Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Verse 1

सनंदन उवाच । मूर्द्धास्यबाहुहृत्क्रोडांतर्बस्तिव्यंजसोनखः । जानुजंघांघ्नियुगलं कालांगानि क्रियादयः ॥ १ ॥

Sinabi ni Sanandana: Ang ulo, bibig, mga bisig, puso, ang panloob na lukab ng katawan, pantog, mga tanda at mga kuko; gayundin ang mga tuhod, mga binti at ang pares ng mga paa—ang mga ito’y tinatawag na mga “sangkap” ni Kāla (Panahon), kasama ang pagkilos at iba pa (ng mga prinsipyong gumaganap).

Verse 2

भौमास्फुजिबुधेंदुश्च रविसौम्यसिताः कुजः । गुरुमंदार्किगुरवो मेषादीनामधीश्वराः ॥ २ ॥

Si Mars, Venus, Mercury at ang Buwan; ang Araw, Mercury at Venus; si Mars; at ayon sa pagkakasunod, si Jupiter, Venus, Saturn at Jupiter ang ipinahahayag na mga panginoong namamahala sa Aries at sa iba pang mga tanda ng zodiako.

Verse 3

होरे विषमभेर्केदोः समये शशिसूर्ययोः । आदिपञ्चनवाधीशाद्रेष्काणेशाः प्रकीर्तिताः ॥ ३ ॥

Sa paghahating tinatawag na Hōrā, ang Buwan at ang Araw ang mga tagapamahala sa kani-kanilang panahon; at sa paghahating Dreṣkāṇa (dekanato), ang mga panginoon ay ipinahahayag na nagsisimula sa panginoon ng una, ikalima, at ikasiyam (na tanda).

Verse 4

पंचेष्टाष्टाद्रिपंचांशा कुजार्कीज्यज्ञशुक्रगाः । ओजे विपर्ययाद्युग्मे त्रिशांशेशाः समीरिताः ॥ ४ ॥

Para sa Panchāṁśa, ang mga panginoon ay sinasabing sina Mars, Araw, Saturn, Jupiter, Mercury, at Venus. Sa Triśāṁśa, para sa mga tandang odd ay ayon sa karaniwang ayos; para sa mga tandang even ay ipinahahayag na pabaligtad ang ayos.

Verse 5

क्रियणतौलिकर्काद्या मेषादिषु नवांशकाः । स्वभाद्द्वादशभागेशाः षड्र्गं राशिपूर्वकम् ॥ ५ ॥

Para sa Aries at iba pang mga tanda, ang mga navāṁśa ay nagsisimula sa sunod na Kriya, Tauli, Karka, at iba pa. Para sa dvādaśāṁśa (labindalawang bahagi), ang mga panginoon ay nagsisimula mula sa sariling tanda. Sa gayon, ang ṣaḍ-varga (anim na varga) ay dapat itakda, na nagsisimula sa rāśi.

Verse 6

गोजाश्च कर्कयुग्मेन रात्र्याख्या पृष्टकोदयाः । शेषा दिनाख्यास्तूभयं तिमिः क्रूरः सौम्यः पुमान् ॥ ६ ॥

Ang mga tanda gaya ng Go at Ajā, kasama ang pares na Karka at Yugma, kapag sumisikat mula sa likuran (ibig sabihin, sa baligtad na ayos), ay tinatawag na “mga tandang-gabi.” Ang natitira ay “mga tandang-araw”; at ang Timi ay kapwa uri—kapag mabagsik ay di-mapalad, kapag maamo ay mapalad, at itinuturing na panlalaki.

Verse 7

पुमान् स्री च क्लीबश्चरस्थिरद्विःस्वभावकाः । मेषाद्याः पूर्वतोदिक्स्थाः स्वस्वस्थानचरास्तथा ॥ ७ ॥

Ang mga tanda ng zodiako, na nagsisimula sa Aries, ay inuuri bilang panlalaki, pambabae, at walang-kasarian; at gayundin bilang gumagalaw, nakapirmi, at dalawahan ang likas. Ang Aries at ang iba pa ay nakalagay mula sa silangan pasulong, at bawat tanda ay umiikot sa sariling kinalalagyan sa bilog ng zodiako.

Verse 8

अजोक्षेणांगनाकीटझषजूका इनादितः । उच्चानि द्वित्रिमनुयुक्तिथीषुभनखांशकैः ॥ ८ ॥

Dito binabanggit ang mga kambing, baka, kababaihan, mga insekto, isda, at kuto—at ang mga katulad pa; at ang kanilang mga pangalan ay inilalahad din sa mas mataas na mga pangkat, inayos sa dalawang-anyo at tatlong-anyo, na may paghahati hanggang sa pinakapinong bahagi.

Verse 9

तत्तत्सप्तमनीचानि प्राङ्मध्यांत्यांशकाः क्रमात् । वर्गोत्तमाश्चराधेषु भावाद्द्वादश मूर्तिमान् ॥ ९ ॥

Sa bawat bhāva (bahay), ang ikapitong bahagi ang itinuturing na punto ng kahinaan; ang mga bahagi ay inayos bilang unang bahagi, gitnang bahagi, at huling bahagi. Para sa mga gumagalaw na tanda at iba pa, ang kahusayan ng lakas ng mga dibisyon ay tinutukoy mula sa kaugnay na bhāva; kaya ang labindalawang bahay ay nagkakaroon ng malinaw na anyo sa kanilang mga bunga.

Verse 10

सिंहोक्षाविस्रश्चतौ लिकुभाः सूर्यात्रिकोणभम् । चतुरस्रं तूर्यमृत्युत्रिकोणं नवपंचमम् ॥ १० ॥

Ang “leon” at ang “toro”, at pati ang mga anyong “nakalugay/nakalundo” ay sinasabing kabilang sa uri ng apat na bahagi. Ang Araw ay dapat katawanin bilang tatsulok; ang apat-na-panig na hugis ang “ikaapat”; at ang tatsulok ay inuugnay sa kamatayan. Ang ikasiyam at ikalima ay dapat ding maunawaan ayon dito.

Verse 11

रिःफाष्टषट्कं त्रिकभं केंद्रं प्राक्तुर्यसप्तखम् । नृपादः कीटपशवो बलाढ्याः केंद्रगाः क्रमात् ॥ ११ ॥

Ang ika-12, ika-8, at ika-6 na lugar ay tinatawag na pangkat na Riḥpha; ang ika-3 ay tinatawag na Trika-bhāva; ang mga gitnang lugar ay ang Kendras; at ang ika-4 at ika-7 ay mga mapagpalang bahay na sumusuporta. Sa wastong pagkakasunod: ang nasa Kendras ay nagiging makapangyarihan; ang nasa Trika ay bumabagsak sa abang kalagayan, gaya ng mga insekto at hayop; at ang nasa pangkat na Riḥpha ay nagiging umaasa sa mga hari, bilang mga lingkod ng kaharian.

Verse 12

केंद्रात्परं पणफरमापोक्लिममतः परम् । रक्तः श्वेतः शुकनिभः पाटलो धूम्रपांडुरौ ॥ १२ ॥

Lampas sa mga kendra ay ang mga bahay na paṇaphara; at lampas pa roon, ayon sa aral na ito, ay ang mga bahay na āpoklima. Ang kani-kanilang kulay ay: pula, puti, luntiang gaya ng loro, mapusyaw na rosas, kulay-usok, at maputlang dilaw.

Verse 13

चित्रः कृष्णः पीतपिंगौ बभ्रुः स्वच्छः प्रभाक्रियात् । साम्याशाख्यप्लवत्वं स्याद्द्वितीये वशिरर्कभात् ॥ १३ ॥

Makulay, maitim, dilaw na may kayumanggi, kayumanggi, o malinaw—ang mga anyong ito’y lumilitaw ayon sa paggalaw ng sariling liwanag (panloob na lakas). Sa ikalawang yugto, sumisibol ang pagkakapantay (sāmya), ang kalagayang ‘di-mapangalanan’ (aśākhya), at ang kakayahang lumutang at tumawid (plavatva), na wari’y sinisinagan ng ningning ng araw.

Verse 14

कालात्मार्को मनश्चन्द्रः कुजः सत्वं वचो बुधः । जीवो ज्ञानं सुखं शुक्रः कामो दुःखं दिनेशजः ॥ १४ ॥

Ang Araw ang Sarili bilang Panahon; ang Buwan ang isipan. Ang Mars ang lakas-buhay; ang Mercury ang pananalita. Ang Jupiter ang kaalaman; ang Venus ang kaligayahan. Ang anak ng Araw (Saturn) ang pagnanasa at dalamhati.

Verse 15

नृपौ रवीन्दू नेतासृक् कुमारो ज्ञः कवीज्यकौ । सचिवो सूर्यजः प्रेष्यो मतो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ १५ ॥

Ang Araw at ang Buwan ay itinuturing na dalawang hari; ang Mars ay ang pinunong mandirigma; ang Mercury ay ang marunong na prinsipe; ang Jupiter at Venus ay dalawang makata (mga gurong pantas); ang Saturn ay ang ministro; at si Rāhu ay ang lingkod—gaya ng ipinahayag ng mga dakilang dalubhasa sa astrolohiya.

Verse 16

ताम्रशुक्लरक्तहरित्पीतचित्रासिता रवेः । वर्णा व अव्यहहरीद्रा शचीकौधिपारवेः ॥ १६ ॥

Para kay Ravi (Araw), ang mga kulay ay: tansong-mapula, puti, pula, luntian, dilaw, sari-sari, at maitim. Gayon din sa iba pa, dapat unawain ang mga kulay na itinakda—gaya ng maputlang dilaw na tulad ng luyang-dilaw, at yaong kaugnay kay Śacī at sa pook ng dagat/tubig.

Verse 17

रविशुक्रारराह्वर्केन्दुविदीज्या दिगीश्वराः । क्षीणेंद्वर्काररविजाः पापा पापयुतो बुधः ॥ १७ ॥

Ang Araw, Venus, Mars, Rāhu, ang Buwan, Mercury, Jupiter, at ang mga Panginoon ng mga direksiyon ay dapat kilalaning mga namumunong diyos. Kapag papaliit ang Buwan, at kapag nasasangkot ang Araw, Mars, at Saturn, ito’y di-mapalad; at ang Mercury, kapag kaakibat ng isang mapaminsalang planeta, ay nagiging di-mapalad din.

Verse 18

क्लिबौ बुधार्की शुक्रेन्दू स्रियौ शेषा नराः स्मृताः । शिखिभूमिपयोवारिवासिनो भूसुतादयः ॥ १८ ॥

Sinasabing ang Mercury at ang Araw ay may kasariang walang-tiyak; ang Venus at ang Buwan ay pambabae; at ang iba pa ay itinuturing na panlalaki. Gayundin, ang mga nilalang na nananahan sa apoy, sa lupa, sa tubig, at yaong tulad ng “anak ng Daigdig” (Mars) ay inuuri rin sa ganitong paraan.

Verse 19

कवीज्यौ कुजसूर्यौ च वेदो ज्ञो वर्णपाः क्रमात् । सौरोंऽत्यजाधिपः प्रोक्तो राहुर्म्लेच्छाधिपस्तथा ॥ १९ ॥

Si Kavi (Venus), si Ijya (Jupiter), si Kuja (Mars), at si Sūrya (Araw) ay ipinahahayag, ayon sa pagkakasunod, bilang mga panginoon ng mga uri ng lipunan. Si Śauri (Saturn) ay sinasabing panginoon ng mga Antyaja, at si Rāhu naman ay panginoon ng mga Mleccha.

Verse 20

चंद्रार्कजीवाज्ञसितौ कुजार्की सात्त्विकादिकाः । देवतेंद्वग्निरैवलाभूकोसखायोपराधिपाः ॥ २० ॥

Ang Buwan, Araw, Jupiter, Mercury, Venus, at Saturn ay dapat maunawaang may mga katangiang sāttvika at iba pang uri ayon sa pagkakasunod; samantalang ang Mars at ang Araw ay mas mabagsik ang likas. Ang kanilang mga namumunong diyos ay si Soma (Buwan), si Agni (Apoy), at iba pang banal na kasamahan na namamahala sa kanila.

Verse 21

वस्रं स्थलं नवं वह्निकहतं मद्यदं तथा । स्फुटितं रवितस्तांम्रं तारे ताम्रपुनिस्तथा ॥ २१ ॥

Ang telang nakalatag para gamitin, ang bagong pook o upuan, ang bagay na nasunog o nasunog-sunog sa apoy, at ang sisidlang ginagamit sa alak; gayundin ang mga kagamitang may bitak, ang tansong namula sa init ng araw, at ang tansong paulit-ulit na pinainit—ang mga ito’y dapat ituring na di-angkop at di-dalisay para sa banal na paggamit.

Verse 22

हेमकांस्यायसी त्र्यंशैःशिशिराद्याः प्रकीर्तिताः । सौरशुक्रारचंद्रज्ञगुरुषूद्यत्सु च क्रमात् ॥ २२ ॥

Ang tatlong bahagi ay ipinahayag na ginto, kāṃsya (metal na kampana), at bakal; at ang tatlong paghahating nagsisimula sa Śiśira ay itinuturo na lumilitaw nang sunod-sunod kapag ang Araw, Venus (Śukra), Rāhu, ang Buwan, Mercury (Budha), at Jupiter (Guru) ay nasa pag-angat.

Verse 23

त्र्याशत्रिकोणतुर्याष्टसप्तमान्येन वृद्धितः । सौरेज्यारापरे पूर्णे क्रमात्पश्यंति नारद ॥ २३ ॥

O Nārada, sa paglalapat ng sunud-sunod na pagdaragdag sa triad, sa mga trine, sa ikaapat, ikawalo, at ikapito, kanilang nakikita—hakbang-hakbang—ang ganap na bunga sa mga paghahating Saura, Jya, at Āra.

Verse 24

अयनक्षणघस्रर्तुमासार्द्धशरदो रवेः । कटुतिक्तक्षारमिश्रमधुराम्लकषायकाः ॥ २४ ॥

Sa Araw (Ravi) nauukol ang mga hati ng panahon—ayana, kṣaṇa, araw, panahon, buwan, at kalahating taon; at gayon din, ang mga lasa ay inuuri bilang maanghang, mapait, maalat/alkalino (kṣāra), halo-halo, matamis, maasim, at mapakla (kaṣāya).

Verse 25

त्रिकोणात्सांत्यधाधर्मायुः सुखखोद्यपः सुहृत् । जीवो जीवज्ञौ सितज्ञौ व्यर्का व्याराः क्रमादमी ॥ २५ ॥

Mula sa triad (pangkat-tatsulok) ay lumilitaw nang sunod-sunod: kapayapaan; saligan ng dharma; mahabang buhay; kaligayahan; wastong pagsisikap na nag-aangat; at isang tunay na kaibigang may mabuting hangarin. Pagkaraan ay sumusunod: ang nilalang na may buhay, ang nakakakilala sa mga nilalang, at ang nakakabatid sa maliwanag at dalisay na prinsipyo—ito ang mga yugto sa tamang ayos.

