Rig Veda Sukta 3
Mandala 4Sukta 316 Mantras

Sukta 3

Sukta 4.3

Rishi

Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4)

Chandas

Triṣṭubh (probable for RV 4.3; verse-length and cadence fit the dominant meter of this section)

Thánh ca này triệu thỉnh Agni như vị vua của tế lễ và là hotṛ chân chính, bao trùm cả hai cõi, mang một uy lực kiểu Rudra—dữ dội, thanh tẩy và tối thượng trong nghi lễ. Bài ca ca ngợi quyền năng của Agni được dẫn dắt bởi chân lý: biến cái sống thành cái chín (āmā→pakva), làm cho điều ẩn kín trở nên khả tri, và dẫn người thờ phụng theo những “nīthāni” (lối dẫn đường) bí mật. Kết lại, vị tiên tri dâng những lời nói được gọt giũa, hướng nội (niṇyā)—ngôn từ huyền nhiệm và lời tán tụng do linh hứng—xứng đáng với Agni, bậc tri giả.

Recitation with translationRig Veda 4.3

In this hymn

Addressed to

  • Agniwith Rudra-epithet/force invoked as king and hotṛ

    Agni is the divine Fire, hotṛ of the gods and men, the ritual priest who receives offerings, carries them upward, and manifests as a golden, radiant power.

Mantras

Mantra 1

आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः । अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम् ॥

Hãy đưa đến cho các ngươi vị Vua của lễ hiến—sức mạnh Rudra—làm tư tế tế lễ chân thật (hotṛ), người hiến tế đúng chân lý của hai cõi (trời và đất). Hãy làm cho Agni—đấng cổ xưa, sinh từ những năng lực nuôi dưỡng—mang hình sắc vàng ròng, thành quyền năng trợ giúp cho chúng tôi, đánh thức cả điều còn chưa được nhận biết.

Mantra 2

अयं योनिश्चकृमा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः । अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते स्वपाक प्रतीचीः ॥

Đây là chỗ thai-tòa (yoni) chúng tôi đã làm cho Ngài; như người vợ khát khao chồng mình, mặc y phục đẹp, chúng tôi cũng chuẩn bị như thế. Xin quay về phía này, được bao bọc quanh mình, và ngồi xuống. Hỡi đấng nấu chín khéo (svapāka), những lễ phẩm của chúng tôi trở lại với Ngài như các năng lực đáp ứng.

Mantra 3

आशृण्वते अदृपिताय मन्म नृचक्षसे सुमृळीकाय वेधः । देवाय शस्तिममृताय शंस ग्रावेव सोता मधुषुद्यमीळे ॥

Gửi đến Đấng lắng nghe, Đấng không say mê—bậc tiên tri thấu mắt người, bậc nhân từ ban an lành: hỡi bậc minh triết (vedha), hãy thốt lên ý tưởng linh hứng (manman) cho Ngài. Hãy tuyên xưng lời tán dương dâng lên Thần, dâng lên Đấng Bất Tử (amṛta); như hòn đá ép soma, người ép (sotṛ) rót tràn vị ngọt (madhu), ta vừa xưng gọi vừa thờ kính Ngài.

Mantra 4

त्वं चिन्नः शम्या अग्ने अस्या ऋतस्य बोध्यृतचित्स्वाधीः । कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गृहे ते ॥

Dẫu chỉ từ que nhóm lửa (śamī), hỡi Agni, xin Ngài vì chúng tôi mà tỉnh biết ṛta—trật tự chân chính này. Hỡi Đấng biết Chân Lý (ṛtacit), xin hãy thiện ý trong sự hiểu biết. Bao giờ những lời tụng ca (uktha) và niềm vui chung trong lễ (sadhama) của Ngài sẽ đến? Bao giờ tình bằng hữu sẽ sinh khởi trong nhà Ngài?

