Sukta 3

Mantra 1

आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः । अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम् ॥

ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ)ର ରାଜାକୁ—ରୁଦ୍ରଶକ୍ତିକୁ—ଦୁଇ ଲୋକର ସତ୍ୟଯଜ୍ଞ ହୋତା ଭାବେ ଆଗକୁ ଆଣ। ପୁରାତନ, ପୋଷକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦାତା କରି ଜନ୍ମିତ ଅଗ୍ନିକୁ—ହିରଣ୍ୟରୂପ—ଆମ ପାଇଁ ଅବସ (ସହାୟ) ହେବା ଶକ୍ତି ଭାବେ କର; ଅଚିତ୍ତରେ ଲୁଚିଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କର।

Mantra 2

अयं योनिश्चकृमा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः । अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते स्वपाक प्रतीचीः ॥

ଏହି ଯୋନି-ଆସନକୁ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଗଢ଼ିଛୁ; ଯେପରି ପତି ପାଇଁ ପତ୍ନୀ—ଇଚ୍ଛୁକା, ସୁବାସା (ସୁବସ୍ତ୍ରା)—ତାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ। ତୁମେ ଏଠାକୁ ମୁହଁ ଫେରାଅ; ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ ହୋଇ ବସ। ହେ ସ୍ୱପାକ (ସୁପାକ କରୁଥିବା), ଆମର ଏହି ଆହୁତିମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ପ୍ରତୀଚୀ—ପ୍ରତିସାଦ-ଶକ୍ତି ଭାବେ—ମୁହଁ ଫେରାଇ ଆସୁଛି।

Mantra 3

आशृण्वते अदृपिताय मन्म नृचक्षसे सुमृळीकाय वेधः । देवाय शस्तिममृताय शंस ग्रावेव सोता मधुषुद्यमीळे ॥

ହେ ୱେଧଃ (ଜ୍ଞାନୀ), ଯେ ଶୁଣେ, ଯେ ମତ୍ତ ନୁହେଁ, ନୃଚକ୍ଷସ୍ (ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ରଷ୍ଟା), ସୁମୃଳୀକ (କୃପାଳୁ-ପ୍ରସନ୍ନ) ତାହାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ ମନନ ଉଚ୍ଚାର କର। ଦେବଙ୍କୁ, ଅମୃତଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଘୋଷଣା କର; ଗ୍ରାବା (ପେଷଣଶିଳା) ପରି ସୋମପେଷକ ମଧୁର ରସ ଢାଳେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧୁ ଝରାଇ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ତାହାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଛି।

Mantra 4

त्वं चिन्नः शम्या अग्ने अस्या ऋतस्य बोध्यृतचित्स्वाधीः । कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गृहे ते ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଶମ୍ୟା (ଅରଣି/କାଠି) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଋତ (କୋସ୍ମିକ ନିୟମ)କୁ ବୋଧ କର; ହେ ଋତଚିତ୍ (ଋତର ଜ୍ଞାତା), ସ୍ୱାଧୀଃ (ସୁବୁଦ୍ଧି) ହୋଇ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ। କେବେ ତୁମ ଉକ୍ଥ (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିବାକ୍ୟ) ଓ ସଧମାଦ୍ୟାନି (ସହ-ଆନନ୍ଦର ଯଜ୍ଞୋତ୍ସବ) ଆସିବ? କେବେ ତୁମ ଗୃହରେ ସଖ୍ୟ (ମୈତ୍ରୀ) ଜନ୍ମିବ?

Mantra 5

कथा ह तद्वरुणाय त्वमग्ने कथा दिवे गर्हसे कन्न आगः । कथा मित्राय मीळ्हुषे पृथिव्यै ब्रवः कदर्यम्णे कद्भगाय ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ବରୁଣଙ୍କୁ ତୁମେ କିପରି ଉତ୍ତର ଦେବ? ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ କାହିଁକି ଗର୍ହିତ ହେଉଛ—ଆମର କେଉଁ ଆଗସ୍ (ଅପରାଧ) ଅଛି? ମିତ୍ରଙ୍କୁ, କୃପାଳୁଙ୍କୁ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ତୁମେ କିପରି କହିବ? ଅର୍ୟମଣଙ୍କୁ କ’ଣ କହିବ, ଏବଂ ଭଗଙ୍କୁ କ’ଣ କହିବ?