Verse 26

वींद्वर्का विकुजेंद्वर्काः सुहृदोऽन्येरवेर्धृताः । मिथोधनव्ययायत्रिबंधुव्यापारगः सुहृत् ॥ २६ ॥

May ilan na kaibigan sa pangalan lamang—pabagu-bago at salungat-salungat—samantalang ang iba ay pinatatatag ng Araw (ibig sabihin, ng panahon at kalagayan). Ang tinatawag na kaibigan ay maaari pang maging sanhi ng pagkalugi ng yaman sa magkabilang panig, magpagapos sa tatluhang pananagutang pampamilya, at humila sa tao sa mga pakikipag-ugnayang makamundo.

Verse 27

ध्येकानुभक्ता मयान् ज्ञात्वा मिश्रीदीत्सहजान्मुने । मत्कालोधिसुहृन्मित्रपूर्वकान्कल्पयेत्पुनः ॥ २७ ॥

O pantas, matapos makilala ang mga debotong natitiyak sa pamamagitan ng pagninilay at tuwirang karanasang panloob, nararapat na ayusin muli ang buhay at asal, simula sa wastong panahon at tamang sukat, kasama ang mga mabubuting kaibigan at mga mapagkalingang kapanalig.

Verse 28

स्वोच्चत्रिकोणगेहा प्रनवांशैस्थानजं बलम् । दिक्षु सौम्येज्ययोः सूर्यारयोः सौरे सिताब्जयोः ॥ २८ ॥

Nagkakamit ang mga planeta ng lakas ng kinalalagyan (sthānaja-bala) kapag nasa pag-angat, nasa trine, o nasa sariling bahay, at gayundin sa paborableng mga bahagi ng navāṁśa. Ang lakas ng direksiyon (dig-bala) ay para kina Mercury at Jupiter, sa mga kaaway ng Araw, kay Saturn, at kina Venus at Buwan, bawat isa sa kani-kaniyang dako.

Verse 29

रवाहृतूदगनेन्ये तु वक्रि च समागमे । उत्तरस्था दीप्तकराश्चेष्टा वीर्ययुता मताः ॥ २९ ॥

Ngunit yaong mga planetang dinadala ng kanilang pag-ikot at umaakyat pahilaga—lalo na sa sandaling nagtatagpo habang retrogrado—ay itinuturing na may malakas na galaw, nagliliyab na sinag, at ganap na bisa.

Verse 30

निशींदुकुजसौराश्च सर्वदा क्षोह्नि चापरे । क्रूराः कृष्णे सिते सौम्याः मतं कालबलं बुधैः ॥ ३० ॥

Ang gabi, ang Buwan, si Mars at si Saturn ay itinuturing na laging mabagsik; at ang ilan pa ay nagiging mabagsik kapag nagulo ang kanilang impluwensiya. Sa kṛṣṇa-pakṣa (madilim na kalahati) sila’y itinuturing na mas mahigpit, samantalang sa śukla-pakṣa (maliwanag na kalahati) sila’y itinuturing na maamo—ito ang turo ng marurunong hinggil sa lakas ng Panahon (kāla-bala).

Verse 31

सौरारज्ञेज्यशुक्रेंदुसूर्याधिक्यं परस्परम् । पापास्तु बलिनः सौम्या विवक्षाः कण्टकोपगे ॥ ३१ ॥

Ang kamag-anakan sa pagitan nina Saturn, Mars, Jupiter, Venus, Buwan at Araw ay dapat hatulan sa pamamagitan ng paghahambing sa isa’t isa. Ngunit kapag malakas ang mga mapaminsalang planeta—o maamong isa—ang mga mapagpala ay itinuturing na walang bisa, na para bang nahahadlangan ng matinik na kapinsalaan.

Verse 32

क्लीबे तदूशनाद्वापि चंद्रार्कांशसमं जनुः । स्वांशे पापाः परांशस्थाः सौम्यालग्नं वियोनिजम् ॥ ३२ ॥

Para sa taong may kalikasang klība (neuter/impotente), sinasabi na ang kapanganakan ay nagaganap kapag magkapantay ang mga aṁśa ng Buwan at Araw. Kung ang mga mapaminsalang graha ay nasa sariling bahagi, samantalang ang mga mapagpala ay napupunta sa bahagi ng iba, at kung ang lagna ay pinamumunuan ng mapagpalang graha, ang kapanganakan ay tinatawag na “viyonija” (hindi mula sa sinapupunan).

Verse 33

निर्बलं च तदादेश्यं वियोनेर्जन्म पंडितैः । शीर्षं वक्रगले पादावंसौ पृष्टमुरस्तथा ॥ ३३ ॥

Ipinahahayag ng mga pantas na ang gayong kapanganakang viyonija ay dapat unawain bilang “walang lakas,” na nagmumula sa di-likas (may kapinsalaan) na sinapupunan. Ang mga tanda nito ay: ulo, baluktot na leeg/lalamunan, mga paa, mga balikat, likod, at dibdib.

Verse 34

पार्श्वे कुक्षी त्वपानांघ्री मेढ्रमुष्कौ तथा स्फिजौ । पुच्छं चतुष्पदांगेषु मेषाद्या राशयः स्मृताः ॥ ३४ ॥

Sa katawan ng mga nilalang na may apat na paa, ang mga rāśi ng zodiako na nagsisimula sa Meṣa (Aries) ay ayon sa kaugalian iniuugnay sa mga bahaging ito: tagiliran at tiyan, puwit (anus) at mga paa, ari at bayag, puwitan, at buntot.

Verse 35

लग्नांशाद्ग्रहयुग्दृष्ट्वा वर्णान्बलयुताद्वदेत् । दृक्समानप्रमाणांश्च इष्टे रेखां स्मरस्थितैः ॥ ३५ ॥

Matapos suriin ang pagkaparis ng mga graha kaugnay ng antas ng lagna-aṁśa, dapat ipahayag ang angkop na varṇa ayon sa kanilang lakas. Dapat ding tandaan ang mga antas na may magkakapantay na sukat ng dṛk (aspekto), at, habang inaalala ang ninanais na rekhā (guhit-sanggunian), itala ang mga ito nang naaayon.

Verse 36

खगत्र्यंशे बलाग्नेगे चरमांशे ग्रहान्विते । वांशे स्थलांबुजः सौरेर्द्वीक्षायोगभवा द्विजाः ॥ ३६ ॥

Kapag ang ikatlong bahagi (tryaṃśa) ay napunta sa rāśi na Khaga, at ang huling bahagi ay nakaugnay sa mga graha, kung gayon—sa bisa ng impluwensiya ni Śauri (Saturn) at ng pagsasanib na tinatawag na dvīkṣā-yoga—ang mga Brāhmaṇa ay isinisilang sa angkang tinatawag na Sthalāmbuja.

Verse 37

विप्रलैस्तनुजचंद्रेज्यार्कैस्तरूणां जनिं वदेत् । स्थलांबुभेंदोशकृतश्चेतरेषामुदाहृतः ॥ ३७ ॥

Sa pamamagitan ng mga Brahmana, ng mga anak na lalaki, ng Buwan, ni Bṛhaspati (Guro), at ng Araw, dapat ipahayag ang “kapanganakan/pinagmulan” ng mga punò; at para sa iba pang uri ng nilalang, sinasabing ang pinagmulan ay mula sa tuyong lupa, sa tubig, sa lupaing-ina, at sa dumi (tae).

Verse 38

स्थलांबु च पतिः खेटो लग्नाद्यावन्मिते गृहे । तावंत एव तखः स्थलजा जलजास्तथा ॥ ३८ ॥

Ang planetang panginoon ng lupa at tubig—kapag ito’y nakalagay sa isang bahay na binibilang mula sa Lagna (asendente) hanggang sa itinakdang sukat—ay nagbubunga ng kaparehong bilang ng mga resulta; gayundin, ang mga bunga’y ukol sa mga nilalang na isinilang sa lupa at sa mga isinilang sa tubig.

Verse 39

अंतःसारा रवौ सौरे दुर्भगाः क्षीरिणो विधौ । भौमे कंटकिनो वृक्षा ईज्ये ज्ञे सफलाफलौ ॥ ३९ ॥

Sa ilalim ng Araw, ang mga punò ay matibay at may matatag na ubod; sa ilalim ni Saturno, nagiging malas. Sa ilalim ng Buwan, nagiging punòng may katas na parang gatas. Sa ilalim ni Mars, nagiging matinik. Sa ilalim ni Bṛhaspati (Jupiter) at ni Budha (Mercury), namumunga at namumulaklak.

Verse 40

पुष्पिता भार्गवे स्निग्धाश्चंद्रेऽथ कटुकाः कुजे । अशुभर्क्षे शुभः खेटः शुभं वृक्षं कुभूमिजम् ॥ ४० ॥

Kapag nangingibabaw si Bhārgava (Venus), ang mga bagay ay sumasagana at namumulaklak; sa ilalim ng Buwan, sila’y makinis, malambot at kaaya-aya; sa ilalim ni Mars, nagiging matalas at mapait-maanghang. Kahit masama ang nakṣatra, maaaring maging mabuti ang isang planeta; at kahit mabuti ang punò, ang ipinanganganak ng lupa (ani) ay maaari ring maging di-mabuti.

Verse 41

कुर्याद्विलोमगो वापि स्वांशोक्तपरगैः समम् । कुजेंदुहेतुकं स्त्रीणां प्रतिमासमिहार्तवम् ॥ ४१ ॥

Kahit maganap nang salungat o di-regular, ang buwanang daloy ng regla ng mga babae ay nagaganap pa rin dito, sapagkat ito’y sanhi ni Mars at ng Buwan.

Verse 42

नेष्टस्थेज्येऽन्यथास्ते स्त्रीयुंक्तासन्नरेक्षिते । पापयुक्तेक्षिते द्यूने रुषा प्रीत्या शुभग्रहैः ॥ ४२ ॥

Kapag ang Guru (Jupiter) ay nasa di-kanais-nais na kalagayan at kumikilos na salungat sa mga palatandaang mapalad—nakaugnay o naiimpluwensiyahan ng planetang/tandang pambabae at walang mga aspektong nagtatanggol—samantalang ang ikapitong bahay ay kaugnay o tinatamaan ng tingin ng mga mapaminsalang planeta, kung gayon ang mga mapagpala (kahit naroon) ay kumikilos lamang nang pasulput-sulpot, nagbibigay ng bungang halo ng di-pagkalugod at paminsang pabor.

Verse 43

शुक्रार्केंदुजैः स्वांशस्थैरीज्य चांगत्रिकोणगे । भवेदपत्यं विप्रेन्द्र पुंसां सद्वीर्यशालिनाम् ॥ ४३ ॥

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, kapag ang Venus, Araw, Buwan, at Mars ay nasa kani-kanilang sariling bahagi, at ang Jupiter ay nasa trinal na lugar, ang mga lalaking may mabuting lakas-panlalaki ay magkakamit ng supling.

Verse 44

अस्रेऽर्केंदो कुजार्की चेत्पुंस्रियोरामयप्रदौ । व्ययखगो युक्तौ चैकदृष्ट्या नृत्युप्रदौ तयोः ॥ ४४ ॥

Kung ang Araw at Buwan ay nasa ikawalong bahay, at ang Mars at Saturn ay magkaugnay, sila’y nagiging tagapagbigay ng karamdaman sa lalaki at babae. At kung, sa kanilang pagkakaugnay, maghagis sila ng iisang pinagsamang aspekto, kung gayon para sa dalawang iyon ito’y nagiging tagapagbigay ng kamatayan.

Verse 45

शुक्रार्क्रौ मातृपितरौ दिवा नक्तं शशीनजौ । मातृष्वसृपितृव्याख्यौ वा पद्मेजि समे शुभौ ॥ ४५ ॥

Ang Venus at ang Araw ay itinuturing na ina at ama; ang Araw at Gabi ay tila dalawang anak ng Buwan. O kaya naman, O Isinilang sa Lotus, ang tiyahin sa ina at ang tiyuhin sa ama ay ipinahahayag ding mapalad kapag sila’y magkakapantay (sa lakas o katayuan).

Verse 46

पापदृष्टे शुभे क्षीणे तुंगे वा लग्नगेयमे । क्षीणेंदुकुजसंदृष्टे मृत्युमेत्य गता ध्रुवम् ॥ ४६ ॥

Kung ang isang mapagpalang planeta ay nanghihina o napipinsala ng tingin ng mapaminsala, kahit nasa pagdakila o nasa ascendant, at kung ito’y tinitingnan din ng papaliit na Buwan at ng Mars, kung gayon ang kamatayan ay tiyak na ipinahihiwatig.

Verse 47

युगपद्वा पृथक्सस्थौ लग्नेंदू पापमध्यगौ । यदा तदा गर्भयुता नारी मृत्युमवाप्नुयात् ॥ ४७ ॥

Magkasama man o magkahiwalay, kung ang lagna (ascendant) at ang Buwan ay napapagitnaan ng mga mapaminsalang planeta, sa panahong iyon ang buntis na babae ay maaaring masapol ng kamatayan.

Verse 48

लग्नांञ्चद्राच्च तुर्यस्थैः पापैर्निधनगे कुजे । नष्टेंदौ कुजरव्योश्च बंधुरिष्पगयोर्मृतिः ॥ ४८ ॥

Kapag ang mga mapaminsalang planeta ay nasa ikaapat na bahay mula sa lagna at mula sa Buwan, at si Mars ay nasa bahay ng kamatayan, at ang Buwan ay napipinsala na wari’y “nawala,” at kasama rin si Mars at ang Araw, ipinahihiwatig ang kamatayan para sa kamag-anak at para sa asawa.

Verse 49

तन्वस्तसंस्थयोर्भौमरव्योः शस्रभवः क्षयः । यन्मासाधिपतिर्नष्टस्तन्मासं संस्रवे त्यजेत् ॥ ४९ ॥

Kapag si Mars at ang Araw ay nasa mga kalagayang ‘Tanvasta’ at ‘Saṃstha’, may mapanirang pagkalugi na dulot ng sandata. Kung ang naghaharing planeta ng isang buwan ay napipinsala o wari’y “nawala,” dapat iwasan ang buwang iyon para sa mahahalagang ritwal at gawain.

Verse 50

लग्नेंदुगैः शुभैः खेटैस्त्रिकोणार्थास्तभूखगैः । पापैस्त्रिषष्टलाभस्थैः सुखी गर्भो रवीक्षितः ॥ ५० ॥

Kapag ang mga mapagpalang planeta ay nasa lagna at sa Buwan, at ang mga mapagpala rin ay nasa mga trine at sa bahay ng yaman, samantalang ang mga mapaminsala ay nasa ika-3, ika-6, at ika-11 na bahay—kung tumitingin (aspect) ang Araw—ang pagdadalantao ay maginhawa at mapalad.

Verse 51

ओजभे पुरुषांशेऽर्केज्येंदुलग्नैर्बलान्वितैः । गुर्वर्कौ विषमस्थौ वा युंजन्म प्रवदेत्तदा ॥ ५१ ॥

Kapag ang lagna, ang Buwan, si Jupiter (Guru), at ang Araw ay malalakas at nasa di-pares na tanda at sa bahaging panlalaki, dapat ipahayag na lalaki ang isisilang. Gayundin, kung si Jupiter at ang Araw ay nasa di-pares (panlalaki) na kalagayan, iyon din ang hatol.

Verse 52

युग्मभांशस्थितैस्तैस्तु वक्रेंदुभृगुभिस्तथा । यामस्थानगतैर्वाच्यं स्रियो जन्म मनीषिभिः ॥ ५२ ॥

Kapag ang mga planeta ay nasa mga bahaging pantay, at kapag ang Buwan at si Venus ay paurong ang galaw at nasa mga yāma-sthāna (takdang puwesto ng oras/larangan), ipinahahayag ng mga pantas na ito’y palatandaan ng pagsilang ng anak na babae.

Verse 53

द्व्यंगस्था बुधसंदृष्टाः स्वपक्षेय मलंकराः । लग्नं विनौजभावस्थः सौरः पुंजन्मकृत्तथा ॥ ५३ ॥

Kapag ang mga kaugnay na planeta ay nasa mga tandang dalawahan at nasisinagan ng tingin ni Mercury, nagiging mapalad at kapaki-pakinabang ang bunga. Gayundin, ang Araw—kapag nasa pantay na bahay (hindi sa ascendant)—ay sinasabing nagdudulot ng pagsilang ng anak na lalaki.

Verse 54

मिथो रवींदूर्ज्ञार्की वा पश्यतः समगं रविः । वक्रो वांगविधू ओजे जज्ञौ युग्मौजसंस्थितौ ॥ ५४ ॥

Nang magmasid sa isa’t isa ang Araw at ang Buwan, ang Araw ay napasa kalagayang timbang. Pagkaraan, sa bahaging oja (di-pantay), ang Buwan na dumaraan sa kurbadong landas ay ‘isinilang’ at naitatag sa kaayusang pares-di-pantay.

Verse 55

कुजेक्षितेपुमांशेदुहिता क्लीब जन्मदा । समे सितेन्दू ओजस्था ज्ञारांगोज्या नृवीक्षितौ ॥ ५५ ॥

Kapag tinitingnan ni Mars ang bahaging panlalaki, isinisilang ang anak na babae at maaari ring magpahiwatig ng kawalan ng lakas sa pagkalalaki. Kung magkapantay ang Venus at ang Buwan (sa lakas/pwesto), ang isinilang ay pinagkakalooban ng sigla. At kapag nagsama sina Mercury, Araw, at Mars, at ang ascendant ay nasisinagan ni Jupiter, ipinahihiwatig ang pagsilang ng anak na lalaki.

Verse 56

लग्नेंदुसमगौ युग्मस्थाने वा यमलंकराः । ग्रहोदयस्थान्द्यंगांशान्पश्यति ज्ञे स्वभागगे ॥ ५६ ॥

Kapag nagtagpo ang Ascendant at ang Buwan, o kapag nasa tandang dalawahan, ang isinilang ay nagkakaroon ng anyong ‘tila kambal’ o may pagkakaparis. Kung si Mercury ay nasa sariling bahagi (sariling tanda/portion), iniuukol niya ang impluwensiya sa pook ng pagsikat ng mga planeta at sa mga sangkap ng katawan at mga bahagi nito.

Verse 57

त्रितयं ज्ञांशकाद्युग्मममिश्रैः सममादिशेत् । लग्ने चापांत्यभागस्थे तदंशस्थबलिग्रहैः ॥ ५७ ॥

Itakda ang “tatluhan” at ang “magkapareha” na nagsisimula sa Jñāṃśaka sa pantay na sukat, nang hindi hinahalo sa iba pang sangkap. At kapag ang Lagna (ascendant) ay nasa hulihang bahagi ng Dhanu (Sagittarius), ipahayag ang bunga ayon sa malalakas na planeta na nasa mismong aṃśa na iyon.

Verse 58

वीर्याढ्यज्ञार्किसदृष्टैः कोशस्थावहवोगिनः । सितारेज्यार्कचंद्रार्किज्ञांगेशोर्केंदवोऽधिपाः ॥ ५८ ॥

Yaong pinatitingkad ng tapang, ng kaalamang pang-yajña, at ng pananaw ng tagakita; yaong nananahan sa “kaban” (kośa) at yaong nagdadala ng bigat ng pamamahala, pati ang mga tumatamasa ng itinakdang bunga—sila’y tinatawag na mga pinuno. Gayundin, si Śita (Venus), ang mga bituin, si Bṛhaspati, ang Araw, ang Buwan, ang anak ng Araw (Śani), ang Nakaaalam (Budha), si Aṅgiras, at ang mga panginoong Araw at Buwan ay sinasabing may kapangyarihan.

Verse 59

मासानां तत्समं वाच्यं गर्बगस्थस्य शुभाशुभम् । त्रिकोमे ज्ञे परैर्नष्टैर्द्विमुखाह्निकपान्वितः ॥ ५९ ॥

Ang mabuti at masamang palatandaan tungkol sa sanggol sa sinapupunan ay dapat ipahayag ayon sa mga buwan. Kapag nakita ng nakaaalam ng astrolohiya ang ayos na tri-koṇa at ang iba pang palatandaan ay nawala o wala, ang bunga’y sinasabing “dalawang-mukha,” na may kasamang di-regular na arawang ritwal at pag-inom.

Verse 60

अवागावाटावशुभैर्भसंधिस्थैः प्रजायते । वीरान्सगीश्चदष्टेध्वष्टार्कातभसंहिताः ॥ ६० ॥

Mula sa di-mapalad na mga tunog at sa sirang sandhi (pagdurugtong), lumilitaw ang mga anyong may kapintasan. At mula sa nasirang pagkakasunod ng pagbigkas at napinsalang ayos ng teksto, ang nilalayong diwang bayani at kabanalan ay tila kinakagat palayo—nababaluktot at nawawala.

Verse 61

आरार्की चेज्यभांशस्थौ सदंतोगर्भकस्तदाः । खर्भेजे भुविमंदारदृष्टे कुब्जस्तु गर्भगः । पर्गुर्मीने यमेद्वारैर्दष्टेथांगेभघसंधिगे ॥ ६१ ॥

Kapag ang (mga kaugnay na planeta) ay nasa bahagi ni Bṛhaspati (Jupiter), lumilitaw ang kalagayang tinatawag na “Sadaṃta-garbha.” Kung sa tanda ng Kharbha ay makita sa lupa ang punong Mandāra, ang sanggol sa sinapupunan ay sinasabing magiging “Kubja” (kuba). At kapag si Pargur ay nasa Mīna (Pisces) at ang “mga pintuan ni Yama” ay napipinsala, nagkakaroon ng kapintasan ang mga bahagi ng katawan sa mga dugtungan ng kasu-kasuan.

Verse 62

पापैर्जडो विधौ गर्भः शुभदृष्टिविवर्जिते । मृगांत्यगे वामनकः सौरेंद्रर्कनिरीक्षिते । धीनयोदपगैस्त्र्यंशैः पापास्तैरसिरोह्रदाः ॥ ६२ ॥

Kapag ang pagbuo ng sinapupunan (garbha) ay naganap sa ilalim ng napipinsalang impluwensiya ni Saturno (Vidhu) at walang mabuting aspeto, ang bata’y magiging mapurol ang isip. Kung ito’y sa dulo ng Mṛgaśīrṣa, magiging pandak (Vāmana). Kapag tumitig ang Araw at si Indra (Jupiter), at kapag ang mga tryaṃśa (dekan) ay nasakop ng masasamang bahagi gaya ng dhīna, yodapa at iba pa, ang mga malefik na iyon ay nagbubunga ng pagdurusa tulad ng sakit sa ulo at mga karamdaman sa dugo.

Verse 63

रवींदुयुक्ते सिंहेंगे माहेयार्किनिरीक्षिते । नेत्रहीना मिश्रखेटैर्दृष्टे बुद्धुदलोचनाः । व्ययेजो वामनयनं दक्षं सूर्यो विनाशयेत् ॥ ६३ ॥

Kapag ang Araw at Buwan ay magkasama sa Leo (Siṃha) at nasisinagan ng masamang tingin nina Mars at Saturno, at ang mga ilaw ay napipinsala pa ng halong mga planeta, ang tao’y nagiging mahina ang isip at mapurol ang paningin. Kung ang ganitong ayos ay nasa bahay ng pagkalugi (vyaya), winawasak nito ang kaliwang mata; kung ang Araw ang sanhi, winawasak nito ang kanang mata.

Verse 64

नेष्टा योगाः शुभैर्दृष्टाः पापाः स्युर्नात्र संशयः । मंदेऽस्ते मंदभांशेंगे निषैकेब्दत्रये जनिः ॥ ६४ ॥

Kahit ang mga yoga na karaniwang itinuturing na mapalad ay nagiging di-mapalad kapag “nasasapawan” ng masasamang impluwensiya—walang pag-aalinlangan. Kapag si Saturno ay nakalubog (asta) at ang ascendant (lagna) ay napunta sa bahaging Saturnino, ang kapanganakan ay magaganap sa loob ng tatlong taon sa gayong kalagayan.

Verse 65

द्वादशाब्दे शशिन्येवं सुतावपि विचिंतयेत् ॥ ६५ ॥

Pagkalipas ng labindalawang taon, pagnilayan din sa gayong paraan ang tungkol sa Buwan—at gayundin tungkol sa sariling anak na lalaki.

Verse 66

आधानेंदुद्वादशांशा पापास्तद्राशिभिः पुरः ॥ ६६ ॥

Sa oras ng ādhāna (paglilihi), ang labindalawang bahagi ng Buwan (dvādaśāṃśa) ay itinuturing na di-mapalad kapag napipinsala ng masasamang impluwensiya, lalo na kapag nauuna o nakalagay sa unahan ng kaukulang mga tanda ng zodiak.

Verse 67

शशांके जन्मभागादिद्वि घ्नमिष्टकलाः स्मृताः ॥ ६७ ॥

Kapag isinasaalang-alang ang Buwan, ang mga mapalad na yunit ng panahon (kalā) ay inaalala bilang yaong nakukuha sa pagdodoble ng bahagi ng kapanganakan (mula sa antas/segmento ng pagsilang).

Verse 68

पितुः परोक्षे जन्मस्यादिन्दौ लग्नमपश्यति ॥ ६८ ॥

Kapag wala ang ama (hindi nakikita), nagaganap ang pagsilang; at kapag ang Buwan ay (gayundin) hindi nakikita, ang lagna o ascendant ay hindi rin namamasdan o nalalaman.

Verse 69

मध्याद्भ्रष्टेर्के विदेशस्थे जनने नारिजन्म वै । मंदेंगस्थे कुजेस्ते च ज्ञोस्फुजि मध्यगे विधौ ॥ ६९ ॥

Kung sa oras ng kapanganakan ang Araw ay lumihis mula sa gitnang langit at nasa banyagang lupain, ipinahihiwatig ang pagsilang ng babae. Gayundin, kapag ang Saturno ay nasa di-mapalad na puwesto at ang Marte ay gayon din; at kapag ang Merkuryo ay nasa tanda ng Sphujit habang ang Buwan ay nasa gitnang kalagayan—ang mga ayos na ito’y itinuturo bilang mga palatandaan ng gayong bunga.

Verse 70

पापांगेब्जे त्रिभागे लौ स्वायगैः सद्भिरुद्गतः । सूर्यस्तद्दृष्टिगो वापि ज्ञेयो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ ७० ॥

Sa bilog ng zodiako na tulad ng lotus, kapag ang Araw ay sumisikat sa ikatlong bahagi ng tandang tinatawag na Lau ayon sa bilang ng mga sanay na tagapagpraktis; o kapag ang Araw ay masumpungan sa mismong guhit ng pagtanaw (dṛṣṭi)—ipinapahayag ng mga pangunahing dalubhasa sa Jyotiṣa na gayon nga ito.

Verse 71

चतुष्पदर्क्षगे भानौ शेर्षैबलयुतैः खगैः । कोशादतौ तु यमलौ जायेते मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

O pinakadakila sa mga muni, kapag ang Araw ay nasa mansiyon ng buwan na Catuṣpada, dalawang kambal ang isinisilang mula sa sinapupunan, may mga tanda sa ulo at may lakas, at taglay ang likas na anyong tulad ng mga ibon.

Verse 72

सार्क्यारसिंहोज्ञाजांसे भांशतुत्यांगनालयुक् । लग्नमिंदुं च सार्केंदुं न पश्यति यदा गुरुः ॥ ७२ ॥

Kapag si Guru (Jupiter) ay hindi tumitingin sa Lagna, sa Buwan, o sa Buwan na kasabay ni Saturno, at kapag nanaig ang masasamang impluwensiya sa mga bahagi gaya ng Leo at sa mga paghahating ukol kay Budha at iba pa—ang tao ay sinasabing nakaugnay sa di-mapalad na tahanan at sa mga pagdurusang kalagayan.

Verse 73

सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥

Kung ang Araw (Arka) ay kasabay ng makasalanang impluwensiya, ginagawa nitong “jāya” ang tao (nasasakop o pinamumunuan ng iba) o nagiging sanhi na ang supling ay maipaglihi sa bisa ng lakas ng ibang lalaki. Gayundin, kapag ang masasamang planeta ay nasa masasamang lugar, at kapag ang Araw at Buwan ay nasa mga tatsulok na puwesto ng argha ng Araw (isang teknikal na hati), ipinahihiwatig ang gayong mga bunga.

Verse 74

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

Kapag ang tao ay nasa ibayong-bayan at ang ama ay matanda na, ang palatandaan ay dapat hatulan ayon sa naghaharing tanda ng zodiako. Kung ang Buwan ay ganap, mapalad, at nasa sariling tanda o sa tanda ng panginoon nito—lalo na sa mabuting ayos na tumatama sa katawan—nakakamit ang kanais-nais na bunga.

Verse 75

द्यूनस्थे वा विधौ यातेंगना नारी प्रसूयते । अब्धांगमन्भगः पूर्णे ज्यो वा पश्यति नारद ॥ ७५ ॥

O Nārada, kapag si Budha (Mercury) ay nasa ikapitong bahay, o lumipat patungo roon, ang babae ay manganganak ng sanggol na babae. At kapag ang bahagi (aṅga/bhāga) ng Buwan ay naging ganap, makikita ang isang maliwanag na liwanag.

Verse 76

स्वबंलग्नगः सूतिः सलिले नात्र संशयः । पापदृष्टे यमे गुद्यां जन्मांगाजव्ययस्थिते ॥ ७६ ॥

Kapag ang lagna ng kapanganakan ay nasa tandang may tubig, ang panganganak ay nagaganap sa tubig o malapit sa tubig—walang pag-aalinlangan. Kapag si Yama ay nagbato ng masamang tingin, at ang kaugnay na punto ay napunta sa bahagi ng puwit, at ang tagapagpahiwatig ng kapanganakan ay nasa ikalabindalawang bahay (bahay ng pagkalugi), ipinahahayag ang gayong di-kanais-nais na palatandaan.

Verse 77

कर्कातिलग्नगेशौरेवटे जन्माब्जवीक्षिते । मंदे जन्मगते लग्ने बुधसूर्येंदुवीक्षिते ॥ ७७ ॥

Kapag ang Lagna ay nasa Kanser at ang panginoon nito ay nasa tanda ng Taurus; at kapag si Shukra (Venus) ay tumitingin sa Lagna ng kapanganakan; at kapag si Shani (Saturn) ay nasa Lagna habang ang Lagna ay sinisinagan nina Budha (Mercury), Surya (Araw), at Chandra (Buwan)—ito ang pagsasaayos na inilalarawan.

Verse 78

क्रीडास्थाने देवगेहेप्यूषरे च क्रमाज्जनिः । श्मशाने लग्नदृगसृग्राम्यस्थानेब्जभार्गवौ ॥ ७८ ॥

Sa pook ng paglalaro, sa tahanan ng mga deva (templo), at sa tigang na lupa—ayon sa pagkakasunod—sinasabing si Shani (Saturn) ay nagbubunga ng mga resulta. Sa cremation-ground ay ipinahihiwatig ang pagkapit at mabagsik na titig; at sa tagpuang-baryo ay ipinahihiwatig ang Isinilang sa Loto (Brahmā) at si Bhārgava (Shukra/Venus).

Verse 79

अग्निहोत्रगृहे जीवोऽर्को भूषाभरणे गृहे । शिल्पालये बुधो जन्म कुर्याद्बलसमन्वितः ॥ ७९ ॥

Sa bahay na pinananatili ang Agnihotra, lumalakas si Guru (Jupiter). Sa bahay na nakatuon sa alahas at pag-aayos, lumalakas si Surya (Araw). At sa bahay ng mga gawain at sining, lumalakas si Budha (Mercury) sa kapanganakan—nagkakaloob ng sigla at kakayahan.

Verse 80

भासमाने सरे मार्गे स्थिरे स्वर्क्षांशगे गृहे । त्रिकोणगज आरार्क्योरस्ते वा सृज्यतेऽम्बया ॥ ८० ॥

Kapag ang lawa ay kumikislap at ang daan ay malinaw, at ang bahay ay matatag sa impluwensiya ng sariling nakshatra; kung ang mapalad na tanda ng elepante ay lumitaw sa trine, at ang Surya (Araw) ay nasa wastong landas (o lumulubog sa nararapat na dako), kung gayon si Ambā, ang Ina, ay nagbubunga ng mabuting kinalabasan.

Verse 81

गुरुदृष्टे तु दीर्घायुः परं च प्राप्यते पुनः । पापदृष्टे विधौलग्नेऽस्तेकुजे तु विनश्यति ॥ ८१ ॥

Kapag si Guru (Jupiter) ay tumitingin, nakakamit ang mahabang buhay at muling naaabot ang mas mataas na kalagayan. Ngunit kung ang Lagna ay napipinsala ng masasamang impluwensiya—kapag si Budha (Mercury) ay sumisikat at si Kuja (Mars) ay nasusunog sa liwanag ng Araw—nawawasak ang ipinangakong kahabaan ng buhay.

Verse 82

भवे कुजार्क्योः संदृष्टे परहस्तगतः सुखी । पापेद्यतायुर्भवति मासः सार्थैः परैरपि ॥ ८२ ॥

Kapag ang Mars at ang Araw ay nagkakatanawan sa bahay ng pag-iral, ang tao’y nagiging masaya ngunit nakasalalay sa iba, na parang nasa kamay ng kapwa. Kung ang ayos na ito’y nasasaktan ng masasamang planeta, ang haba ng buhay ay ipinahihiwatig na isang buwan lamang, kahit may iba pang mga salik na tumutulong.

Verse 83

पितृमातृगेहे जन्म तदधीशबलान्मुने । तरुगेहे शुभे नीचे नैकस्थदृष्टौ लग्नेंदुः ॥ ८३ ॥

O pantas, kapag malakas ang panginoon ng ikaapat na bahay, ang kapanganakan ay nagaganap sa bahay ng ama o ina. Kung ang Buwan, bilang panginoon ng ascendant, ay bagsak ang kalagayan, nasa mapagpalang bahay-tandang ‘punò/kakahuyan,’ at tinitingnan ng maraming planeta, ang tao’y isisilang sa tirahang kaugnay ng mga punò—gaya ng kakahuyan o pamayanang nasa gubat.

Verse 84

एतल्लक्षणसंपन्ना प्रसीतिर्विजने तदा । मंदर्क्षांशे विधौ तुर्ये मंददृष्टेऽब्जगेऽपि वा ॥ ८४ ॥

Ang kapanganakang may ganitong mga palatandaan ay nagaganap noon sa isang liblib na pook. Kapag ang Buwan ay nasa banayad na mansyong lunar at nasa ikaapat na bahagi, at ang impluwensiya ni Saturno ay magaan, kahit mahina rin si Mercury, gayon pa man ay tumutukoy ito sa pagsilang sa pag-iisa.

Verse 85

मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥

Kung ang isa’y natutulog sa dilim, o nakahiga sa mababang lupa, o isinilang kapag ang ascendant ay nasa bahagi ng ulo at ang likod ang sumisikat, dapat maunawaan na ang ipinahihiwatig na bunga ay yaon ding gaya ng naunang sinabi.

Verse 86

चंद्रास्तसुखगः पापैर्मातुः पीडां समादिशेत् । जीर्णोद्धृतं गृहं मंदे सृजि दग्धं न वा विधौ ॥ ८६ ॥

Kung ang Buwan, na nadungisan ng makasalanang impluwensiya, ay napunta sa kalagayang paglubog na di-mapalad, ipinahihiwatig nito ang pagdurusa ng ina. At kapag mahina si Saturno, itinuturo ang isang bahay na luma at muling inayos—maaaring masunog sa apoy, o kaya’y hindi tumagal ayon sa itinakda ng kapalaran.

Verse 87

काष्टाढ्यमदृढं सूय बहुशिल्पयुतं बुधे । चित्रयुक्तं नवं शुक्रे दृढे रम्ये गुरौ गृहम् ॥ ८७ ॥

Kapag ang Araw ang naghahari, ang bahay ay sagana sa kahoy ngunit di gaanong matibay; kapag si Budha (Merkuryo) ang namamayani, ito’y hitik sa maraming sining at gawain; kapag si Sukra (Benus) ang umiiral, ito’y bago at pinalamutian ng mga larawan; at kapag si Guru (Hupiter) ang namumuno, ang bahay ay matatag at kaaya-aya.

Verse 88

धटाजकर्क्यलिघटे पूर्वे ज्ञेज्यगृहे ह्युदक् । वृषे पश्चान्मृगे सिंहे दक्षिणे वसतिर्भवेत् ॥ ८८ ॥

Para sa mga isinilang sa Kumbha, Mesa, Karka, Tula, o Makara, ang mapalad na direksiyon ng paninirahan ay silangan (at sa mga bahay ni Budha at Guru, ang hilagang dako). Para sa Vrsa, ang kanluran; at para sa Makara at Simha, ang timog ang itinakdang angkop na tirahan.

Verse 89

गृहप्राच्यादिगौ द्वौ द्वौ व्द्यंगाः कोणेष्वजादयः । पर्यंके वास्तुवत्पादास्रिषदंकांत्यराशयः ॥ ८९ ॥

Sa mandala ng bahay, sa silangan at sa iba pang direksiyon, ang (mga bahagi o diyos) ay inayos nang tig-dalawa; sa mga sulok naroon si Ajā at ang iba pa. Sa gitnang higaan o plataporma, naroon ang mga pāda ayon sa kaayusang Vāstu—tinatakdaan ng mga upuan, bilang, at pagkakasunod ng mga tanda o bahagi ng rasi.

Verse 90

चंद्रागांतरगैः खेटैः सूतिकाः समुदाहृताः । चक्राद्धि बहिरंतश्च दृश्यादृश्योपरेऽन्यथा ॥ ९० ॥

Ang mga palatandaang pang-planetang nagaganap sa loob ng landas ng Buwan ay tinatawag na “sūtikā” (mga pangitain o hudyat). Sapagkat maaari itong lumitaw sa labas o sa loob ng bilog ng langit; at sa mas mataas na dako, maaari itong makita o di makita, sa iba’t ibang paraan.

Verse 91

लग्राशयसमानांगोबालिखेटंसमोपि वा । चंद्रनंदांशवद्वर्णः शीर्षाद्यंगविभाग युक् ॥ ९१ ॥

Ang kanyang katawan ay maayos ang sukat at timbang—gaya ng isang mapalad na pagkakaayos o pantay na pagkakatugma. Ang kutis niya’y kumikislap na tulad ng kaaya-ayang sinag ng Buwan, at ang mga sangkap ng katawan ay malinaw na nahahati at naiaayos nang wasto, mula sa ulo pababa.

Verse 92

शीर्षकं दक्श्रवे नासा कपोलहनवो मुखम् । कंठांसपार्श्वहृद्द्वोषः क्रोडंनाभिश्च बास्तिकाः ॥ ९२ ॥

Ang ulo, kanang tainga, ilong, mga pisngi at panga, at ang bibig; ang lalamunan, mga balikat, mga tagiliran, ang puso at ang pagitan ng mga kilay; ang tiyan, pusod at pantog—ito ang mga bahagi ng katawan na binabanggit.

Verse 93

शिंश्नापाते च वृषणौ जघने जानुनी तथा । जंघेपादौ चोभघयत्र त्र्यंशैः समुदितैर्वदेत् ॥ ९३ ॥

Sa pinakapuno ng ari at sa mga bayag; sa puwitan at gayundin sa mga tuhod; sa mga binti at sa mga paa—sa bawat lugar na ito, dapat banggitin (ang sukat o kinalalagyan) na binubuo ng tatlong bahaging pinagsama.

Verse 94

पापयुक्ते व्रणस्तस्मिन्नंगे लक्ष्म च तद्युते । स्वर्क्षांशे स्थिरयुक्ते तु नैज आगंतुकोऽन्यथा ॥ ९४ ॥

Kung sa isang bahagi ng katawan na kaugnay ng palatandaang makasalanan ay may sugat, at may tanda sa katawan na natagpuang kasabay nito, kung gayon—kapag (ang tandang iyon) lumitaw sa sariling nakshatra o sa bahagi nito at may kasamang matatag na salik—ito’y itinuturing na likas na taglay (naija); kung hindi, ito’y itinuturing na nagkataon o nakuha lamang (āgantuka).

Verse 95

मंदेऽनिलाश्मजो भौमे विषशस्राग्निजो बुधे । भुजेऽर्के काष्टपशुजो जेतुः श्रृंग्यजयोनिजः ॥ ९५ ॥

Para kay Shani (Saturn), ang mga palatandaan ay mula sa hangin at bato; para kay Mangala (Mars), mula sa lupa; para kay Budha (Mercury), mula sa lason, sandata at apoy; para kay Guru (Jupiter), mula sa Araw, sa kahoy at sa mga hayop; at para kay Shukra (Venus), mula sa mga nilalang na may sungay at mula sa di-pa-isinisilang na sanggol sa sinapupunan.

Verse 96

यस्मिन्संज्ञास्रयः खेटा अंगेस्युस्तत्र निश्चितम् । व्रणोशुभकृतः पृष्टेतनौ राशिसमाश्रिते ॥ ९६ ॥

Tiyak na kung aling bahagi ng katawan ang tinatahanan ng mga planeta bilang kanilang itinakdang luklukan, sa bahaging iyon mismo lilitaw ang sugat na dulot ng di-mabuting palatandaan. Kapag ang rāśi ay nakalagay sa katawan—lalo na sa palatandaang “tanu”, na nasa likuran—doon nahahayag ang bunga nito.

Verse 97

तिलकृन्मसकृदष्टसौम्यैर्युक्तश्च लक्ष्मवान् । चतुरस्रः पिंगदृक् च पैत्तिकोऽल्पकचो रविः ॥ ९७ ॥

Si Ravi (taong uri ng Araw) ay may mga mapalad na tanda gaya ng tilaka at maliliit na nunal, at taglay ang walong mahinahong (saumya) katangian; siya’y mapalad at masagana. Parisukat ang tindig, kayumangging-dilaw ang mga mata, nangingibabaw ang pitta (mainit) na likas, at manipis ang buhok.

Verse 98

वृतो वातकफी प्राज्ञो मंदवाक् शुभदृक् शशी । क्रृरदृक्तरुणो भौमः पैत्तिकश्चपलस्तथा ॥ ९८ ॥

Si Śaśī (Buwan) ay bilugan, may halong vāta at kapha, marunong, mahinahong magsalita, at may mapalad na paningin; samantalang si Bhauma (Mars) ay mabagsik ang anyo, kabataan, nangingibabaw ang pitta, at pabagu-bago ang ugali.

Verse 99

त्रिधानुपवृतिर्हास्यरुचिज्ञः श्लिष्टवाक्तथा । पिंगके श्लक्षणो दीर्घः कफीधीमान्गुरुर्मतः ॥ ९९ ॥

Ang may pag-uugaling tatluhan (sinusupil sa tatlong paraan), nakaaalam ng kaaya-aya sa pagpapatawa, at nagsasalita ng pinong, magkakaugnay na mga salita; may matang kayumangging-dilaw, anyong guwapo at wasto ang sukat, matangkad, nangingibabaw ang kapha, at matalas ang isip—ang gayong tao ay kinikilalang “guru,” tunay na guro.

Verse 100

सुवपुर्लोचनः कृष्णवक्रकेशो भृगुः सुखी । दीर्घः कपिलदृड्भंदो निलीखरकचोलसः ॥ १०० ॥

Siya’y may gandang anyo at maliwanag ang mga mata; ang buhok ay itim at kulot. Sa lahi, siya’y mula sa angkan ni Bhṛgu at namumuhay na may kapanatagan. Matangkad, may kulay na kayumangging-ginto, matitibay ang mga sangkap, at may natatanging tanda: isang bahagyang bughaw na guhit at isang tumpok na hibla ng buhok (tuft).

Verse 101

स्नाय्वस्थिरक्तत्वक्शुक्रवसामज्जास्तु धातवः । मंदार्कचंद्रसोम्यास्पुजिज्जीवकुभुवः क्रमात् ॥ १०१ ॥

Ang mga dhātu (sangkap ng katawan) ay: litid, buto, dugo, balat, semilya, taba, at utak-buto. Ang mga kapangyarihang namamahala sa mga ito, ayon sa pagkakasunod, ay: Mandā, ang Araw, ang Buwan, Somyā, Pūjī, Jīvaka, at Bhuva.

Verse 102

चंद्रांगपापैर्भांत्यस्थैः सेंवुपापचतुष्टयैः । चक्रपूर्वापरे पापसौम्यैः कीटतनौ मृतिः ॥ १०२ ॥

Dahil sa mga kasalanang kaugnay ng mga bituin ng Buwan at mga himpilan ng mga planeta, at dahil sa apat na tiyak na kasalanan, gayundin sa mga kasalanang itinuturing na mabagsik at banayad sa nauna at huling mga yugto, ang tao’y sumasapit sa kamatayan habang nananahan sa katawan ng uod o insekto.

