lòng tràn đầy hỷ lạc vô úy, nói với nàng: “Tathāstu—xin được như vậy.” Rồi nàng đảnh lễ Śakra và trở về trú xứ cát tường của mình.

Verse 28

सूत उवाच । गतेप्सरसि राजेन्द्र धर्मस्तस्थौ यथाविधि । तपस्तेपे महाघोरं विश्वस्योद्वेगदायकम्

Sūta nói: “Muôn tâu đại vương, khi nàng apsaras đã rời đi, Dharma vẫn ở lại đó đúng theo pháp thức, rồi thực hành khổ hạnh vô cùng ghê gớm—khiến cả thế gian chấn động bất an.”

Verse 29

पंचाग्निसा धनं शुक्रे मासि सूर्येण तापिते । चक्रे सुदुःसहं राजन्देवैरपि दुरासदम्

Vào tháng Śukra, bị mặt trời thiêu đốt, ông thực hành khổ hạnh “ngũ hỏa” vô cùng nghiêm khắc—tâu Đại vương, đó là thử thách khó kham, đến chư thiên cũng khó bề đến gần.

Verse 30

ततो वर्षशते पूर्णे अन्तको मौनमास्थितः । काष्ठभूत इभवातस्थौ वल्मीकशतसंवृतः

Rồi khi tròn một trăm năm, Antaka giữ hạnh im lặng; bất động như khúc gỗ, ông đứng đó, bị hàng trăm ụ mối phủ kín.

Verse 31

नानापक्षिगणैस्तत्र कृतनीडैः स धर्मराट् । उपविष्टे व्रतं राजन्दृश्यते नैव कुत्रचित्

Tại đó, nhiều đàn chim đã làm tổ trên thân ông; vị “vua của dharma” vẫn ngồi yên—tâu Đại vương, hạnh nguyện của ông không hề lộ chút dao động ở bất cứ đâu.

Verse 32

संस्मरंतोऽथ देवेश मुमापतिमनिंदितम् । ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षाश्चोद्विग्नमानसाः । कैलासशिखरं भूय आजग्मुः शिवसन्निधौ

Bấy giờ, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên, nhớ đến vị Chúa vô tì vết—phu quân của Umā—các deva cùng Gandharva và Yakṣa, lòng hoảng sợ bất an, lại lên đỉnh Kailāsa, vào trước thánh nhan Śiva.

Verse 33

देवा ऊचुः । त्राहित्राहि महादेव श्रीकण्ठ जगतः पते । त्राहि नो भूतभव्येश त्राहि नो वृषभध्वज । दयालुस्त्वं कृपानाथ निर्विघ्नं कुरु शंकर

Chư thiên thưa rằng: “Xin cứu, xin cứu chúng con, lạy Mahādeva! Lạy Śrīkaṇṭha, Chúa tể của thế gian! Xin cứu chúng con, lạy Đấng Chủ của quá khứ và vị lai; xin cứu chúng con, lạy Đấng mang cờ hình bò! Ngài đầy lòng từ mẫn, là bậc chủ của ân điển—lạy Śaṅkara, xin khiến mọi chướng ngại đều tiêu trừ cho chúng con.”

Verse 34

ईश्वर उवाच । केनापराधिता देवाः केन वा मानमर्द्दिताः । मर्त्ये स्वर्गेऽथवा नागे शीघ्रं कथय ताचिरम्

Īśvara phán: “Hỡi chư Thiên, ai đã xúc phạm các ngươi, hoặc ai đã nghiền nát niềm kiêu hãnh của các ngươi—ở cõi người, trên cõi trời, hay giữa loài Nāga? Hãy nói mau; chớ chần chừ.”

Verse 35

अनेनैव त्रिशूलेन खट्वांगेनाथवा पुनः । अथ पाशुपतेनैव निहनिष्यामि तं रणे । शीघ्रं वै वदतास्माक मत्रागमनकारणम्

“Với chính cây tam trượng này—hoặc với khaṭvāṅga—hay với vũ khí Pāśupata, Ta sẽ đánh gục hắn nơi chiến địa. Hãy nói mau, nói thật, nguyên do các ngươi đến đây.”

