Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

Devanagari script

वर्द्धन्युवाच । इन्द्रस्थाने सदा रम्ये सुस्थिरत्वं प्रयच्छ मे । स्वामिन्धर्मभृतां श्रेष्ठ लोकानां च हिताय वै

Transliteration

varddhanyuvāca | indrasthāne sadā ramye susthiratvaṃ prayaccha me | svāmindharmabhṛtāṃ śreṣṭha lokānāṃ ca hitāya vai

Translation

Varddhanī thưa: “Tại nơi chốn của Đế Thích luôn rực rỡ này, xin ban cho con sự an trụ kiên cố, ôi Chúa tể—bậc tối thượng trong hàng những người gìn giữ Dharma—để đem lại lợi ích cho muôn cõi.”

Word by Word

• वर्द्धनी: Varddhanī (name)
• वर्द्धनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्द्धनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• इन्द्रस्थाने: in Indra’s place/seat
• इन्द्रस्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रस्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; इन्द्रस्य स्थानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• रम्ये: pleasant, delightful
• रम्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (इन्द्रस्थाने)

• सुस्थिरत्वम्: great stability/firmness
• सुस्थिरत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु- + स्थिरत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सुस्थिरम् इति स्थिरत्वम् (कर्मधारय)

• प्रयच्छ: grant, bestow
• प्रयच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th) एकवचन-रूपम्; अत्र सम्प्रदानार्थे (to me)

• स्वामिन्: O lord/master
• स्वामिन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• धर्मभृताम्: of the upholders of dharma
• धर्मभृताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धर्म-भृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; धर्मं बिभ्रतीति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयभाव)

• श्रेष्ठ: O best/excellent one
• श्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषणम् (स्वामिन्)

• लोकानाम्: of the worlds/people
• लोकानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• हिताय: for the welfare
• हिताय: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the benefit)

• वै: indeed
• वै: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय/पादपूरण (emphatic particle)

Speaker

Varddhanī

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dharma/Yama (addressed as lord, best of dharma-bearers)

Visual Art Cues

Scene: Varddhanī, in reverent posture, petitions the Lord of Dharma in a radiant divine precinct called Indrasthāna, seeking firm establishment for the benefit of the worlds.

Characters & Entities

• Varddhanī
• Indra (Śakra)
• Dharma (as the best of dharma-bearers, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True religious aspiration seeks stability in dharma and aims at loka-hita (the welfare of all), not merely personal gain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indrasthāna—presented as an ever-pleasant sacred locus within the Dharmāraṇya-māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; it is a prayer for su-sthiratva (steadfast establishment) for the world’s benefit.