Verse 103

उदयास्तगतौ पापौ चंद्रः क्रूरयुतैः शुभैः । न चेद्दृष्टस्तदा मृत्युर्जातस्य भवति ध्रुवम् ॥ १०३ ॥

Kung sa oras ng kapanganakan ang Buwan ay pinahihirapan ng mga mapaminsalang planeta sa paglitaw at paglubog, at hindi nasisinagan o naaabot ng tingin ng mga mapagpala, tiyak ang kamatayan ng sanggol na isinilang.

Verse 104

क्षीणेऽब्जे व्ययगे पापैर्लग्नाष्टस्थैः शुभा न चेत् । केंद्रेषु वाब्जोसंयुक्तः स्मरांत्यमृतिलग्नगः ॥ १०४ ॥

Kung ang “Lotus” (Venus) ay nanghihina at nasa ikalabindalawang bahay, at wala ang mabubuting impluwensiya habang ang masasamang planeta’y nasa lagna at ikawalong bahay, kung gayon—lalo na kapag ang “Lotus” ay kasama ng isang planeta sa mga kendra—ang lagna ay nagiging tanda ng pag-alaala sa huling sandali at ng kamatayan.

Verse 105

केंद्राद्या हस्त सन्खेटैरदृष्टो मृत्युदस्तथा । षष्टेमेब्जेऽसदृष्टेसद्यो मृत्युः शुभेक्षिते ॥ १०५ ॥

Kung ang mahahalagang puwesto, mula sa mga kendra, ay hindi “nakikita” (ibig sabihi’y walang mabuting suporta o wastong aspeto) ayon sa bilang ng mga tanda ng kamay, ang gayong ayos ay nagiging tagapagbigay ng kamatayan. Gayundin, kapag ang ikaanim at ikalabing-isang bahay ay hindi naaabot ng wastong aspeto, ito’y tanda ng biglaang kamatayan; ngunit kapag pabor ang aspeto, nagiging mapalad ang bunga.

Verse 106

समाष्टके मिश्रखेटैर्दृष्टे मृतिः शिशोः । क्षीणेब्जेंगे रन्ध्रकेन्दे पापे पापान्तरस्थिते ॥ १०६ ॥

Kapag ang ikawalong bahay ay naaabot ng aspeto ng halu-halong mga planeta, ipinahihiwatig ang kamatayan ng sanggol. Gayundin, kung ang isang planetang nanghihina ay nasa bahaging tanda na may katangiang-tubig, at ang isang mapaminsalang planeta ay nasa ikawalong bahay (ang “butas”) at nasa kendra rin, na napapagitnaan pa ng iba pang masasama, ito’y tanda rin ng kamatayan.

Verse 107

भूद्यूननिधने वाब्जे लग्नेऽप्येवं शिशोर्मृतिः । पापैश्चन्द्रास्तगैर्मात्रा सार्द्धं सदृष्टिमंतरा ॥ १०७ ॥

Kung sa oras ng kapanganakan ang Buwan ay nasa bahay ng kamatayan, o ang lagna ay Kumbha (Aquarius) sa gayong mapaminsalang kalagayan, ito’y tanda ng pagpanaw ng sanggol. Gayundin, kapag ang Buwan ay astagata (nalubog/nalupig), pinahirapan ng masasamang planeta at walang mabuting aspeto na nagbabantay, ang bata’y mamamatay kasama ng ina.

Verse 108

शुभादृष्टे भान्त्यगेब्जे त्रिकोणोपरतैः खलैः । सग्नस्थे वा विधौपापैरस्तस्थैर्मृतिमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

Kung ang isang mabuting planeta ay may mapalad na aspeto ngunit nagniningning sa kaaway na tanda, at napapagitnaan ng masasamang planeta sa mga trikon; o kung ang Buwan, bagaman nasa sariling lagna, ay nalulubog/natatakpan dahil sa mga masamang planeta—maaari ngang dumating ang kamatayan.

Verse 109

ग्रस्तेऽब्जेऽसद्भिरष्टस्थै सृज्यवात्मजयोर्मृतिः । लग्ने रवौ तु शस्रेण सवीर्यासद्भिरष्टगैः ॥ १०९ ॥

Kapag ang Buwan ay nilamon (na-eclipse) at ang masasamang planeta ay nasa ikawalong bahay, ipinahihiwatig ang kamatayan ng tao at ng kanyang anak na lalaki. At kung ang Araw ay nasa lagna habang ang malalakas na masamang planeta ay nasa ikawalo, sinasabing ang kamatayan ay darating sa pamamagitan ng sandata.

Verse 110

कर्केन्द्वीज्ययुते लग्ने केंद्रे सौम्ये च भार्गवे । शषैस्त्र्यरीशगैरायुरमितं भवति ध्रुवम् ॥ ११० ॥

Kapag ang lagna ay Karka (Cancer) at kasama ang Buwan at Jupiter, at kapag ang mga mabubuting planeta ay nasa mga kendra (mga anggulo) kasama si Bhargava (Venus), sa gayong ayos ng mga planeta, ang haba ng buhay ay tiyak na napakahaba at halos di masukat.

Verse 111

वंर्गोत्तमे मीनलग्ने वृषेऽब्जे तत्त्वलिप्सिके । स्वतुंगस्थेष्वशेषेषु परमायुः प्रकीर्तितम् ॥ १११ ॥

Kapag ang lagna ay Mina (Pisces), at ang (mga kaugnay na planeta) ay nasa Vrisha (Taurus) at Kumbha (Aquarius), na may pagnanais sa tattva—ang tunay na prinsipyo; at kapag ang lahat ay nasa kani-kanilang dakilang pag-angat (exaltation), ipinahahayag ang pinakamataas na haba ng buhay.

Verse 112

शुभैर्दृष्टः सवीर्योगे केंद्रस्थे चायुरर्थदः । स्वच्चोब्जे स्वर्क्षगैः सौम्यैः सवीर्येंगाधिपे तनौ ॥ ११२ ॥

Kapag ang isang planeta ay natatanaw ng mga mapagpala, may sariling lakas, at nasa kendra, nagiging tagapagkaloob ito ng mahabang buhay at kasaganaan. Kung ito’y malinaw at nasa sariling tanda o nasa pag-angat, kasama ng banayad na mapagpala; at kung ang makapangyarihang panginoon ng lagna ay nasa mismong lagna, ito’y tanda ng matibay na sigla at lakas-buhay.

Verse 113

षष्ट्यब्दकेंद्रसौम्येभेष्टशुद्धे सप्ततिर्गुरौ । मूलत्रिकोणगैः सौम्यैर्गुरो स्वोच्चसमन्विते ॥ ११३ ॥

Kapag ang punto ng ika-animnapung taon (ṣaṣṭyabda) ay nasa kendra at kasama ng mga mapagpala, at kapag si Guru (Jupiter) ay nasa kalagayan ng ika-pitumpung taon (saptati); at kapag ang mga mapagpala ay nasa kani-kanilang mūlatrikoṇa, samantalang si Guru ay may taglay ding sariling pag-angat—ito’y pahiwatig ng mga bungang mapalad at kanais-nais.

Verse 114

लग्नाधिपे बलयुतशीत्यब्दं त्वायुरीरितम् । सवीर्ये सत्सु केंद्रेषु त्रिंशच्छुद्धियुतेऽष्टमे ॥ ११४ ॥

Kapag ang panginoon ng lagna ay may taglay na lakas, ang haba ng buhay ay sinasabing walumpung taon. Kung ito’y masigla at nasa mga kendra na mabuti, at ang ikawalong bahay ay may sukat ng kalinisan/lakas na tatlumpu, ipinahihiwatig ang ganap na kahabaan ng buhay.

Verse 115

लयेशे धर्मगेजीवेष्टस्थे क्रूरक्षिते जिताः । लग्नाष्टमेशावष्टस्थौ भाब्दमायुः करौ मतौ ॥ ११५ ॥

Kapag ang panginoon ng pagkalusaw (Saturn) ay nasa ikasiyam na bahay ng dharma, si Guru (Jupiter) ay nasa ikawalo, at si Mars ay napapailalim; at kapag ang panginoon ng lagna at ang panginoon ng ikawalong bahay ay kapwa nasa ikawalong bahay—ayon sa mga guro, ang haba ng buhay ay itinuturing na isang taon lamang.

Verse 116

लग्नेऽशुभेज्यौ ग्लौदृष्टौ मृत्यौ कश्चन चाकृतिः । धर्मांगस्थेशनौ शुक्रे केंद्रेऽब्जे व्ययधर्मगे ॥ ११६ ॥

Kapag ang lagna ay napipinsala ng masasamang planeta at si Guru (Jupiter) ay nasa di-kanais-nais na kalagayan, at ang Buwan ay nasa ilalim ng tingin ng mga malefic, nabubuo ang isang ayos na nagpapahiwatig ng kamatayan. Ipinahihiwatig din ito kapag si Saturn ay nasa dharmāṅga-sthāna, si Venus ay nasa kendra, at si Mercury ay nasa ikalabindalawa at ikasiyam na bahay.

Verse 117

शताब्दं गीष्पतौ कर्के कटकस्थसितेज्ययोः । लयेशेंगे शुभैर्हीनेऽष्टमे रवाब्धिमितं वयः ॥ ११७ ॥

Kapag si Guru (Jupiter) ay nasa Kanser, at kapag ang Buwan at si Guru ay kapwa nasa Kanser, nakakamit ang habang-buhay na sandaang taon. Ngunit kung ang panginoon ng Lagna ay mahina at salat sa mabubuting impluwensiya, sa ikawalong bahay ang sukat ng buhay ay labindalawang taon lamang.

Verse 118

लग्ने शेष्टमगेष्टेशे तनुस्थे पंचवत्सरम् । कवीज्ययोगे सौम्याब्जौ लग्ने मृत्यौ च स्वेषवः ॥ ११८ ॥

Kung ang panginoon ng Lagna at ang panginoon ng ikawalong bahay ay kapwa nalalagay sa katawan (sa mismong Lagna), ipinahihiwatig nito ang buhay na limang taon. At kapag nagkaisa sina Venus at Jupiter, at si Mercury at ang Buwan ay nasa Lagna, ang tao ay mamamatay sa mismong Lagna (ang kamatayan ay ipinapakita sa ascendant).

Verse 119

एतद्योगजमायुः स्यादथ स्पष्टमुदीयते । सूर्याधिक बले पैंडं निसर्गाञ्च विधोर्बले ॥ ११९ ॥

Ito ang tinatawag na habang-buhay na nagmumula sa pagsasanib (yogaja). Ngayon ay malinaw na sinasabi: kapag nangingibabaw ang lakas ng Araw, ang sinusukat na buhay (paiṇḍa) ang dapat kunin; at kapag nangingibabaw ang lakas ng Buwan, ang likás na bahagi (nisarga) ang dapat tanggapin.

Verse 120

अंशायुः सबले लग्ने तत्साधनमथो श्रृणु । गोब्जास्तत्त्वतिथी सूर्यास्तिथिः स्वर्गा नखाः क्रमात् ॥ १२० ॥

Kapag ang Lagna ay may lakas, ang haba ng buhay ay itinatakda ayon sa mga antas (aṃśa). Ngayon pakinggan ang paraan ng pagtutuos: sa pagkakasunod, ang ‘go’, ‘abja’, ‘tattva’, ‘tithi’, ‘sūrya’, ‘tithi’, ‘svarga’, at ‘nakha’ ay mga tanda ng mga bilang na kukunin nang sunod-sunod.

Verse 121

नखा विधुर्द्वावंकाश्च धृतिः स्वाक्षिखमार्गणाः ॥ १२१ ॥

Ang ‘nakha’ ay sinasabing tumutukoy sa Buwan; ang ‘dalawa’ ay ang bilang na dalawa; at ang ‘dhṛti’ ay katatagan, inihahambing sa sariling mata at sa paghahanap ng landas.

Verse 122

पिंडे निसर्गे रवोच्चे नो ग्रहः षट्भाल्पको यदा । चक्रशुद्धस्तदा ग्राह्येस्यांशा आयुषिसंमताः ॥ १२२ ॥

Kapag sa pagsilang, sa anyong pangkatawan (piṇḍa), ang Araw ay hindi nasa pagdakila at walang planetang humihina ng anim na bhāga, itinuturing na “dalisay” ang tala ng kapalaran; at ang mga antas (aṁśa) na dapat kunin ay yaong tinatanggap sa pagtaya ng haba ng buhay.

Verse 123

अंशोनाः शंत्रुभे कार्या ग्रहं वक्रगतिं विना । मंदशुक्तौ विनार्द्धोना ग्रहस्यास्तंगतस्य च ॥ १२३ ॥

Sa di-kanais-nais (kaaway) na ayos, ang bisa ng planeta ay ituring na nababawasan ng isang bahagi—kung hindi ito nasa pag-urong (vakra/retrograde). Sa mahinang kalagayan, at kapag ang planeta ay nakalubog o natatabingan (astaṅgata), ang lakas nito ay dapat bilangin na kalahati na lamang.

Verse 124

हानिद्वयेऽधिकाः कार्या यदा क्रूरस्तनौ तदा । विहायारीनंशाद्यैर्हन्यादायुर्लवान् भजेत् ॥ १२४ ॥

Kapag may dalawang uri ng kapinsalaan, piliin ang mas maliit na pagkalugi. At kapag ang malupit na mananalakay ay umatake sa sariling katawan, kung gayon—isantabi ang pag-aalinlangan—maaaring pabagsakin ang gayong mga kaaway at iba pang tulad nila, upang mapangalagaan ang nalalabing haba ng buhay.

Verse 125

भगणांशैर्लब्धहीनास्तेषां कार्या विचक्षणैः । पापस्यांशाः समग्रोना सौम्यस्यार्द्धविवर्जिताः ॥ १२५ ॥

Dapat kalkulahin ng marurunong ang mga halaga para sa mga kulang batay sa nakukuha mula sa mga paghahati ng pangkat ng mga planeta (bhagaṇa). Ang mga bahagi (aṁśa) na kaugnay ng masamang impluwensiya (pāpa) ay ituring na buo ngunit binawasan; samantalang ang kaugnay ng mabuting impluwensiya (saumya) ay kunin na may kalahating inalis.

Verse 126

स्पष्टास्तेंशाः खषट्त्र्यासा गुणयित्वा स्वकैर्गणैः । वर्षाणि शेषमर्कध्नं हारात्संमासकाः स्मृताः ॥ १२६ ॥

Pagkatapos paramihin ang malinaw na binanggit na mga bahagi (aṁśa) ayon sa kani-kanilang salik, ang natira ang nagbibigay ng bilang ng mga taon; at ang natitirang tinatawag na ‘arkadhna’ (natira batay sa Araw) ay, mula sa panghati (hāra), nauunawaang bilang ng mga buwang binibilang.

Verse 127

तच्छेषश्च त्रिगुणितः तेनैवाप्तं दिनानि च । शेषे षष्ट्या हते भक्ते हारेण घटिकादिकम् ॥ १२७ ॥

Ang natitirang bahagi ay paramihin nang tatlo; sa pamamagitan nito makukuha ang bilang ng mga araw. Mula sa natira, kapag minultiply sa animnapu at hinati sa tagahati, makakamtan ang mga ghaṭikā at mas maliliit pang sukat ng panahon.