Verse 36

देवा ऊचुः । कृपासिन्धो हि देवेश जगदानन्दकारक । न भयं मानुषादद्य न ना गाद्देवदानवात्

Chư Thiên thưa: “Ôi Đấng Chúa của chư Thiên, biển cả từ bi, bậc đem hoan hỷ cho thế gian—hôm nay chúng con không sợ loài người, cũng không sợ Nāga, cũng chẳng sợ chư Thiên hay Dānava.”

Verse 37

मर्त्यलोके महादेव प्रेतनाथो महाकृतिः । आत्मकार्यं महाघोरं क्लेशयेदिति निश्चयः

“Ở cõi người, ôi Mahādeva, chúa tể loài Preta—với hình tướng vô cùng to lớn—đã quyết thực hiện mưu đồ cực kỳ ghê rợn của riêng hắn và làm khổ các cõi.”

Verse 38

उग्रेण तपसा कृत्वा क्लिश्यदात्मानमात्मना । तेनात्र वयमुद्विग्ना देवाः सर्वे सदाशिव । शरणं त्वामनुप्राप्ता यदिच्छसि कुरुष्व तत्

“Hắn đã tu khổ hạnh dữ dội, tự hành hạ mình theo ý mình, khiến tất cả chúng con—chư Thiên—đều bất an nơi đây, ôi Sadāśiva. Vì thế chúng con đến nương tựa nơi Ngài—xin Ngài làm điều Ngài cho là thích đáng.”

Verse 39

सूत उवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा वृषारूढो वृषध्वजः । आयुधान्परिसंगृह्य कवचं सुमनोहरम् । गतवानथ तं देशं यत्र धर्मो व्यवस्थितः

Sūta nói: Nghe lời của chư thiên, Đấng cưỡi bò—vị có cờ hiệu mang hình bò—thu gom binh khí và khoác lên áo giáp tuyệt mỹ. Rồi Ngài lên đường đến miền đất nơi Chánh Pháp (Dharma) được an lập vững bền.

Verse 40

ईश्वर उवाच । अनेन तपसा धर्म संतुष्टं मम मानसम् । वरं ब्रूहि वरं ब्रूहि वरं ब्रूहीत्युवाच ह

Īśvara phán: “Hỡi Dharma, nhờ khổ hạnh này, lòng Ta đã hoàn toàn hoan hỷ. Hãy nói điều ban phước—hãy nói; hãy thưa rõ ân huệ mà ngươi mong cầu,” Ngài phán như vậy.

Verse 41

इच्छसे त्वं यथा कामा न्यथा ते मनसि स्थितान् । यंयं प्रार्थयसे भद्र ददामि तव सांप्रतम्

“Bất cứ điều gì ngươi ước muốn, bất cứ điều gì ẩn chứa trong tâm—hỡi bậc hiền thiện—điều nào ngươi cầu xin, Ta sẽ ban ngay cho ngươi.”

Verse 42

सूत उवाच । एवं संभाषमाणं तु दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् । वल्मीकादुत्थितो राजन्गृहीत्वा करसंपुटम् । तुष्टाव वचनैः शुद्धैर्लोकनाथमरिंदम्

Sūta nói: Thấy Đại Thần Maheśvara đang nói như thế, hỡi Đại vương, Dharma từ tổ mối đứng dậy, chắp tay cung kính. Với lời thanh tịnh, ngài tán thán Đấng Chúa Tể Thế Gian, bậc hàng phục kẻ thù.

Verse 43

धर्म उवाच । ईश्वराय नमस्तुभ्यं नमस्ते योगरूपिणे । नमस्ते तेजोरूपाय नीलकंठ नमोऽस्तु ते

Dharma thưa: “Kính lễ Ngài, hỡi Īśvara; kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng của Yoga. Kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng của quang huy; hỡi Nīlakaṇṭha, con xin đảnh lễ Ngài.”

