Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
सिंहोक्षाविस्रश्चतौ लिकुभाः सूर्यात्रिकोणभम् । चतुरस्रं तूर्यमृत्युत्रिकोणं नवपंचमम् ॥ १० ॥
siṃhokṣāvisraścatau likubhāḥ sūryātrikoṇabham | caturasraṃ tūryamṛtyutrikoṇaṃ navapaṃcamam || 10 ||
Ang “leon” at ang “toro”, at pati ang mga anyong “nakalugay/nakalundo” ay sinasabing kabilang sa uri ng apat na bahagi. Ang Araw ay dapat katawanin bilang tatsulok; ang apat-na-panig na hugis ang “ikaapat”; at ang tatsulok ay inuugnay sa kamatayan. Ang ikasiyam at ikalima ay dapat ding maunawaan ayon dito.
Sanatkumara (teaching Narada in a technical enumeration)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It signals that the text sometimes teaches Dharma and Moksha using technical schemata—classifying forms and directions through symbols (triangle/square) to guide correct contemplation and ritual precision.
Indirectly: by prescribing correct symbolic forms (especially connected with Surya and mortality), it supports disciplined practice; such disciplined ritual order is presented as an aid that can be integrated into devotion rather than replacing it.
Vedanga Jyotisha/technical diagrammatics: the verse associates specific geometric figures (triangle, quadrilateral) with enumerated positions (e.g., fourth, fifth, ninth) and with themes like Surya and mṛtyu, indicating a rule-based symbolic mapping used in applied ritual/astrological instruction.