Verse 128

हित्वा भाज्यंगभागादीन्कलीकृत्य खखाक्षिभिः । भजेद्वर्षाणि शेषे तु गुणिते द्वादशादिभिः ॥ १२८ ॥

Isantabi ang mga naunang yunit ng tagahati at mga bahaging may kapiraso, at gawing bilang ng Panahong Kali ang natira sa pamamagitan ng mga bilang na “kha-kha-akṣi”; saka kwentahin ang mga taon. Kung may natira pa, imultiply sa labindalawa at sa mga kaugnay na salik upang makuha ang mga panlahok na sukat.

Verse 129

द्विसप्तांशे च मासादिलग्रायुर्जायते स्फुटम् । अशायुषी सलग्नानां खेटानामंशका हृताः ॥ १२९ ॥

Sa Dvi-saptāṁśa (ang paghahating 1/14), ang haba ng buhay na kaugnay ng buwan at mga salik na kauri, kasama ang lagna o ascendant, ay malinaw na natitiyak. Para sa mga lagna na ‘hindi nagbibigay-buhay’ (aśāyuṣī), ibawas ang mga bahaging (aṁśa) itinakda para sa mga planeta.

Verse 130

खयुगैरायुरंशाः स्युस्तत्संस्कारं वदामि ते । ग्रहनलग्नं षड्रात्यं चेत्संस्कारोऽन्यथा नहि ॥ १३० ॥

Ang mga bahagi ng haba ng buhay ay ipinahihiwatig ng mga yuga; sasabihin ko sa iyo ang kaukulang ritwal na pagwawasto (saṃskāra). Kung ang lagna sa oras ng eklipse ay tumatagal nang anim na gabi, isagawa ang saṃskāra; kung hindi, huwag gawin sa gayong paraan.

Verse 131

तदंशः स्वाग्नयो भक्ता लब्धोनोभूर्गुणो भवेत् । यदैकाल्यं तदास्तांशाः स्वाग्र्याप्तोना च भूर्गुणः ॥ १३१ ॥

Kung ang bahaging iyon ay tinatanggap ng sariling mga sagradong apoy at ng mga tumatanggap na may bhakti, ang kabutihang-loob ay hindi gaanong lumalago. Ngunit kapag inihandog bilang iisang pinagbuklod na gawain (aikālya), ang mga bahaging iyon ay umaabot sa pinakadakila, at ang gantimpala ay tunay na dumarami nang malaki.

Verse 132

सौमयस्यार्द्धेन पापस्य समग्रेणेति निश्चयः । गुमकध्नाश्चायुरंशाः संस्कारोऽयमुदाहृतः ॥ १३२ ॥

Matibay na itinakda na ang saṃskāra (ritong paglilinis) na ito ay nagbubunga ng kalahati ng gantimpala ng handog na Saumya at ganap na sumisira sa kasalanan. Sinasabi ring inaalis nito ang mga karamdamang nagpapahina at nagkakaloob ng mga bahagi ng mahabang buhay—ganyan ang saṃskāra na ipinahayag.

Verse 133

आयुरंशकलाभक्ताद्विंशत्याब्दा इनाहतम् । शेषं द्विशतभक्तं स्युर्मासाः शेषा दिनादिकम् ॥ १३३ ॥

Mula sa kusyenteng nakuha sa paghahati ng haba ng buhay (āyus) sa mga bahagi at maliliit na bahagi, imultiply sa 20 upang makuha ang bilang ng mga taon. Hatiin ang natira sa 200: ang kusyente ay mga buwan, at ang natitira pa ay mga araw at iba pang mas maliliit na sukat.

Verse 134

लग्नायुरंशास्त्रिगुणा दिग्भिक्ता स्युः समास्ततः । शेषेऽर्कादिगुणे भक्ते दिग्भर्मासादिकं भवेत् ॥ १३४ ॥

Ang mga digri ng lagna (ascendant) at mga bahagi ng haba ng buhay ay itatlong ulit, saka hahatiin ayon sa mga direksiyon; ang kusyente ang kabuuang sukat. Mula sa natira, kapag hinati ayon sa mga salik ng Araw at iba pang (planetaryong) salik, makukuha ang mga paghahating pangdireksiyon—simula sa ‘directional bhāga’.

Verse 135

सबलेंगेभतुल्याब्दैर्युतमायुर्भवेत्स्फुटम् । अंशद्विध्नमक्षांशं मासाः खत्र्यादिसंगुणात् ॥ १३५ ॥

Kapag malakas ang mga kaugnay na salik, luminaw ang nakuwentang haba ng buhay: magdagdag ng mga taon na katumbas ng bilang na tumutugma sa rāśi na nagsisimula sa Leo. Kunin ang akṣāṃśa (latitud) sa digri at gawing doble; at sa pagmamultiply sa angkop na mga konstante (nagsisimula sa ‘kha’ at iba pa), ang kalalabasan ay sa mga buwan.

Verse 136

शेषा दिनादिकं योज्यं नैतत्पिंडनिसर्गयोः । लग्नार्कचन्द्रमध्ये तु यो बली तद्दशा पुरा ॥ १३६ ॥

Ang natitirang bahagi ay idagdag bilang mga araw at iba pang katulad na sukat—hindi ito naaangkop sa mga kaso ng piṇḍa at nisarga. Ngunit sa pagitan ng lagna, Araw, at Buwan, alinman ang mas malakas—ang daśā (panahon) nito ang dapat ilapat muna.

Verse 137

ततः केंद्रादिगानां तु द्वित्र्यादौ सबलस्य च । बह्वायुर्यो वीर्यसाम्येर्काद्युतस्य प्राक् याचकः ॥ १३७ ॥

Pagkatapos, sa mga bahay na anggular (kendra) at iba pa, kapag ang ikalawa, ikatlo, at mga kasunod ay malalakas, ang tao ay magkakaroon ng mahabang buhay. At kapag pantay ang lakas, ang unang nangingibabaw ay yaong kaugnay ng Araw (Surya) at ang iba pa.

Verse 138

षड्वर्गार्द्धस्य त्रिंशस्य त्रिकोणगश्च स्मरगः । सप्तमासस्य तूर्यस्य चतुरस्रगतस्य च ॥ १३८ ॥

Para sa ika-tatlumpung bahagi, na kalahati ng pangkat na anim (ṣaḍvarga), naroon din ang salik na ‘Smaraga’ (kaugnay ni Kāma) na nakalagay sa anyong tatsulok. Gayundin, para sa ikapitong bahagi—na tinatawag na ‘ikaapat’—sinasabing nasa anyong parisukat (apat-na-sulok).

Verse 139

क्रमः केंद्रादिकोऽत्रापि द्वित्र्यादौ सबलस्य च । पाकपस्याब्धिनागाश्च ह्यर्णवा सहगस्य च ॥ १३९ ॥

Dito rin, ang kaayusan ay nagsisimula sa mga bahay na anggular (kendra), saka dumaraan sa ikalawa, ikatlo, at iba pa, ayon sa lakas ng planeta. Ang mga bunga ay dapat unawain para sa panahon ng paghinog (pāka) ng planeta, at sa pamamagitan din ng mga palatandaan ng mga karagatan, mga haring nāga, at mga dagat, kasama ng mga salik na kaakibat nito.

Verse 140

त्रिकोणस्थस्य चाष्टाक्षिसूर्याद्यूनगतस्य च । तुर्याष्टगस्य तु स्वर्गा गुणकाः परिकीर्तिताः ॥ १४० ॥

Para sa nasa trine (trikoṇa), gayundin sa anyong ‘walong-mata’ (aṣṭākṣi) at sa may paggalaw na humina kumpara sa Araw at iba pa, ang mga langit (svarga) ay ipinahayag bilang mga salik na nagpaparami (guṇaka) para sa mga iyon.

Verse 141

दशागुणैर्हता भक्त्या गुणैक्येन समागताः । शेषेऽर्कादिहते भक्ते मासाद्यैक्येन नारद ॥ १४१ ॥

Kapag ang bhakti ay nakapigil sa sampung ulit na pagdami ng mga guṇa, nararating ang pagkakaisa ng mga guṇa. At kapag ang nalalabing bakas ng bhakti ay lalo pang nauubos—gaya ng dumi na sinusunog ng Araw—kung gayon, O Nārada, sa loob ng isang buwan ay naaabot ang ganap na pag-iisa sa Kataas-taasang Panginoon.

Verse 142

अंतर्दशासु विदशास्तासु चोपदशास्तथा । दशेशमित्रस्वोच्चक्षंगोब्जोब्ध्येकाद्रिवृद्धिगः ॥ १४२ ॥

Sa mga antardaśā, sa mga natatanging daśā at sa mga pangalawang daśā, kapag ang panginoon ng daśā ay nasa tandang kaibigan o sariling tanda, o nasa pagdakila, at nasa mapalad na mga bahagi at matitibay na kalagayan, ang panahong iyon ay nagiging tagapagkaloob ng paglago at pagdami.

Verse 143

शुभगो यद्भगस्तद्भिस्न्वादिस्थेन तद्धिकृत् । प्रोक्तेतरस्थानगतस्तत्तद्भावक्षयं करः ॥ १४३ ॥

Kapag ang anyong “śubhaga” (mapalad) ay ginamit, ito’y tumutukoy sa “may taglay na kapalaran.” Ngunit kapag ang kaparehong sangkap ay ginamit kasama ng hulaping panggramatika sa pangkat snvādi, nagiging anyong tagaganap ito na ang ibig sabihin ay “yaong nagpapangyari ng bunga.” At kapag ang binanggit na salita ay inilagay sa ibang tungkuling pangungusap, ipinahihiwatig nito ang pagliit o pagkapuksa ng mismong kalagayang iyon.

Verse 144

खगस्य यद्भवेद्द्रव्यं भावभे क्षणयोगजम् । जीविकादिफलं सर्वं दशायां तस्य योजयेत् ॥ १४४ ॥

Anumang yaman na lumilitaw para sa isang planeta dahil sa pagkakalagay nito sa bahay (bhāva) at sa nakṣatra, at dahil sa mga panandaliang pagsasanib, ang lahat ng bungang iyon—kabuhayan at iba pa—ay dapat iugnay sa daśā ng planetang iyon.

Verse 145

विशन्यापदशायां यो वैरिदृष्टो विपत्तिकृत् । शुभमत्रेक्षितश्चेष्टसद्वर्गस्थश्च यो ग्रहः ॥ १४५ ॥

Sa di-mapalad o mapaminsalang daśā, ang planetang tinatamaan ng masamang tingin (aspect) ng kaaway ay nagiging sanhi ng kapahamakan. Ngunit ang planetang iyon din, kapag tumanggap ng mabubuting aspect at maayos na nakalagay sa mapalad na mga bahagi (ṣaḍvarga), ay nagiging tagapagkaloob ng mabuting bunga.

Verse 146

तत्काले बलवानापन्नाशकृत्समुदाहृतः । यस्याष्टवर्गजं चापि फलं पूर्णशुभं भवेत् ॥ १४६ ॥

Sa panahong iyon, ipinahahayag ang isang makapangyarihang ritwal na tinatawag na “tagapag-alis ng kapighatian.” Para sa nagsasagawa nito, ang bungang nagmumula sa aṣṭa-varga (walong bahagi) ay nagiging ganap na mapalad at natutupad.

Verse 147

यश्च मूर्तितनुग्लावो वृद्धिगः स्वोच्चभस्थितः । स्वत्रिकोणसुहृद्भस्थस्तस्य मध्यमसत्फलम् ॥ १४७ ॥

Kahit mahina ang isang planeta sa lakas ng katawan (anyo at sigla’y nabawasan), kapag ito’y nasa kalagayang lumalakas at nasa sariling tanda, tanda ng pagdakila, sariling trine, o tanda ng kaibigan, nagbubunga ito ng katamtamang mabuting resulta.

Verse 148

श्रेष्ठं शुभतरं वाच्यं विपरीतगतस्य तु । नेष्टमुत्कटमिष्टं तु स्वल्पं ज्ञात्वा बलं वदेत् ॥ १४८ ॥

Sa taong naligaw ng landas, sabihin ang pinakamabuti at pinakamasuwerte. Huwag magsalita ng di-kaaya-aya o marahas; sa pagkaalam na may hanggan ang sariling lakas, magsalita nang banayad at may pagpipigil.

Verse 149

चरे सन्मध्यदुष्टाभ्यामंगभंगे विपर्ययात् । स्थिरे नेष्टष्टमध्या च होरायास्त्र्यं शकैः फलम् ॥ १४९ ॥

Sa mga gumagalaw na tanda, ang bunga ay sinasabing mabuti, katamtaman, o mapaminsala (ayon sa kalagayan ng horā); ngunit sa usapin ng pinsala sa katawan, ang mga palatandaan ay dapat unawain nang pabaligtad. Sa mga nakapirming tanda, ang kinalabasan ay itinuturing na di-kanais-nais—lalo na kapag kaugnay ng ikawalo at ng gitnang lugar. Ganito itinuro ng mga Śaka ang tatluhang bunga ng horā.

Verse 150

स्वामीज्यज्ञयुता होरा दृष्टा वा सत्पलावहा । विनाश दृष्टयुक्ता च पापांतरगतान्यथा ॥ १५० ॥

Kapag ang isang horā ay nakikitang kaugnay ng pagsamba sa sariling Panginoon at ng yajña (handog na sakripisyo), nagdudulot ito ng mabuting bunga. Ngunit kapag nakikitang kasama ng tanda ng pagkapuksa, humahantong ito sa kapahamakan; kung hindi, nagpapahiwatig ito ng pagpasok sa isa pang kalagayang makasalanan.

Verse 151

प्राग्ध्वांक्षा बंधु मृत्याय तयोर्द्यूने रविः स्वभात् । वक्रात्स्वादिवसाञ्चार्के शुक्राद्यूनां तु षड्रतः ॥ १५१ ॥

Kapag ang araw-lunar (tithi) ay nasa silangang bahagi at papaliit, ito’y itinuturing na di-masuwerte para sa mga kamag-anak at maaaring humantong sa kamatayan. Sa gayong paghahati ng araw, ang Araw ay nagniningning sa sariling liwanag. At kapag ang landas ng Araw ay nagiging paurong, mula sa araw na tinatawag na “Svādi,” ang mga panahon o sukat (rata) para kay Venus at sa iba pang planeta ay sinasabing nagiging anim na ulit.

Verse 152

धर्मध्यायारिगो जीवादिकत्र्यारिगो विधोः । पृध्यंत्यधीतपाः सुज्ञा ततोवृद्ध्यंत्यबंधुराः ॥ १५२ ॥

Ang mga pantas at mga asetikong mahusay ang pag-aaral ay nagtatalo tungkol sa mga kaaway ng Panginoon—yaong sumasalungat sa Dharma at sa banal na pagninilay, at yaong nananakit sa mga nilalang; at mula sa pagtatalong iyon, ang mga mahilig sa alitan na walang tunay na pagkakapatiran ng pagkakasundo ay lalo pang dumarami.