Mantra 6

कद्धिष्ण्यासु वृधसानो अग्ने कद्वाताय प्रतवसे शुभंये । परिज्मने नासत्याय क्षे ब्रवः कदग्ने रुद्राय नृघ्ने ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ପବିତ୍ର ଆସନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା, ତୁମେ କେଉଁ ବଚନ କହିବ? ଉପକାରୀ, ଆଗେ ଧକ୍କା ଦେଇ ନେବା ବାତ (ବାୟୁ) ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କହିବ? ଦୂରଗାମୀ ନାସତ୍ୟମାନଙ୍କୁ—ଆମ ନିବାସ ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ ଉଚ୍ଚାରିବ? ହେ ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ତୁମେ କ’ଣ କହିବ?

Mantra 7

कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद्रुद्राय सुमखाय हविर्दे । कद्विष्णव उरुगायाय रेतो ब्रवः कदग्ने शरवे बृहत्यै ॥

ପୁଷ୍ଟି ବହନ କରୁଥିବା ମହାନ ପୂଷଣଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ସମ୍ବୋଧନ କରିବି? ସୁୟଜ୍ଞ, ହବିର୍ଦାତା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କ’ଣ କହିବି? ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପ ଥିବା ଉରୁଗାୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କେଉଁ ବୀଜ-ବଚନ (ରେତଃ) ଉଚ୍ଚାରିବି? ହେ ଅଗ୍ନି, ଦୂରେ ଉଡୁଥିବା ଶର (ତୀର)କୁ—ବିଶାଳ ବୃହତୀକୁ—ତୁମେ କ’ଣ କହିବ?

Mantra 8

कथा शर्धाय मरुतामृताय कथा सूरे बृहते पृच्छ्यमानः । प्रति ब्रवोऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश्चिकित्वान् ॥

ଋତରେ ଅବସ୍ଥିତ ମରୁତମାନଙ୍କ ଶର୍ଧାକୁ ମୁଁ କିପରି ଉତ୍ତର ଦେବି? ପଚାରାଯାଇଲେ ମହାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କିପରି ସମ୍ବୋଧନ କରିବି? ତ୍ୱରିତ ଅଦିତିଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର କହ; ଏବଂ ତାହାକୁ ସାଧନ କର, ହେ ଜାତବେଦସ, ଚିକିତ୍ୱାନ—ଦିବ୍ୟ ପୂରଣତାକୁ ଦୃଢ଼ କର।

Mantra 9

ऋतेन ऋतं नियतमीळ आ गोरामा सचा मधुमत्पक्वमग्ने । कृष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय ॥

ଋତେନ ମୁଁ ଋତକୁ—ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିୟତ ହୋଇଥିବାକୁ—ସ୍ତୁତି କରେ; ହେ ଅଗ୍ନି, ଗୋର କାଚା ଓ ପକ୍ୱ ମଧୁର ରସ ସହିତ ଏକାସାଥି। ଏହି କୃଷ୍ଣା (ଅନ୍ଧକାରମୟ) ସତୀ, ରୁଶତା ଧାସି (ଦୀପ୍ତ ପାତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଜାମର୍ୟ (ପୋଷକ ସହଚର)ର ପୟସା (ଦୁଧ)ରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଫୁଲିଉଠିଲା।

Mantra 10

ऋतेन हि ष्मा वृषभश्चिदक्तः पुमाँ अग्निः पयसा पृष्ठ्येन । अस्पन्दमानो अचरद्वयोधा वृषा शुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥

ଋତେନ ହି ସତ୍ୟରେ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଏ; ପୁମାନ ଅଗ୍ନି, ପୃଷ୍ଠ୍ୟେନ ପୟସା (ପିଠି ଉପରେ ଦୁଧ) ସହିତ। ଅସ୍ପନ୍ଦମାନ ହୋଇ ସେ ଦ୍ୱୟୋଧା (ଦୁଇ ପଥରେ) ଚାଲେ, ପ୍ରଚୁରତାର ଦାତା; ବୃଷଭ ଶୁକ୍ରଂ (ଦୀପ୍ତ ରସ) ଦୋହିଲା, ଏବଂ ପୃଶ୍ନି (ଚିତ୍ରିତା) ନିଜ ଊଧଃ (ଥଣ)।

Mantra 11

ऋतेनाद्रिं व्यसन्भिदन्तः समङ्गिरसो नवन्त गोभिः । शुनं नरः परि षदन्नुषासमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ ॥