Verse 44

ध्यातॄणामनुरूपाय भक्तिगम्याय ते नमः । नमस्ते ब्रह्मरूपाय विष्णुरूप नमोऽ स्तु ते

Kính lễ Ngài, Đấng hiện bày hình tướng hợp với người hành thiền và được đạt đến bằng lòng bhakti. Đảnh lễ Ngài trong hình tướng Phạm Thiên; ôi Đấng mang hình tướng Viṣṇu, xin kính lễ Ngài.

Verse 45

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय अणुरूपाय वै नमः । नमस्ते कामरूपाय सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

Kính lễ Ngài trong tướng thô, tướng vi tế, và cả tướng vi trần. Đảnh lễ Ngài, Đấng tùy ý hiện mọi hình tướng, làm nên sự tạo hóa, gìn giữ và tiêu dung.

Verse 46

नमो नित्याय सौम्याय मृडाय हरये नमः । आतपाय नमस्तुभ्यं नमः शीतकराय च

Kính lễ Ngài, Đấng vĩnh hằng, hiền hòa, từ mẫn; kính lễ Hara. Kính lễ Ngài như sức nóng và quang huy; và cũng kính lễ Ngài như Đấng ban sự mát lành.

Verse 47

सृष्टिरूप नमस्तुभ्यं लोकपाल नमोऽस्तु ते । नम उग्राय भीमाय शांत रूपाय ते नमः

Kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng của sự sáng tạo; ôi Đấng Hộ Trì các cõi, xin kính lễ. Kính lễ Ngài như Đấng dữ dội, đáng sợ; và cũng kính lễ Ngài như Đấng mang hình tướng an tịnh.

Verse 48

नमश्चानंतरूपाय विश्वरूपाय ते नमः । नमो भस्मांगलिप्ताय नमस्ते चंद्रशेखर । नमोऽस्तु पंचवक्त्राय त्रिनेत्राय नमोऽस्तु ते

Kính lễ Ngài, Đấng có vô lượng hình tướng; kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng vũ trụ. Kính lễ Ngài, Đấng thân thể trang nghiêm bằng tro thiêng; kính bái Ngài, ôi Candraśekhara. Kính lễ Ngài, Đấng năm mặt; kính lễ Ngài, Đấng ba mắt.

Verse 49

नमस्ते व्यालभूषाय कक्षापटधराय च । नमोंऽधकविनाशाय दक्षपापापहारिणे । कामनिर्द्दाहिने तुभ्यं त्रिपुरारे नमोऽस्तु ते

Xin đảnh lễ Ngài, đấng trang nghiêm bằng rắn và mang dải thắt bên hông. Xin đảnh lễ đấng diệt Andhaka, đấng tẩy trừ tội lỗi của Dakṣa. Kính dâng Ngài, đấng thiêu Kāma thành tro, ôi Tripurāri—xin nhận lễ bái của con.

Verse 50

चत्वारिंशच्च नामानि मयोक्तानि च यः पठेत् । शुचिर्भूत्वा त्रिकालं तु पठेद्वा शृणुयादपि

Ai tụng đọc bốn mươi danh hiệu do ta nói ra, sau khi tự thanh tịnh, và tụng vào ba thời trong ngày, hoặc chỉ lắng nghe thôi, cũng được công đức như ý.

Verse 51

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च सुरापो गुरुत ल्पगः । ब्रह्महा हेमहारी च ह्यथवा वृषलीपतिः

Dẫu là kẻ sát hại bò, người vô ân, kẻ uống rượu, kẻ phạm giường của thầy, kẻ sát hại bà-la-môn, kẻ trộm vàng, hay kẻ giao du với hạng sa đọa—cũng được thanh tịnh nhờ sự tụng niệm ấy.

Verse 53

स्त्रीबालघातकश्चैव पापी चानृतभाषणः । अनाचारी तथा स्तेयी परदाराभिगस्तथा । अकार्यकारी कृत्यघ्नो ब्रह्मद्विड्वाडवाधमः

Dẫu là kẻ giết phụ nữ hay trẻ thơ, kẻ tội lỗi nói dối, kẻ hạnh kiểm bại hoại, kẻ trộm cắp, kẻ xâm phạm vợ người; kẻ làm điều không nên làm, kẻ phá hoại bổn phận thiêng, kẻ căm ghét bà-la-môn, và hạng người hèn mạt nhất—cũng được thanh tịnh nhờ lòng sùng kính ấy.

Verse 54

सूत उवाच । इत्येवं बहुभिर्वाक्यैर्धर्मराजेन वै मुहुः । ईडितोऽपि महद्भक्त्या प्रणम्य शिरसा स्वयम्

Sūta nói: Như vậy, Dharma-rāja đã nhiều lần dùng lời lẽ phong phú để tán dương Ngài. Và tuy đã được ca ngợi, Śiva vẫn với đại bhakti, tự mình cúi đầu đảnh lễ.

Verse 55

तुष्टः शंभुस्तदा तस्मा उवाचेदं वचः शुभम् । वरं वृणु महाभाग यत्ते मनसि वर्त्तते

Bấy giờ Śambhu hoan hỷ, liền nói với người ấy lời cát tường: “Hỡi bậc đại phúc, hãy chọn một ân phúc—điều gì đang ở trong tâm ngươi.”

Verse 56

यम उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम्

Yama thưa: “Bạch Đấng Chúa tể chư thiên, nếu Ngài hoan hỷ và rủ lòng từ mẫn đối với con, ô bậc đại phúc, xin khiến điều thỉnh cầu này được ứng nghiệm khắp tam giới, cùng mọi loài động và bất động.”

Verse 57

मन्नाम्ना स्थानमेतद्धि ख्यातं लोके भवेदिति । अच्छेद्यं चाप्यभेद्यं च पुण्यं पापप्रणाशनम्

“Nguyện nơi này được thế gian biết đến bằng danh của ta. Nguyện nơi ấy không thể chặt, không thể phá—thanh tịnh, và là đấng diệt trừ tội lỗi.”

Verse 58

स्थानं कुरु महादेव यदि तुष्टोऽसि मे भव । शिवेन स्थानकं दत्तं काशीतुल्यं तदा नृप । तद्दत्त्वा च पुनः प्राह अन्यं वरय सत्तम

“Bạch Mahādeva, nếu Ngài hoan hỷ với con, xin hãy thiết lập một thánh địa.” Khi ấy Śiva ban một nơi linh thiêng ngang với Kāśī, hỡi đức vua. Ban xong, Ngài lại phán: “Hỡi bậc tối thượng trong loài người, hãy chọn thêm một ân phúc nữa.”

Verse 59

धर्म उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम् । वरेणैवं यथा ख्यातिं गमिष्यामि युगेयुगे

Dharma thưa: “Bạch Đấng Chúa tể chư thiên, nếu Ngài hoan hỷ và rủ lòng từ mẫn đối với con, ô bậc đại phúc, xin khiến ân phúc này được ứng nghiệm khắp tam giới, cùng mọi loài động và bất động, để nhờ ân phúc ấy con được danh tiếng qua từng thời đại, hết yuga này đến yuga khác.”

Verse 60

ईश्वर उवाच । ब्रूहि कीनाश तत्सर्वं प्रकरोमि तवेप्सितम् । तपसा तोषितोऽहं वै ददामि वरमीप्सितम्

Īśvara phán: “Hỡi Kīnāśa, hãy nói—hãy bày tỏ mọi điều ngươi mong cầu. Ta sẽ thành tựu cho ngươi. Vì hoan hỷ trước khổ hạnh của ngươi, quả thật Ta ban cho ngươi ân huệ mà ngươi tìm kiếm.”

Verse 61

यम उवाच । यदि मे वांछितं देव ददासि तर्हि शंकर । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मन्नामा भव सर्वदा

Yama thưa: “Bạch Thần, bạch Śaṅkara, nếu Ngài ban cho điều con hằng ước nguyện, thì tại nơi này—trong thánh địa vĩ đại này—xin cho danh con lưu trú mãi mãi.”

Verse 62

धर्मारण्यमिति ख्यातिस्त्रैलोक्ये सचराचरे । यथा संजायते देव तथा कुरु महेश्वर

“Nguyện danh tiếng ‘Dharmāraṇya’ lan khắp ba cõi, giữa mọi loài hữu tình và vô tình. Bạch Thần, bạch Maheśvara—xin khiến điều ấy thành tựu.”

Verse 63

ईश्वर उवाच । धर्मारण्यमिदं ख्यातं सदा भूयाद्युगेयुगे । त्वन्नाम्ना स्थापितं देव ख्यातिमेतद्गमिष्यति । अथान्यदपि यत्किंचित्करोम्येष वदस्व तत

Īśvara phán: “Nơi này sẽ mãi được tôn xưng là Dharmāraṇya, qua hết yuga này đến yuga khác. Được thiết lập dưới danh của ngươi, hỡi Deva, nơi ấy sẽ đạt danh tiếng ấy. Và nếu còn điều gì khác, dù là nhỏ, ngươi muốn Ta làm—hãy nói ra.”

Verse 64

यम उवाच । योजनद्वयविस्तीर्णं मन्नाम्ना तीर्थमुत्तमम् । मुक्तेश्च शाश्वतं स्थानं पावनं सर्वदेहिनाम्

Yama thưa: “Xin cho, dưới danh con, có một thánh địa tīrtha tối thượng trải rộng hai yojana—một trú xứ giải thoát vĩnh hằng, thanh tẩy mọi loài hữu thân.”

Verse 65

मक्षिकाः कीटकाश्चैव पशुपक्षिमृगादयः । पतंगा भूतवेताला पिशाचोरगराक्षसाः

Ruồi và các loài côn trùng; gia súc, chim chóc, thú rừng như nai v.v.; bướm đêm; các bhūta và vetāla; piśāca, rắn nāga và rākṣasa—

Verse 66

नारी वाथ नरो वाथ मत्क्षेत्रे धर्मसंज्ञके । त्यजते यः प्रियान्प्राणान्मुक्तिर्भवतु शाश्वती

Dù là nữ hay nam, bất cứ ai trong cõi của Ta—gọi là Dharmāraṇya—khi xả bỏ hơi thở sinh mệnh thân yêu, nguyện người ấy được giải thoát vĩnh cửu (mokṣa).

Verse 67

एवमस्त्विति सर्वोपि देवा ब्रह्मादयस्तथा । पुष्पवृष्टिं प्रकुर्वाणाः परं हर्षमवा्प्नुयुः

“Đúng như vậy!”—chư thiên hết thảy, cùng với Brahmā và các vị khác, đều thuận theo; rồi rải mưa hoa và đạt niềm hỷ lạc tối thượng.

Verse 68

देवदुंदुभयो नेदुर्गंधर्वपतयो जगुः । ववुः पुण्यास्तथा वाता ननृतुश्चाप्सरो गणाः

Trống trời vang dội; các thủ lĩnh Gandharva cất tiếng ca. Gió lành thổi đến, và đoàn Apsaras múa hát.

Verse 69

सूत उवाच । यमेन तपसा भक्त्या तोषितो हि सदाशिवः । उवाच वचनं देवं रम्यं साधुमनोरमम्

Sūta nói: Quả thật, Sadāśiva hài lòng trước khổ hạnh và lòng sùng kính của Yama, liền phán lời thiêng—đẹp đẽ, thiện lành và làm vui thỏa lòng người.

Verse 70

अनुज्ञां देहि मे तात यथा गच्छामि सत्वरम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं देवानां हितकाम्यया

Kính bạch phụ thân, xin ban cho con sự cho phép để con mau chóng lên Kailāsa, ngọn núi tối thượng, với tâm nguyện cầu lợi ích cho chư thiên.

Verse 71

यम उवाच । न मे स्थानं परित्यक्तुं त्वया युक्तं महेश्वर । कैलासादधिकं देव जायते वचनादिदम्

Diêm Vương nói: Hỡi Maheśvara, Ngài không nên rời bỏ trú xứ của ta. Hỡi Đấng Thần linh, chỉ bằng lời của Ngài, nơi này còn trở nên cao cả hơn cả Kailāsa.

Verse 72

शिव उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया युक्तमेकांशेनात्र मे स्थितिः । न मया त्यजितं साधु स्थानं तव सुनिर्मलम्

Śiva phán: Lành thay—lời ngươi thật hợp lẽ. Tại đây Ta sẽ lưu lại với một phần của chính Ta. Hỡi bậc thiện, Ta không hề bỏ rời trú xứ tối thanh tịnh của ngươi.

Verse 73

विश्वेश्वरं महालिंगं मन्नाम्नात्र भविष्यति । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत

“Tại đây sẽ có một Đại Liṅga mang danh Viśveśvara, gắn với danh Ta.” Nói xong, Mahādeva liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 74

शिवस्य वचनात्तत्र तदा लिंगं तदद्भुतम् । तं दृष्ट्वा च सुरैस्तत्र यथानामानुकीर्त्तनम्

Do lời của Śiva, khi ấy Liṅga kỳ diệu ấy liền hiển lộ tại đó. Thấy vậy, chư thiên bèn tán dương bằng cách xưng tụng danh hiệu đúng như tên gọi.

Verse 75

स्वंस्वं लिंगं तदा सृष्टं धर्मारण्ये सुरोत्तमैः । यस्य देवस्य यल्लिंगं तन्नाम्ना परिकीर्तितम्

Bấy giờ, tại Dharmāraṇya, các vị thiên thần tối thượng hiển lộ từng Liṅga của riêng mình; mỗi Liṅga được tán dương và xưng gọi theo danh hiệu của vị thần sở hữu.

Verse 76

सूत उवाच । धर्मेण स्थापितं लिंगं धर्मेश्वरमुपस्थितम् । स्मरणात्पूजनात्तस्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sūta nói: Liṅga do Dharma thiết lập, được gọi là Dharmeśvara, hiện diện tại đó. Chỉ cần tưởng niệm và thờ phụng Ngài, người ta được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 77

यद्ब्रह्म योगिनां गम्यं सर्वेषां हृदये स्थितम् । तिष्ठते यस्य लिंगं तु स्वयंभुवमिति स्थितम्

Brahman ấy, điều mà các yogin có thể chứng đạt và ngự trong trái tim của muôn loài—Liṅga của Ngài đứng tại đây, được an lập với danh xưng ‘Svayaṃbhu’ (tự hiển lộ).

Verse 78

भूतनाथं च संपूज्य व्याधिभिर्मुच्यते जनः । धर्मवापीं ततश्चैव चक्रे तत्र मनोरमाम्

Ai thành kính thờ phụng Bhūtanātha đúng pháp thì được giải trừ bệnh tật. Rồi ngay tại đó, Ngài cũng tạo dựng ‘Dharmavāpī’—giếng/ao Dharma—thật mỹ lệ.

Verse 79

आहत्य कोटितीर्थानां जलं वाप्यां मुमोच ह । यमतीर्थस्वरूपं च स्नानं कृत्वा मनोरमम्

Gom góp nước của vô số tīrtha, Ngài thả vào hồ ấy. Và tại đó, trong hình thái mỹ diệu của Yama-tīrtha, Ngài đã thực hiện cuộc tắm gội thiêng liêng.

Verse 80

स्नानार्थं देवतानां च ऋषीणां भावितात्मनाम् । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

Nơi linh thiêng ấy là chốn để chư Thiên và các bậc ṛṣi có tự tâm thanh tịnh tắm gội. Ai tắm tại đó và uống dòng nước ấy thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 81

धर्मवाप्यां नरः स्नात्वा दृष्ट्वा धर्मेश्वरं शिवम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो न मातुर्गर्भमाविशेत्

Người nào tắm gội tại Dharmavāpī và chiêm bái Śiva với danh hiệu Dharmeśvara thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi; người ấy không còn trở vào thai mẹ nữa (tức không tái sinh).

Verse 82

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु करोति यमतर्पणम् । व्याधिदोषविनाशार्थं क्लेशदोषोप शांतये । यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च । वैवस्वताय कालाय दध्नाय परमेष्ठिने

Tắm gội tại đó xong, người nào cử hành lễ tarpaṇa dâng lên Yama—để diệt trừ lỗi do bệnh tật và để làm lắng dịu các uế nhiễm của khổ não—thì dâng lên Yama, Dharmarāja, Mṛtyu, Antaka, Vaivasvata, Kāla, Dadhna và Parameṣṭhin.