Mantra 5

कथा ह तद्वरुणाय त्वमग्ने कथा दिवे गर्हसे कन्न आगः । कथा मित्राय मीळ्हुषे पृथिव्यै ब्रवः कदर्यम्णे कद्भगाय ॥

Hỡi Agni, làm sao Ngài phải đáp lời Varuṇa? Làm sao Ngài bị quở trách trước Trời (Dyaus)—lỗi (āgas) của chúng tôi là gì? Ngài sẽ nói thế nào với Mitra đầy ân huệ, với Đất (Pṛthivī)? Ngài sẽ thưa gì với Aryaman, và thưa gì với Bhaga?

Mantra 6

कद्धिष्ण्यासु वृधसानो अग्ने कद्वाताय प्रतवसे शुभंये । परिज्मने नासत्याय क्षे ब्रवः कदग्ने रुद्राय नृघ्ने ॥

Hỡi Agni, đấng đang lớn lên trong các tòa ngự thiêng—ngài sẽ nói lời nào? Và với Vāta, kẻ thúc đẩy tiến lên, đấng ban điều lành (Vāta), ngài sẽ nói gì? Với đôi Nāsatyā, những vị du hành xa rộng—vì chỗ ở của chúng con, ngài sẽ thưa lời nào? Hỡi Agni, với Rudra, đấng sát diệt kẻ thù nghịch (Rudra), ngài sẽ nói gì?

Mantra 7

कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद्रुद्राय सुमखाय हविर्दे । कद्विष्णव उरुगायाय रेतो ब्रवः कदग्ने शरवे बृहत्यै ॥

Ngài sẽ nói thế nào với Pūṣan vĩ đại (Pūṣan), đấng mang theo sự sung mãn? Và với Rudra (Rudra) của lễ tế tốt lành, đấng ban phát lễ vật, ngài sẽ nói gì? Với Viṣṇu (Viṣṇu) có những bước chân rộng lớn, ngài sẽ thốt ‘lời hạt giống’ (retas) nào? Hỡi Agni, với Mũi Tên bay xa (Śarava), với Đấng Bao La, ngài sẽ nói gì?

Mantra 8

कथा शर्धाय मरुतामृताय कथा सूरे बृहते पृच्छ्यमानः । प्रति ब्रवोऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश्चिकित्वान् ॥

Ngài sẽ đáp thế nào với đoàn Marut (Marut) trong sự chính đáng của họ? Và với Mặt Trời vĩ đại Sūrya (Sūrya) khi được hỏi, ngài sẽ đáp ra sao? Hãy đáp lời Aditi (Aditi) mau lẹ, và hãy làm cho điều ấy thành tựu—hỡi Jātavedas (Jātavedas), bậc minh tri, hãy làm vững bền sự viên thành hướng thượng thiên.

Mantra 9

ऋतेन ऋतं नियतमीळ आ गोरामा सचा मधुमत्पक्वमग्ने । कृष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय ॥

Nhờ Ṛta, ta tôn thờ Ṛta được dẫn định vững bền; hỡi Agni, cùng với vị ngọt của bò—vừa sống vừa chín—hòa chung. Kẻ tối ấy, nương nơi vật chứa rực sáng mà trở nên chói lòa, được làm cho căng đầy bằng sữa của người bạn nuôi dưỡng.

Mantra 10

ऋतेन हि ष्मा वृषभश्चिदक्तः पुमाँ अग्निः पयसा पृष्ठ्येन । अस्पन्दमानो अचरद्वयोधा वृषा शुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥

Vì bởi Ṛta, quả thật ngay cả Con Bò Đực cũng được xức dầu: Agni, đấng nam, với sữa trên lưng mình. Không rung chuyển, Ngài bước đi—đấng ban muôn phú túc; Con Bò Đực đã vắt ra ánh sáng rực, và con lốm đốm đã dâng bầu vú của nó.