Verse 153

वृद्धिगोंगात्सधनघीतपः स्वाराच्छशी शुभः । स्वदूवृध्यस्तादिषु पृधात्ससाष्टौ पंचयोपगः ॥ १५३ ॥

Ang talatang ito, ayon sa ibinigay na pagbasa, ay sira ang teksto at hindi nagbubunga ng matatag na balangkas o kahulugan sa Sanskrit. Kaya, kung walang pagwawasto o mapagkakatiwalaang edisyon ng Narada Purana, hindi ito maisasalin nang tumpak sa diwang pilosopikal.

Verse 154

षट्त्र्यायधीस्थो मंदाञ्च ज्ञाद्द्वित्र्यायाष्टकेंद्रगः । केंद्राष्टायांत्य इज्याद्वा ज्ञज्यायास्तत्र स्वे कवेः ॥ १५४ ॥

Kapag ang Saturno ay nasa ika-6 o ika-3 bahay, at ang Merkuryo ay nasa ika-2 o ika-3, o nasa ika-8 o sa isang anggular na bahay; at kung ang Jupiter ay nasa anggulo, sa ika-8, o sa huling bahay—sa gayong kapanganakan, nangingibabaw ang Merkuryo kaysa sa Venus.

Verse 155

वृद्धाविनात्सादिधिया मंगा मायारिगो विधोः । केंद्राष्टापार्थगः स्वर्क्षान्मंदाद्गोष्टायकेंद्रगः ॥ १५५ ॥

Kapag ang Mars ay nakaugnay (o naiimpluwensiyahan) ng Saturno at napipinsala ang talino, nagiging kaaway ito ng Buwan. Kapag nasa kendra o ika-8 bahay, kahit nasa sariling tanda, nagdudulot ito—dahil sa Saturno—ng pakikisama sa mababang uri at ng pagkakakulong sa isang maruming kapaligirang parang kawan, kapag ang Saturno ay nasa kendra.

Verse 156

षट् त्रिधी भवतः सौम्यात्षड्वांशाष्टगो भृगोः । कर्मायव्ययषष्टस्थो जीवाद्भौमः शुभः स्मृतः ॥ १५६ ॥

Mula kay Merkuryo (Saumya) sa mga paghahating tatluhan, ang bunga ay “anim”; mula kay Venus (Bhṛgu) sa mga paghahating ika-anim, ang bunga ay “walo”. Si Mars (Bhauma), kapag nasa ika-6 na bahay—na tumutukoy sa gawa, karamdaman, at paggugol—at nagmumula sa salik na “jīva”, ay inaalala bilang mapalad.

Verse 157

कवेर्द्ध्याषष्टमोध्याये सन्ज्ञोमंदान्सधीत्रये । साक्षास्ते भूमिजाज्जीवाद्ययारिभवमृत्युगः ॥ १५७ ॥

Sa ika-animnapu’t dalawang kabanata ni Kavi, ang diyos na tinatawag na Manda—kasama si Dhī (talino) at ang tatluhan—ay tuwirang inilalarawan bilang isinilang sa Daigdig, gumagala sa gitna ng mga nilalang mula kapanganakan hanggang kamatayan, at bilang kaaway na nagdadala ng pagbulusok.

Verse 158

धर्मायारिसतांत्येर्कात्साद्यत्रिस्वगता स्वभात् । षट्खायाष्टाब्धिखोष्विज्यात्सहाद्येषु विलग्नतः ॥ १५८ ॥

Mula sa sariling liwanag ng Araw, habang dumaraan sa mga hati ng zodyak na nagsisimula sa Aries, ang bunga ay nauunawaan ayon sa Lagna (tandang sumisikat): sa anim na “bahay” at sa walong iba pang uri, at kasama rin ang mga salik na kaakibat na nagsisimula sa mga nakshatra—kaya dapat itakda ang tandang sumisikat.

Verse 159

दिक्वाष्टाद्यस्तबंध्याये कुजात्खात्सत्रिके गुरुः । सात्र्यंके सन् रवेः शुक्राद्धीखगो दिग्भवारिगः ॥ १५९ ॥

Kapag ang balangkas ng mga direksiyon (dik) ay nagsisimula sa ikawalo sa ayos na “tigang/nakaharang,” si Guru (Jupiter) ang ipinahihiwatig. Sa tatluhang nagsisimula kay Kuja (Mars), siya rin ay si Guru. Sa tatluhang may tanda ni Saturno, mula sa Araw at mula kay Venus, ang “ibon ng talino” (Mercury) ang nagiging palatandaan ng direksiyon, palatandaan ng bahay, at tagapagwasak ng mga kaaway.

Verse 160

चंद्राद्वीशार्थगोस्तेषु मन्दाद्धीत्रिषडंत्यगः । गोब्धिधीषट्खखाद्या ये ज्ञात्सद्यूने विलग्नतः ॥ १६० ॥

Mula sa Buwan, sa balangkas ng mga panginoon (īśa), mga kahulugan, at mga pagtatalaga ng “go,” kunin ang huling titik matapos ang tatluhan at ang pangkat na anim; at isama rin ang mga nagsisimula sa “go, bdhi, dhī, ṣaṭ, kha, kha.” Kapag nalaman ang mga ito, ang nilalayong bunga ay agad na naitatakda ayon sa pagkakaugnay sa Lagna.

Verse 161

आशु तेशाष्टगोष्वंगःत्सांतेष्वब्जात्सितः शुभः । स्वात्सज्ञेषु त्रिधीगोब्धी दिक्छिद्रासिगतोर्कजात् ॥ १६१ ॥

Agad, sa walong sangkap at sa mga kaugnay na kinalalagyan, dapat pagnilayan/itindig ang mapalad at maliwanag na simulain—isinilang sa lotus. Sa mga puwestong tinutukoy ng kani-kanilang teknikal na pangalan, ayusin ang “tatluhang talino” at ang “karagatan ng mga baka” ayon sa mga direksiyon, sa pagitan ng mga direksiyon, at sa mga hatiing tila espada, ayon sa turo ng tradisyong Arka (solar).

Verse 162

रंध्रायव्यचगः सूर्यादोष्टधीखे सगोर्गुरो । ज्ञाब्धित्र्यायारिगोरात्रिषट्ध्यध्यांत्यगोषु च ॥ १६२ ॥

Ang talatang ito ay isang nakakodigong sunod-sunod na pantig (mnemonikong gaya ng mantra-nyāsa o teknikal na pagbigkas), na nagtuturo ng tiyak na paglalagay at pagsasanib ng mga tunog—nagsisimula sa “randhra”, kasunod ang mga pangkat na “āya-vya-ca-ga”, at iba pang hanay na kaugnay ng “sūrya”, “doṣṭa-dhī-khe”, “sa-goḥ-guro” at iba pa—para sa eksaktong gamit sa ritwal, hindi para sa salaysay.

Verse 163

त्रिधीशारिषु मन्दः खात्साक्षांत्येषु शुभो सृजः । केंद्रायाष्टधनेष्वर्का लग्नाद्वृद्ध्याद्यबंधुषु ॥ १६३ ॥

Si Saturno (Śani) ay mapalad sa ika-3, ika-6, at ika-11 na bahay. Ang mga mapagpala (benefic) na planeta ay nagbibigay ng mabuting bunga sa ika-2, ika-10, at ika-7. Ang Araw (Sūrya) ay kanais-nais sa mga bahay na kendra (mga sulok), gayundin sa ika-8 at ika-2; at mula sa lagna, kanais-nais siya sa ika-11 (pakinabang), ika-9 (kapalaran), at ika-4 (tahanan/kamag-anak).

Verse 164

गोध्वष्टापारिखांत्येज्ञाच्चंद्राल्लाभत्रिषद्भतः । षडष्टांत्यगतः शुक्राद्गुरीर्द्वीशांत्यशत्रुषु ॥ १६४ ॥

Kung ang Buwan (Candra) ang gagawing batayan, suriin ang pakinabang at kalagayan ng ika-3 at ika-6 na bahay. At kung si Venus (Śukra) naman, kapag nasa ika-6, ika-8, o ika-12, ipinahihiwatig ang mga kahirapan—lalo na sa ika-2, ika-6, ika-12 at sa mga pook na kaaway.

Verse 165

उक्तस्थानेषु रेखादो ह्यनुक्तेषु तु बिंदुदाः । जन्मभाद्वद्विमित्रोच्चस्वभेधिष्टं परेष्वसत् ॥ १६५ ॥

Sa mga posisyong nabanggit, markahan ng mga guhit at katulad nito; ngunit sa mga pook na hindi tahasang sinabi, ipakita sa pamamagitan ng mga tuldok. Sa sariling nakṣatra ng kapanganakan at sa mga kasunod na nakṣatra, ang nasa kaibigan, nasa pagtaas (uccha), o nasa sariling bahagi ay itinuturing na pinakamaepekto; sa iba, ito’y di-mabisa.

Verse 166

कष्टमर्थक्षयः क्लेशः समतार्थसुखागमः । धनाप्तिः सुखमिष्टाप्तिरिति रेखाफलं क्रमात् ॥ १६६ ॥

Sa pagkakasunod, ang mga bungang ipinahihiwatig ng mga guhit (sa pagbasa ng mga tanda sa katawan) ay: paghihirap; pagkalugi ng yaman; dalamhati; pagkakapantay ng loob; pagdating ng kasaganaan at ligaya; pagkamit ng kayamanan; kaligayahan; at pagkatamo ng ninanais—ito ang bunga ng pagbasa sa mga guhit, sunod-sunod.

Verse 167

पितृमातृद्विषन्मित्रभ्रातृस्त्रीभृतकाद्रवेः । स्वामिलग्राजयोः स्वस्थाद्भेदर्कस्वयशोशयात् ॥ १६७ ॥

Mula sa Araw nagmumula ang mga pagdurusang may kaugnayan sa ama at ina, kaaway, kaibigan, kapatid, asawa, at mga lingkod; gayundin, mula sa Araw ang mga suliranin tungkol sa panginoon, sa lagna (ascendant), at sa mga hari. Kahit ang malakas na Araw ay maaaring magbunga ng pagkakahati at pagkalanta ng sariling dangal at katanyagan.

Verse 168

तृणस्वर्णाश्वधोरणाद्यैरर्कांशे वृत्तिमादिशेत् । कृष्यंबुजस्रीभ्योब्जांशे कौजे धात्वस्रसाहसैः ॥ १६८ ॥

Sa bahagi ng Araw (arkāṃśa), itinatakda ang kabuhayang kaugnay ng damo/pakain, ginto, mga kabayo, at iba pang katulad. Sa bahagi ng Buwan (abjāṃśa), ang ikinabubuhay ay sa pagsasaka, sa tubig, at sa kasaganaan; samantalang sa bahagi ni Mars (kauja), sa mga metal, pagdanak ng dugo, at mapangahas na gawain.

Verse 169

काव्यशिल्पादिभिर्बोधे जवे देवद्विजाकरैः । शौक्रे रजतगोरत्नैर्मांदे हिंसश्रमाधमैः ॥ १६९ ॥

Sa impluwensiya ni Mercury, may pag-unawa sa pamamagitan ng tula, sining-kamay, at mga katulad. Sa impluwensiya ni Jupiter, may kabilisang kumilos at mga pakinabang na kaugnay ng mga deva, mga Brahmin, at mga minahan. Sa impluwensiya ni Venus, naroon ang pilak, mga baka, at mga hiyas; sa impluwensiya ni Saturn, naroon ang mabababang hanapbuhay na may bahid ng karahasan at matinding pagod.

Verse 170

स्वोञ्चेष्वार्की तथा ज्यारैरुक्तैकांगे नृ पाधिपाः । लग्रे वर्गोत्तमेऽब्जे वा चतुरादिग्रहेक्षिते ॥ १७० ॥

Kapag si Saturno ay nasa sariling tanda o nasa pagdakila, at gayundin si Jupiter ay nasa pagsasaayos na binanggit bilang iisang nangingibabaw na salik; at kapag ang lagna ay vargottama o nasa Aquarius at nasisinagan ng mga planeta mula sa ikaapat na bahay pataas, ang tao’y nagiging panginoon sa hanay ng mga hari.

Verse 171

द्वाविंशभूपास्तुंगेसृक्चापेर्केन्दूयमस्तनौ । भूपकृत्तुंगगोर्कोगेस्तेसाजार्कोखभे गुरौ ॥ १७१ ॥

Sa ika-dalawampu’t dalawang bahagi, ang mga “panginoon” ay binibilang ayon sa mga tuldok ng pagdakila: sa Sagittarius at sa Cancer ay ang Araw, ang Buwan, at si Yama. Ang salik na nagbibigay ng pagkahari (tagapaglikha ng hari) ay sinasabi para sa tandang dinadakila; at sa tanda ng bahagi ng Araw, sa tandang panghimpapawid (Aquarius), isinaalang-alang si Jupiter.

Verse 172

यमेंदुतुंगगौ लग्ने षष्टेऽर्कज्ञौ तुलाजगौ । सितासृजो गुरौ कर्को साराजे लग्नगे नृपाः ॥ १७२ ॥

Kapag si Yama at ang Buwan (nasa dakilang pag-angat) ay nasa Lagna, at sa ikaanim na bahay ang Araw at Budha ay nasa Tula at Dhanu; kapag si Shukra at Mangala ay kasama ni Guru (Brihaspati), at ang Karka ay malakas, at ang Buwan ay nasa Lagna—ang gayong tao ay nagiging hari.

Verse 173

वृषेगेब्जेर्केज्यसौरैः सुहृज्जायाखगैर्नृपः । मंदे मृगांगेत्र्यर्यकांशस्थैरजादिभिर्नृप ॥ १७३ ॥

O hari, kapag ang Lagna ay Vrishabha (Taurus) at kasama si Budha, si Guru (Brihaspati), at si Shani, ang pinuno ay magkakamit ng mga kaibigan, asawa, at mga anak na lalaki. At kapag si Shani ay nasa Makara (Capricorn), nakalagay sa mga aṁśa nina Aryaman at iba pa, kasama ng mga tanda gaya ng Mesha—ipinahihiwatig din ang katulad na bunga, O hari.

Verse 174

सेज्याजेश्वे मृगमुखे कुजे तुंगेर्क्षभागेवौ । लग्नेऽथ सेज्यकर्केंगे ज्ञाजशुक्रैर्भवोपगैः ॥ १७४ ॥

Kapag si Guru (Brihaspati) ang panginoon ng kaugnay na lugar at si Mangala (Mars) ay nasa pag-angat sa Makara (Capricorn); at kapag ang Lagna ay Karka na kinaroroonan ni Guru, kasama si Budha, Mangala, at Shukra na nasa kani-kanilang bahay—ang ganitong ayos ng mga planeta ay sinasabing lumilikha ng yoga at ng itinakdang bunga sa talaan ng kapalaran.

Verse 175

मेषेऽर्के भूमिपासेंदौ एषे षांग्रेर्कपपासृजः । सिंहकुंभमृगस्थाश्चेद्भूपः सारेतनावजे ॥ १७५ ॥

Kapag ang Araw ay nasa Mesha (Aries) at ang Buwan ay kasama ng mga planetang may dangal na panghari; at kapag ang mga kaugnay na palatandaan ay nasa Mesha at gayundin ay nasa Simha (Leo), Kumbha (Aquarius), o Makara (Capricorn)—ang tao’y nagiging hari, puspos ng lakas at may hukbong mainam.