Verse 83

वृकोदराय वृकाय दक्षिणेशाय ते नमः । नीलाय चित्रगुप्ताय चित्र वैचित्र ते नमः

Kính lễ Ngài với danh xưng Vṛkodara, Vṛka và Dakṣiṇeśa. Kính lễ Ngài với danh xưng Nīla, Citragupta và Citra–Vaicitra, Đấng kỳ diệu muôn vẻ.

Verse 84

यमार्थं तर्पणं यो वै धर्मवाप्यां करिष्यति । साक्षतैर्नामभिश्चैतैस्तस्य नोपद्रवो भवेत्

Ai thực hiện lễ tarpaṇa dâng Yama tại Dharmavāpī—xưng tụng các danh hiệu này và dâng kèm akṣata (hạt gạo nguyên)—thì sẽ không gặp tai ương hay tổn hại.

Verse 85

एकांतरस्तृतीयस्तु ज्वरश्चातुर्थिकस्तथा । वेलायां जायते यस्तु ज्वरः शीतज्वरस्तथा

Sốt cách nhật, sốt tam nhật và sốt tứ nhật; lại có thứ sốt phát đúng giờ, cùng cả chứng sốt lạnh—đều được nêu trong mạch văn này.

Verse 87

धनधान्यसमृद्धिः स्यात्संततिर्वर्धते सदा । भूतेश्वरं तु संपूज्य सुस्नातो विजितेंद्रियः

Sẽ được thịnh vượng về của cải và lúa thóc, và dòng dõi luôn tăng trưởng—khi người ấy tắm gội thanh tịnh, chế ngự các căn, rồi đúng pháp phụng thờ Bhūteśvara.

Verse 88

सांगं रुद्रजपं कृत्वा व्याधिदोषात्प्रमुच्यते । अमावास्यां सोमदिने व्यतीपाते च वैधृतौ । संक्रांतौ ग्रहणे चैव तत्र श्राद्धं स्मृतं नृणाम्

Khi thực hành Rudra-japa đầy đủ cùng các phần phụ trợ, người ấy được giải thoát khỏi lỗi lầm do bệnh tật. Vào ngày sóc (amāvasyā), ngày thứ Hai, các thời Vyatīpāta và Vaidhṛti, lúc saṅkrānti và khi có nhật/nguyệt thực—đều là những dịp được quy định làm śrāddha cho người đời.

Verse 89

श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं निरस्य चैतत्पितरस्त्वदंति । पानीयमेवापि तिलैर्विमिश्रितं ददाति यो वै प्रथितो मनुष्यः

Khi người ấy làm śrāddha, công đức ấy bền lâu đến một nghìn năm; các Pitṛ thọ hưởng và điều ấy xua tan sự thiếu thốn của họ. Ngay cả người nổi danh chỉ dâng nước hòa mè cũng được ghi nhận hiệu lực của śrāddha.

Verse 90

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडदानतः । धर्मेश्वरे सकृद्दत्तं पितॄणां चाक्षयं भवेत्

Điều đạt được do dâng piṇḍa ở Gayā hai mươi mốt lần—cũng chính kết quả ấy trở nên bất tận cho tổ tiên khi chỉ một lần dâng cúng tại Dharmeśvara.

Verse 91

धर्मेशात्पश्चिमे भागे विश्वेश्वरांतरेपि वा । धर्मवापीति विख्याता स्वर्गसोपानदायिनी

Về phía tây của Dharmeśa—hoặc ngay trong khuôn viên Viśveśvara—có giếng thiêng nổi danh gọi là Dharmavāpī, ban cho bậc thang lên cõi trời (svarga).

Verse 92

धर्मेण निर्मिता पूर्वं शिवार्थं धर्मबुद्धिना । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च तर्पिताः पितृदेवताः

Xưa kia, Dharma với trí tuệ chính trực đã dựng nên nơi ấy vì lợi ích của Śiva. Ai tắm tại đó và uống nước ấy thì làm cho các Pitṛ (tổ tiên) cùng chư thiên được thỏa mãn (tarpaṇa).

