Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ब्रूहि कीनाश तत्सर्वं प्रकरोमि तवेप्सितम् । तपसा तोषितोऽहं वै ददामि वरमीप्सितम्

Transliteration

īśvara uvāca | brūhi kīnāśa tatsarvaṃ prakaromi tavepsitam | tapasā toṣito'haṃ vai dadāmi varamīpsitam

Translation

Īśvara phán: “Hỡi Kīnāśa, hãy nói—hãy bày tỏ mọi điều ngươi mong cầu. Ta sẽ thành tựu cho ngươi. Vì hoan hỷ trước khổ hạnh của ngươi, quả thật Ta ban cho ngươi ân huệ mà ngươi tìm kiếm.”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• ब्रूहि: tell (speak)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन

• कीनाश: O Kīn āśa (name of the addressed)
• कीनाश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कीनाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (to ‘sarvam’)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• प्रकरोमि: I will do / I do (for you)
• प्रकरोमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन

• तव: of you / for you
• तव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• ईप्सितम्: desired, wished-for
• ईप्सितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मविशेषण (desired thing)

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• तोषितः: pleased
• तोषितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तोषित (कृदन्त; √तुष्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; भूतकृत्/कृत-प्रत्यय (past passive participle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ईप्सितम्: desired
• ईप्सितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (to ‘varam’)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kīnāśa (contextually Yama)

Visual Art Cues

Scene: Śiva, serene and radiant, addresses the austerity-performing Kīnāśa/Yama, offering a boon; the forest-kshetra glows with subtle sacred signs (liṅga-like stones, bilva trees, quiet deer).

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Kīnāśa (addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere tapas (austerity) and devotion move the Lord, who responds by granting righteous desires.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is Dharmāraṇya (Dharmāraṇyakhaṇḍa), whose greatness is developed in the following verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas is highlighted as the spiritual discipline that brings divine grace, though no specific rite (snāna/dāna/japa) is detailed here.