Verse 176

आर्केजीवे तनौ वापि नृपोऽथोः कुजभास्करौ । धीस्थौ गुर्विदुकवयो भूमौ स्त्र्यगे बुधैर्नृपः ॥ १७६ ॥

Kung ang kaugnay na palatandaan ay mahulog sa Lagna (tanu) sa tanda ni Shani o sa tanda ni Guru (Brihaspati), ang tao’y karapat-dapat maging hari; gayundin kung si Mangala at ang Araw ay nasa ikapitong bahay. Kung si Guru ay nasa ikasiyam, nagiging guro; kung si Budha ay nasa ikalawa, nagiging marunong at mahusay magsalita; at kung ang Buwan ay nasa ikaapat, ipinahahayag ng mga pantas na siya’y pinuno.

Verse 177

मृगास्यलग्नगैः सौरेजाब्जर्क्षहरयः सयाः । कविक्षौ तुलयुरमस्थौ वै भूपः कीर्तिमान्भवेंत् ॥ १७७ ॥

Kung sa oras ng kapanganakan, ang Saturno, Guru (Jupiter), Venus, Araw, Buwan, at Mercury ay nasa ascendant sa Mṛgāsya (Mṛgaśīrṣa), at ang natitirang mga planeta ay nasa Libra at sa ikapitong bahay, ang isinilang ay magiging hari at bantog sa dangal at katanyagan.

Verse 178

यस्य कस्यापि तनयः प्रोक्तैर्योगैर्नृपो भवेत् । वक्ष्यमाणैर्नृपसुतो ज्ञेयो भूयो मुनीश्वर ॥ १७८ ॥

Ayon sa mga yogang naipahayag na, ang anak ng sinuman ay maaaring maging hari. Ngunit, O panginoon ng mga muni, ayon sa mga pamantayang ipaliliwanag pa ngayon, dapat muling maunawaan kung sino ang tunay na karapat-dapat tawaging “anak ng hari” (prinsipe).

Verse 179

स्वोच्चे त्रिकोणभगतेस्त्र्याद्यैर्बलयुतैर्नृपः । सिंहेऽर्के मेषलग्नेऽजे मृगे भौमे घटेऽष्टमे ॥ १७९ ॥

O Hari, kapag ang mga planetang nagsisimula sa Araw ay may lakas—nasa sariling tanda, nasa pag-angat (exaltation), o nasa trine—at (lalo na) ang Araw ay nasa Leo, ang ascendant ay Aries, si Mars ay nasa Capricorn, at ang ikawalong bahay ay Aquarius, ito ang ipinahihiwatig na pagsasaayos.

Verse 180

चापे धरानाथःस्यादथ स्वर्क्षगे भृगौ । पातालगे धर्मगेऽब्जे शुभदृष्टे युते मुने ॥ १८० ॥

O pantas, kapag ang panginoon ng lupa (hari) ay nasa Sagittarius, at ang Venus ay nasa sariling tanda, samantalang ang Guru (Jupiter) ay nasa mababang kalagayan (pātāla) at ang Araw ay nasa Libra, na magkakasama at tinatanggap ang mabubuting aspeto, ito’y nagiging mapalad at kanais-nais.

Verse 181

त्रिलग्नभवगैःशेषैर्धराधीशः प्रजायते । सौम्ये वीर्ययुतेंऽगस्थे बलाढ्येशुभगे शुभे ॥ १८१ ॥

Kapag ang natitirang mapagpalang salik ay nalilikha sa pamamagitan ng tatlong lagna at mga bhāva, isisilang ang isang tagapamahala ng lupa—kung ang kaugnay na planeta ay mabuti, may sigla at tapang, nasa wastong lugar, malakas, may mabubuting aspeto, at mapalad.

Verse 182

धर्मार्थोपचयस्थैश्चशेषैर्धर्मयुतोनृपः । मेषूरणायतनुगाः शशिसूर्यजसूरयः ॥ १८२ ॥

Sa pamamagitan ng natitirang mga salik na itinatag para sa pag-iipon ng dharma at artha, ang hari ay nagiging puspos ng katuwiran. At ang mga rishi na isinilang mula sa Buwan at sa Araw ay inuugnay sa Meṣa (Aries), Uraṇa, at Āyatana bilang kani-kanilang luklukan.

Verse 183

ज्ञारौ धनेशितरवा हिबुके भूपतिस्तदा । वृषेंऽगेऽब्जोधनारिस्थो जीवार्की लांभगाः परे ॥ १८३ ॥

Sa baba ay naroon si Jñāra at ang dalawang tanglaw; sa lalamunan ay ang Panginoon ng yaman at ang dalawang banal na manggagamot; at sa ngalangala ay ang hari. Sa balikat ng Toro (Vṛṣa) ay may isang nakatindig sa pagitan ng isinilang sa lotus at ng kaaway ng kayamanan; at sa iba pang dako, sina Guru (Jupiter) at ang Araw ay tinatawag na “lambhaga,” mga tagapagdala ng pakinabang.

Verse 184

सुखे गुरुः खेरवींदूयमो लग्ने भवे करै । लग्ने वक्रासितौ चंद्रेज्यसितार्कबुधाः क्रमात् ॥ १८४ ॥

Si Guru (Jupiter) ay nasa ikaapat na bahay, ang tahanan ng kaginhawaan. Sa lagna (ascendant) ay naroon sina Khera, Ravi, Indu, at Yama; at sa lagna rin, ayon sa pagkakasunod, naroon ang mga planetang paurong at tuwid—ang Buwan, Jupiter, Venus, Araw, at Mercury.

Verse 185

सुखास्तु शुभखाप्तिस्थानरेशं जनयंत्यपि । कर्मलग्नगरवेटस्य दशायां राज्यसंगतिः ॥ १८५ ॥

Maging ang kaginhawaan at mapalad na pakinabang ay maaaring sumibol, na nagbubunga ng panginoon ng pook ng mabuting pagkatamo. At sa panahon ng daśā ng planetang kaugnay ng karma at ng lagna, nakakamit ang pakikipag-ugnay sa kapangyarihang panghari (awtoridad ng estado).

Verse 186

प्रबलस्य दशायां वा शत्रुनीचा दिगार्तिदाः । आसन्नकेंद्रद्वयगैर्वर्गदाख्यः सकलग्रहैः ॥ १८६ ॥

Kahit sa daśā ng isang malakas na planeta, kung ang iba pang mga planeta ay nasa kaaway o bagsak na kalagayan at nagdudulot ng pighati mula sa mga direksiyon, kung gayon—kapag ang lahat ng planeta ay nasa mga puwestong malapit sa dalawang kendra—ang ayos na ito ay tinatawag na “Vargada.”

Verse 187

तन्वस्तगैश्च सकटं विहगो राज्यबंधुगैः । श्रृङ्गाटकं धिगौगस्थैर्लग्नायस्थैर्हलं मतम् ॥ १८७ ॥

Sa mga planetang nasa kalagayang Tanv at Astaga, ito’y tinatawag na “kariton”; sa mga nasa Vihaga at Rājya-bandhu, ito’y “tagpuan ng tatsulok” (śṛṅgāṭaka); at sa mga nasa Lagna at Āya, ito’y itinuturing na “araro” (hala).

Verse 188

वर्ज्जोङ्गेस्थे सत्स्वसत्सु तुर्यखस्थैर्यवोन्यथा । विमिश्रैः कमलं प्राहुर्वायाकंटकबाह्यगैः ॥ १८८ ॥

Kapag ang isip ay nakalagay sa katawan ngunit nananatiling nahahalo sa tunay at di-tunay, at kapag ang katatagan sa ikaapat na kalagayan (turyā) ay nagagambala—dahil sa gayong paghahalo, inilalarawan ng mga pantas ito bilang “lotus” na sa labas ay nahahaplos ng hangin at tinik.

Verse 189

लग्नाच्चतुर्भुगैर्यूपःशरस्तूर्याच्चतुर्भुगैः । द्यूनाद्वेदक्षगैः शक्तिं र्दऽखादिचतुर्भगैः ॥ १८९ ॥

Mula sa Lagna, ayon sa apat na paghahati, itinatakda ang “haliging panghandog” (yūpa); mula sa ikaapat (tūrya), ayon din sa apat na paghahati, ang “palaso” (śara). Mula sa ikapito (dyūna), sa pamamagitan ng mga pangkat ng pantig/titik (vedākṣa-ga), itinatakda ang “sibat/sandata” (śakti); at mula sa natitirang mga hati na nagsisimula sa “rda-kha” at iba pa, itinatakda ayon sa kani-kanilang apat na bahagi.

Verse 190

लग्नात्क्रमात्सप्तभगैर्नोकाकूटस्तु नुर्यतः । छत्रमस्तात्स्वभाद्यायोन्यस्मादर्द्धेन्दुनामकः ॥ १९० ॥

Mula sa Lagna, sa sunod-sunod na paghahati sa pitong bahagi, nahahango ang puntong tinatawag na Nokākūṭa. Mula sa puntong iyon, sa gawing kanluran, nakukuha ang puntong Chatra; at mula sa isa pang kaugnay na batayan, nahahango ang tinatawag na Ardhendu (“kalahating buwan”).

Verse 191

लग्नादेकांतरगतैश्चक्रमर्थात्सरित्पतिः । षह्युस्थानेषु वीणाद्याः समसप्तर्क्षगैः ॥ १९१ ॥

Mula sa Lagna, sa paglalagay sa mga pagitan na salit-salit, nabubuo ang “chakra” (gulong)—gaya ng sinasabi. Doon inilalagay ang “Panginoon ng mga Ilog” (Sarit-pati); at sa mga himpilan na tinatawag na “ṣa-hyu”, ilalagay ang Vīṇā at iba pang tanda, kasama ang Pitong Rishi (Saptarṣis) na pantay ang pagkakalagay.

Verse 192

वीणादामपाशकेदारभूशूलयुगगोलकाः । ग्रहैःश्चरभगै राजयोगः प्रकीर्तितः ॥ १९२ ॥

Kapag ang mga planeta ay nasa mga palipat-lipat na tanda at sa mga tandang di-pares (panlalaki), at nabubuo ang mga anyong tinatawag na vīṇā, dāma, pāśa, kedāra, bhū, śūla, yuga, at golaka, ito’y ipinahahayag na rājayoga—isang pagsasanib na nagbibigay ng kapangyarihang panghari.

Verse 193

स्थिरस्थैर्यमुसलं नाम द्विशरीणतैर्नलः । भाला केंद्रस्थितैः सौम्यैः पापैस्सर्प उदाहृतः ॥ १९३ ॥

Ang pangalan ay “Sthira-sthairya-musala”; dahil sa kalagayang “dalawang katawan” ito’y tinatawag na “Nala.” O mahinahong ginoo, kapag ang mabubuting planeta ay nasa mga bahay na anggulo at ang masasamang planeta ay nasa mga gitnang puwesto, ito’y ipinahahayag na yogang/omen na tinatawag na “Sarpa.”

Verse 194

ईर्य्युरध्वरुची रज्ज्वां मुसले धनमानयुक् । व्यंगा स्थिरा लोनलजो मोनीस्रग्जोहिजोर्द्दितः ॥ १९४ ॥

Siya’y mabilis kumilos at mahilig sa mga ritwal ng yajña; wari’y ang mismong lubid at ang pamukpok. Taglay ang yaman at dangal; walang dungis, matatag at di-natitinag. Ipinanganak mula sa asin at apoy; isang tahimik na muni, may suot na garland, at tagapagpahayag ng handog na sakripisyo.

Verse 195

वीणोद्भवोतिनिपुणागीतनृत्यरुचिर्भृशम् । दाता समृद्धो दामास्थः पाशजो धनशीलयुक् ॥ १९५ ॥

Siya’y nagiging lubhang bihasa sa musikang nagmumula sa vīṇā, at labis na nalulugod sa awit at sayaw. Siya’y mapagbigay, masagana, matatag sa kabuhayan; isinilang sa angkang kaugnay ng pāśa (pisi/noose), at pinagkalooban ng yaman at mabuting asal.

Verse 196

केदारोत्थः कृषिकरः शूले शूरोक्षतो धनः । युगं पाषंडयुर्गोले विधनो मलिनस्तथा ॥ १९६ ॥

Ipinanganak sa Kedāra, siya’y nabubuhay sa pagsasaka; sa “śūla” (trident), siya’y isang matapang na mandirigma ngunit sugatan, at sa usaping yaman ay nagiging mayaman. Ngunit sa panahong hitik sa erehiya at kaguluhan, siya’y nagiging salat at gayundin ay nadudungisan ang asal.

Verse 197

भूपवंद्यपदश्चक्रे समुद्रे नृपभोगयुक् । सुभगांगोर्द्धचंपात्सुखीशूरश्च चामरः ॥ १९७ ॥

Ginawa niya sa karagatan ang isang pook na ang mga paa ay iginagalang ng mga hari; taglay ang mga kaligayahang pangmaharlika, naging marikit ang katawan, at sa bisa ng kabutihang-loob ng “Kalahating-Campā” (tīrtha/ritwal), siya’y naging masaya, magiting, at may cāmara (pamaypay na buntot-yak ng hari).

Verse 198

मित्रो पकारकृच्छत्रे कूटे चानृतबंधराट् । तौजः सकीर्तिः सुखभाक् मानवो भवति ध्रुवम् ॥ १९८ ॥

Ang taong tunay na kaibigan at gumagawa ng mga kapaki-pakinabang na gawa—na hindi dumaraan sa panlilinlang at hindi nagiging panginoon ng kasinungalingan—tiyak na magkakamit ng sigla, mabuting pangalan, at kaligayahan.

Verse 199

त्यागी यज्वात्मवान् यूथे हिंस्रो गुह्याधिपः शरैः । शक्तौ नीचोऽलसो निःस्वो दण्डे प्रियवियोगभाक् ॥ १९९ ॥

Sa pamamagitan ng mga palaso, ang tao’y nagiging mapagpakawalan, tagapaghandog ng yajña, at may pagpipigil-sa-sarili; sa loob ng pangkat o hukbo, nagiging marahas at pinuno ng mga lihim na gawain. Sa sibat, nagiging hamak, tamad, at dukha; sa daṇḍa (pamalo ng parusa), nagiging dumanas ng pagkalayo sa minamahal.

Verse 200

व्यर्कैः स्वांत्योभयगतैः खेटैः स्यात्सुनफानफा । दुरुधरा चैव विधौ ज्ञेयः केमुद्रुमोऽन्यथा ॥ २०० ॥

Kapag ang mga planeta (maliban sa Araw) ay nasa ikalawang bahay, ikalabindalawang bahay, o nasa kapwa mula sa Buwan, lumilitaw ang mga yoga na Sunaphā at Anaphā (at ang pinagsama). Sa gayon ding tuntunin, dapat ding maunawaan ang yoga na Durudharā; kung hindi, ito’y Kemadruma.