Verse 93

शमीपत्रप्रमाणं तु पिंडं दद्याच्च यो नरः । धर्मवाप्यां महापुण्यां गर्भवासं न चाप्नुयात्

Người nào dâng piṇḍa tại Dharmavāpī đại phước—dù chỉ bằng cỡ lá śamī—thì không còn phải ‘trú trong bào thai’ nữa, tức không tái sinh luân hồi.

Verse 94

कुम्भीपाकान्महारौद्राद्रौरवान्नरकात्पुनः । अंधतामिस्रकाद्राजन्मुच्यते नात्र संशयः

Hỡi Đại vương, không chút nghi ngờ, người ấy được giải thoát khỏi các địa ngục mang tên Kumbhīpāka, Mahāraudra, Raurava và Andhatāmisra.

Verse 95

सूत उवाच । एकवर्षं तर्पणीयं धर्मवाप्यां नरोत्तमः । ऋतौ मासे च पक्षे च विपरीतं च जायते

Sūta nói: “Hỡi bậc tối thượng trong loài người, tại Dharmavāpī nên thực hành tarpaṇa trọn một năm; và dù có sai lệch về mùa, tháng hay nửa tháng, nghi lễ ấy cũng không trở thành nghịch quả.”

Verse 96

बर्हिषदोऽग्निष्वात्ताश्च आज्यपाः सोमपास्तथा । तृप्तिं प्रयांति परमां वाप्यां वै तर्पणेन तु

Quả thật, nhờ nghi lễ tarpaṇa tại hồ thiêng, các bậc Tổ tiên—Barhiṣad, Agniṣvātta, Ājyapa và Somapa—đạt được sự mãn nguyện tối thượng.

Verse 97

कुरुक्षेत्रादि क्षेत्राणि अयोध्यादिपुरस्तथा । पुष्कराद्यानि सर्वाणि मुक्तिनामानि संति वै

Kurukṣetra và các thánh địa khác, Ayodhyā và các thánh thành khác, cùng Puṣkara v.v.—tất thảy quả thật đều được xưng tụng là “những danh xưng của giải thoát”, tức các tīrtha ban mokṣa.

Verse 98

तानि सर्वाणि तुल्यानि धर्मकूपोऽधिको भवेत् । मन्त्रो वेदास्तथा यज्ञा दानानि च व्रतानि च

Tất cả đều tương đương về công đức, song Dharmakūpa lại thù thắng hơn. Mantra, Veda, tế lễ yajña, bố thí và các hạnh nguyện—đều kết quả tăng trưởng tại nơi ấy.

Verse 99

अक्षयाणि प्रजायंते दत्त्वा जप्त्वा नरेश्वर । अभिचाराश्च ये चान्ये सुसिद्धाथर्ववेदजाः

Hỡi bậc chúa của loài người, tại đó, nhờ bố thí và trì tụng (japa), quả báo bất hoại được sinh khởi. Ngay cả các pháp dụng khác như abhicāra, đã được xác lập và thuộc truyền thống Atharvaveda, cũng trở nên linh nghiệm.

Verse 100

ते सर्वे सिद्धिमायांति तस्मिन्स्थाने कृता अपि । आदितीर्थं नृपश्रेष्ठ काजेशैरुपसेवितम्

Tất cả các pháp ấy, dù được thực hành tại nơi đó, đều đạt thành tựu. Hỡi bậc vương tối thượng, ấy là Āditīrtha—tīrtha nguyên sơ—được các kājeśa, những bậc tôn quý quyền uy, lui tới phụng kính.

Verse 109

एतदाख्यानकं पुण्यं धर्मेण कथितं पुरा । यः शृणोति नरो भक्त्या नारी वा श्रावयेत्तु यः । गोसहस्रफलं तस्य अंते हरिपुरं ब्रजेत्

Thánh truyện này xưa kia đã được tuyên thuyết đúng theo Dharma. Ai—dù nam hay nữ—nghe với lòng bhakti, hoặc khiến người khác tụng đọc, sẽ được công đức ngang với việc bố thí một ngàn con bò; và khi mãn đời sẽ về cõi của Hari.