Mantra 11

ऋतेनाद्रिं व्यसन्भिदन्तः समङ्गिरसो नवन्त गोभिः । शुनं नरः परि षदन्नुषासमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ ॥

Bằng Ṛta họ đã bổ tảng đá cho vỡ toang; các Aṅgirasa cùng nhau tiến lên với những tia sáng. Những bậc cường tráng ngồi quanh Uṣas trong sự rộng mở cát tường; và Svar rực sáng đã hiển lộ khi Agni được sinh ra ở bên trong.

Mantra 12

ऋतेन देवीरमृता अमृक्ता अर्णोभिरापो मधुमद्भिरग्ने । वाजी न सर्गेषु प्रस्तुभानः प्र सदमित्स्रवितवे दधन्युः ॥

Nhờ ṛta (trật tự, chân luật vũ trụ), các Nước thiêng—bất tử và không pha lẫn—chuyển động với những dòng chảy ngọt như mật, hỡi Agni. Như chiến mã trong cơn xung kích vang tiếng, các nàng luôn thúc tiến về trước để tuôn chảy, thành một sự trào dâng không ngừng.

Mantra 13

मा कस्य यक्षं सदमिद्धुरो गा मा वेशस्य प्रमिनतो मापेः । मा भ्रातुरग्ने अनृजोॠणं वेर्मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम ॥

Xin đừng để chúng con, dù chỉ trong khoảnh khắc, rơi vào bùa phép của bất cứ quyền lực thù địch nào; xin đừng để chúng con khuất phục dưới sức làm suy giảm do rối loạn của thị tộc. Hỡi Agni, xin đừng để chúng con mắc món nợ của người anh em không có quyền; xin đừng để chúng con thành kẻ hưởng dùng mưu nghệ của kẻ thù, cũng đừng lạm dụng năng lực của bạn hữu.

Mantra 14

रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख प्रीणानः । प्रति ष्फुर वि रुज वीड्वंहो जहि रक्षो महि चिद्वावृधानम् ॥

Xin che chở chúng con, hỡi Agni, bằng những quyền năng hộ vệ của Ngài—đang che chở chúng con, đấng diện mạo đẹp, đấng hoan hỷ. Xin đánh bật lại, đập vỡ, xé tan điều ác dày đặc; xin giết Rakṣas, dẫu nó đã lớn mạnh và hùng cường.

Mantra 15

एभिर्भव सुमना अग्ने अर्कैरिमान्त्स्पृश मन्मभिः शूर वाजान् । उत ब्रह्माण्यङ्गिरो जुषस्व सं ते शस्तिर्देववाता जरेत ॥

Hỡi Agni, với những thánh ca này xin Ngài hãy hoan hỷ trong tâm; hỡi dũng sĩ, bằng tư niệm của chúng con xin hãy chạm đến những sự sung mãn này. Lại nữa, hỡi Angiras, xin Ngài hoan nhận những Brahman (lời thiêng của lễ tế) này; để lời tán tụng linh hứng của Ngài, được các thần thúc đẩy, chín muồi trong chính Ngài.

Mantra 16

एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्यग्ने निण्या वचांसि । निवचना कवये काव्यान्यशंसिषं मतिभिर्विप्र उक्थैः ॥

Hỡi Vedha (Đấng sắp đặt), hỡi Agni—Đấng biết rõ—con đã tạo tác cho Ngài tất cả những nẻo dẫn dắt ấy và những lời ẩn mật. Những lời thốt kín, những chân lý thi ca dành cho vị tiên tri–thi sĩ (kavi); với tư niệm và những thánh ca linh hứng (uktha), con đã xướng lên và tán dương chúng.

Inside Sukta 3

How it unfolds

  1. Where it opens

    Agni is brought forward as the king of the sacrifice—Rudra-like in force—true hotṛ of the two worlds, asked to appear in golden radiance and protective help.

  2. Development

    The hymn deepens into ṛta: Agni is praised as truth-guided, the one who ripens and sweetens, transforming raw potency into mature offering and luminous nourishment.

  3. Climax

    A strong symbolic revelation of transformation: darkness becoming radiant through the shining vessel, swelling with sustaining ‘milk’—Agni as the alchemist of life and rite under ṛta.