ଋତେନ ସେମାନେ ଅଦ୍ରି (ଶିଳା)କୁ ଭେଦି ଫାଟିଦେଲେ; ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଏକାସାଥି ଗୋଭିଃ—ଆଲୋକର କିରଣ ସହ—ଆଗକୁ ଧାଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନରମାନେ ଉଷା (ଉଷସ) ଚାରିପାଖେ ଶୁଭ ବିସ୍ତାରରେ ବସିଲେ; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମିତ ହେବା ସମୟରେ ସ୍ୱର (ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ/ଆକାଶ) ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Mantra 12

ऋतेन देवीरमृता अमृक्ता अर्णोभिरापो मधुमद्भिरग्ने । वाजी न सर्गेषु प्रस्तुभानः प्र सदमित्स्रवितवे दधन्युः ॥

ଋତର ବଳରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବୀୟ ଆପଃ—ଅମର, ଅମୃକ୍ତ (ଅମିଶ୍ରିତ)—ମଧୁରତାଭରା ଧାରାମାନ ସହିତ ବହେ। ଯୁଦ୍ଧାଶ୍ୱ ପରି ଝପଟାରେ ଗର୍ଜନ କରି, ସେମାନେ ସଦା ଆଗକୁ ଧାଉଥିବା, ଅବିରତ ପ୍ରବାହରେ ବାହାରକୁ ବହିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 13

मा कस्य यक्षं सदमिद्धुरो गा मा वेशस्य प्रमिनतो मापेः । मा भ्रातुरग्ने अनृजोॠणं वेर्मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम ॥

କୌଣସି ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିର ଯକ୍ଷରେ ଆମେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ନ କରୁ; କୁଳର ଅବ୍ୟବସ୍ଥାର କ୍ଷୟକାରୀ ବଳ ତଳେ ନ ପଡ଼ୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଧିକାର ବିନା ଭ୍ରାତାର ଋଣ (ଋଣଂ) ଆମେ ନ ବହନ କରୁ; ଶତ୍ରୁର ଦକ୍ଷ (କୌଶଳ)ର ଭୋଗୀ ନ ହେଉ; ମିତ୍ରର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଦୁରୁପଯୋଗ ନ କରୁ।

Mantra 14

रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख प्रीणानः । प्रति ष्फुर वि रुज वीड्वंहो जहि रक्षो महि चिद्वावृधानम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ରକ୍ଷଣଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ରକ୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ସୁମୁଖ, ଆନନ୍ଦିତ ରୁହ। ପ୍ରତିଘାତ କର, ଭାଙ୍ଗି ଛିଣ୍ଡିଦେ—ଘନ ଅଂହସ୍ (ଘୋର ପାପ/ଅପଶକୁନ)କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର; ରକ୍ଷସକୁ ସଂହାର କର—ସେ ମହାନ ଓ ବଳବାନ ହୋଇ ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Mantra 15

एभिर्भव सुमना अग्ने अर्कैरिमान्त्स्पृश मन्मभिः शूर वाजान् । उत ब्रह्माण्यङ्गिरो जुषस्व सं ते शस्तिर्देववाता जरेत ॥

ହେ ଅଗ୍ନେ, ଏହି ଅର୍କ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ସୁମନା—ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ହେଉ; ହେ ଶୂର, ଆମ ମନୋଭାବ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବାଜ (ସମୃଦ୍ଧି/ବଳ) କୁ ସ୍ପର୍ଶ କର। ଏବଂ ହେ ଅଙ୍ଗିରସ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣି (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର-ରଚନା) କୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଯେପରି ଦେବବାତ—ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରେରିତ—ତୋର ଶସ୍ତି (ସ୍ତୁତି) ତୋ ଭିତରେ ପରିପକ୍ୱ ହେଉ।

Mantra 16

एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्यग्ने निण्या वचांसि । निवचना कवये काव्यान्यशंसिषं मतिभिर्विप्र उक्थैः ॥

ହେ ବେଧଃ—ବିଧାତା, ସର୍ବଜ୍ଞ—ଅଗ୍ନେ, ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ନୀଥାନି (ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ନେତୃତ୍ୱ) ଏବଂ ନିଣ୍ୟ ବଚନ (ଗୁପ୍ତ ବାଣୀ) ଗଢ଼ିଛି। କବି ପାଇଁ ନିବଚନ (ରହସ୍ୟ ଉଚ୍ଚାର) ଓ କାବ୍ୟାନି (କାବ୍ୟ-ସତ୍ୟ) — ବିପ୍ର ମୁଁ ମତି ଓ ଉକ୍ଥ (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତି) ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି।