Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

Devanagari script

ध्यातॄणामनुरूपाय भक्तिगम्याय ते नमः । नमस्ते ब्रह्मरूपाय विष्णुरूप नमोऽ स्तु ते

Transliteration

dhyātṝṇāmanurūpāya bhaktigamyāya te namaḥ | namaste brahmarūpāya viṣṇurūpa namo' stu te

Translation

Kính lễ Ngài, Đấng hiện bày hình tướng hợp với người hành thiền và được đạt đến bằng lòng bhakti. Đảnh lễ Ngài trong hình tướng Phạm Thiên; ôi Đấng mang hình tướng Viṣṇu, xin kính lễ Ngài.

Word by Word

• ध्यातॄणाम्: of the meditators
• ध्यातॄणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ध्यातृ (प्रातिपदिक; √ध्यै धातु-जन्य कर्तृवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘of the meditators’

• अनुरूपाय: to the one who is in accordance (with them)
• अनुरूपाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: अनुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; ‘to the suitable one’

• भक्तिगम्याय: to the one attainable through devotion
• भक्तिगम्याय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + गम्य (कृदन्त; √गम्)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भक्त्या गम्यः’); ‘to the one attainable by devotion’

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th) एकवचन; enclitic; ‘your/unto you’ (here: to you)

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-निपात; नमस्कारार्थक; used with dative ‘salutation’

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-निपात; नमस्कारार्थक

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th) एकवचन; enclitic; ‘to you’

• ब्रह्मरूपाय: to the one whose form is Brahman
• ब्रह्मरूपाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘ब्रह्मणः रूपम्’); ‘to the one of Brahman-form’

• विष्णुरूप: O one whose form is Viṣṇu
• विष्णुरूप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः; ‘O one of Viṣṇu-form’

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-निपात; नमस्कारार्थक

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘let it be’

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th) एकवचन; enclitic; ‘to you’

Speaker

Dharma

Visual Art Cues

Scene: A devotee in añjali-mudrā meditates; behind, the same Supreme appears as Brahmā and as Viṣṇu, indicating form-appropriateness to the meditator and bhakti-accessibility.

Characters & Entities

• Dharma
• Śiva
• Brahmā
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The one Supreme is approachable through bhakti and reveals himself according to the seeker’s meditation—embracing multiple divine forms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; the verse is doctrinal praise within Dharmāraṇya’s sacred narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Meditation (dhyāna) and devotion (bhakti) are upheld as spiritual disciplines, without a detailed ritual rule.