  4. Where it settles

    The seer offers ‘nīthāni’ and ‘niṇyā vacāṃsi’—hidden, poetic utterances—affirming Agni as the knower who receives inspired speech and completes the sacrificial intention.

The deity: Agni

  • In the VedaHere he is hailed as rājā of the adhvara and as a Rudra-like potency: awe-inspiring, exacting, and irresistibly purifying.
  • Cosmic functionMediator between earth and heaven (rodasī), transformer of substances and intentions, establisher of ṛta (cosmic order) through sacrifice, and awakener of what is latent or ‘unperceived’.
  • Inner significanceThe awakened will and discerning flame of consciousness that converts raw impulse into mature insight, burns away obscurity, and guides the seeker along hidden inner paths of truth (ṛta).

The seer

  • Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva family of seers) · Principal seer of Rigveda Mandala 4, celebrated for profound Agni hymns and for voicing inner, symbolic interpretations of sacrifice and inspiration.

Famous verses

rājānam adhvarasya … rudraṃ hotāram satyayajam ("king of the offering… Rudra, the true-sacrificing hotṛ")
Verse 4.3.1Programmatic invocation: Agni is enthroned as rājā of the rite and identified with a Rudra-force, the true hotṛ of both worlds, asked to awaken unseen powers and become hiraṇyarūpa for aid.Read verse 4.3.1 →
ṛtena ṛtaṃ niyatam īḻe ("by Truth I adore the firmly guided Truth")
Verse 4.3.9Central ṛta-teaching and symbolism of transformation (raw/ripe sweetness; darkness becoming luminous), portraying Agni as the truth-guided ripener and nourisher.Read verse 4.3.9 →
niṇyā vacāṃsi ("hidden words")
Verse 4.3.16Concluding self-offering of the poet: ‘hidden words’ and guiding leadings dedicated to Agni the knower, highlighting esoteric speech and inspired hymn-craft as ritual power.Read verse 4.3.16 →

Attributes of the deity

  • Hotṛ (true sacrificing priest)
  • Rājā of the adhvara (sovereign of rite)
  • Rudra-force (fierce purifier, commanding)
  • Hiraṇyarūpa (golden-formed radiance)
  • Ṛta-guided (truth-aligned)
  • Transformer (āmā/pakva—raw to ripe)
  • Revealer of the hidden (acittāt—what is not yet noticed)

Also by this seer

  • Rigveda Mandala 4 (many sūktas traditionally attributed to Vāmadeva)
  • Hymns to Agni, Indra, and related deities within RV 4, noted for esoteric diction (niṇyā vacāṃsi) and ritual-psychological depth

The rite, step by step

  • Prepare the vedi (altar space) and arrange fuel (samidh) and kuśa; establish ritual purity and intention.
  • Kindle or rekindle Agni; invoke him as rājā of the adhvara and as the true hotṛ who spans both worlds.
  • Offer ghee into the fire with recitation, asking Agni to become ‘golden-formed’ and to awaken what is hidden or unperceived.
  • Praise Agni as ṛta-guided and request his transformative power—making the ‘raw’ offerings and energies mature and sweet.
  • Conclude with crafted stotra/uktha: ‘hidden words’ and guiding formulas offered to Agni the knower, sealing the rite with inspired speech.

Offerings

  • Ājya (ghee)
  • Samidh (kindling sticks)
  • Milk/curds imagery and offerings (as applicable)
  • Soma-related oblations where part of a soma sequence (context-dependent)

Frequently Asked Questions

Because Agni governs the whole ritual process: he is invoked first, receives the offerings, and ensures the rite proceeds in right order (ṛta), like a sovereign directing the adhvara.

It highlights Agni’s fierce, purifying power—an awe-inspiring force that burns away impurity and compels truthfulness in the ritual and in the worshipper.

It refers to inward, symbolic or esoteric utterances—carefully crafted poetic formulas and insights offered to Agni, who is praised as the knower able to receive and fulfill them.

Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play