Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 4›Shloka 82
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 82

Devanagari script

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु करोति यमतर्पणम् । व्याधिदोषविनाशार्थं क्लेशदोषोप शांतये । यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च । वैवस्वताय कालाय दध्नाय परमेष्ठिने

Transliteration

tatra snātvā naro yastu karoti yamatarpaṇam | vyādhidoṣavināśārthaṃ kleśadoṣopa śāṃtaye | yamāya dharmarājāya mṛtyave cāṃtakāya ca | vaivasvatāya kālāya dadhnāya parameṣṭhine

Translation

Tắm gội tại đó xong, người nào cử hành lễ tarpaṇa dâng lên Yama—để diệt trừ lỗi do bệnh tật và để làm lắng dịu các uế nhiễm của khổ não—thì dâng lên Yama, Dharmarāja, Mṛtyu, Antaka, Vaivasvata, Kāla, Dadhna và Parameṣṭhin.

Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्-प्रत्यय (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषणार्थक/विरोधार्थक-निपात (particle: emphasis/contrast)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यमतर्पणम्the offering (tarpana) to Yama
यमतर्पणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यमस्य तर्पणम्)
व्याधिदोषविनाशार्थम्for the destruction of disease and faults
व्याधिदोषविनाशार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन; समासः (व्याधि-दोषयोः विनाशस्य अर्थः)
क्लेशदोषोपशांतयेfor the pacification of afflictions and faults
क्लेशदोषोपशांतये:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + उपशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; समासः (क्लेश-दोषयोः उपशान्तिः)
यमायto Yama
यमाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
धर्मराजायto Dharmarāja
धर्मराजाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य राजा)
मृत्यवेto Death
मृत्यवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अंतकायto Antaka (the Ender)
अंतकाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअंतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वैवस्वतायto Vaivasvata (son of Vivasvat)
वैवस्वताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
कालायto Time
कालाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
दध्नायto Dadhna (a name/epithet)
दध्नाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदध्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; नामरूप (epithet)
परमेष्ठिनेto Parameṣṭhin (the Supreme Lord)
परमेष्ठिने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmavāpī (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: At the water’s edge after bathing, a devotee performs tarpaṇa—pouring water through the fingers—invoking Yama’s many names; the mood is solemn yet calming, with a sense of cosmic order.

Characters & Entities
D
Dharmavāpī
Y
Yama
D
Dharmarāja
M
Mṛtyu
A
Antaka
V
Vaivasvata
K
Kāla
D
Dadhna
P
Parameṣṭhin

FAQs

Ritual offerings aligned with dharma—especially to Yama as cosmic judge—are said to remove obstacles, disease-caused faults, and inner afflictions.

The tīrtha “there” refers to Dharmavāpī in the Dharmāraṇya Māhātmya sequence.

After bathing, perform Yama-tarpaṇa, invoking Yama by multiple epithets (Yama, Dharmarāja, Mṛtyu, Antaka, Vaivasvata, Kāla, etc.).

←Previous Verse
Next Verse→