Adhyaya 29

Verse 1

।अगस्त्य उवाच । विना स्नानेन गंगाया नृणां जन्मनिरथर्कम् । उपायांतरमस्त्यन्यद्येन स्नानफलं लभेत्

พระอคัสตยะกล่าวว่า: หากมิได้อาบสรงในพระคงคา การเกิดเป็นมนุษย์ดูประหนึ่งไร้ผล มีอุบายอื่นหรือไม่ ที่จะทำให้ได้ผลแห่งการอาบสรงนั้น

Verse 2

अशक्तानां च पंगूनामालस्योपहतात्मनाम् । दूरदेशांतरस्थानां गंगास्नानं कथं भवेत्

สำหรับผู้ไร้กำลัง ผู้พิการ ผู้ที่จิตใจถูกความเกียจคร้านบั่นทอน และผู้พำนักไกลในแดนอื่น—จะมีโอกาสได้อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ในพระคงคาได้อย่างไร

Verse 3

दानं वाऽथ व्रतंवाऽथ मंत्रःस्तोत्रजपोऽथवा । तीर्थांतराभिषेको वा देवतोपासनं तु वा

หรือว่าเป็นทาน เป็นพรต เป็นการสวดภาวนามนต์และสโตตร; หรือการอาบอภิษेक ณ ตีรถะอื่น; หรือการบูชาเทวะ—เป็นการปฏิบัติทำนองนี้หรือ

Verse 4

यद्यस्तिकिंचित्षड्वक्त्र गंगास्नानफलप्रदम् । विधानांतरमात्रेण तद्वद प्रणताय मे

โอ้พระษัฏวักตระ (องค์ผู้มีหกพระพักตร์) หากมีการปฏิบัติใดที่เพียงด้วยวิธีอื่นก็ยังประทานผลแห่งการอาบพระคงคาได้ ขอพระองค์โปรดตรัสแก่ข้าผู้กราบนอบน้อมนี้

Verse 5

त्वत्तो न वेदस्कंदान्यो गंगागर्भ समुद्भव । परं स्वर्गतरंगिण्या महिमानं महामते

ไม่มีผู้ใดนอกจากพระองค์ โอ้พระสกันทะ ผู้บังเกิดจากครรภ์แห่งพระคงคา ที่รู้แจ้งโดยครบถ้วนถึงมหิมาอันสูงสุดของสายน้ำสวรรค์ผู้เป็นคลื่นระลอกนั้น โอ้ผู้มีปัญญายิ่ง

Verse 6

स्कंद उवाच । संति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने । स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च

พระสกันทะตรัสว่า: โอ้มุนี ที่นี่มีสายน้ำบุญมากมาย—ทั้งสระและแม่น้ำ; และตามสถานที่ต่างๆ ก็มีตีรถะด้วย ซึ่งเหล่าผู้สำรวมตน ผู้ชนะตน พำนักอยู่และทำให้ศักดิ์สิทธิ์

Verse 7

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिम भांज्यपि । परं स्वर्गतरंगिण्याः कोट्यंशोपि न तत्र वै

แม้สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ให้ผลประจักษ์ทันตาและมีมหิมายิ่งใหญ่ ในสถานที่อื่น ๆ นั้น ก็ยังไม่มีแม้เศษหนึ่งในสิบล้านส่วนแห่งมหิมาสูงสุดของแม่น้ำสวรรค์ คือพระคงคา

Verse 8

अनेनैवानुमानेन बुद्ध्यस्व कलशोद्भव । दध्रे गंगोत्तमांगेन देवदेवेन शंभुना

ด้วยอนุมานนี้เอง โอ้ท่านผู้กำเนิดจากหม้อ (อคัสตยะ) จงเข้าใจเถิดว่า พระคงคาถูกทรงไว้บนอวัยวะอันสูงสุดคือพระเศียร โดยพระศัมภู พระศิวะ ผู้เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวง

Verse 9

स्नानकालेऽन्य तीर्थेषु जप्यते जाह्नवी जनैः । विना विष्णुपदीं क्वान्यत्समर्थमघमोचने

เมื่ออาบน้ำในทิรถะอื่น ๆ ผู้คนย่อมสวดนาม ‘ชาห์นวี’ เพราะนอกจากวิษณุปที คือพระคงคาแล้ว สิ่งใดเล่าจะสามารถปลดเปลื้องบาปได้อย่างแท้จริง

Verse 10

गंगास्नानफलं ब्रह्मन्गंगायामेव लभ्यते । यथा द्राक्षाफलस्वादो द्राक्षायामेव नान्यतः

โอ้พราหมณ์มุนี ผลแห่งการอาบน้ำในพระคงคาย่อมได้ในพระคงคาเท่านั้น ดุจรสแห่งองุ่นย่อมมีอยู่ในองุ่นเอง มิใช่ที่อื่น

Verse 11

अस्त्युपाय इह त्वेकः स्याद्येनाविकलं फलम् । स्नानस्य देवसरितो महागुह्यतमो मुने

อย่างไรก็ดี ที่นี่มีวิธีหนึ่งซึ่งทำให้ผลบุญสมบูรณ์ โอ้มุนี นี่คือคำสอนอันลี้ลับยิ่งเกี่ยวกับผลแห่งการอาบน้ำในสายน้ำทิพย์

Verse 12

शिवभक्ताय शांताय विष्णुभक्तिपराय च । श्रद्धालवे त्वास्तिकाय गर्भवासमुपुक्षवे

คาถานี้มีไว้เพื่อผู้เป็นภักตะของพระศิวะผู้สงบ และผู้ตั้งมั่นในภักติแด่พระวิษณุ; เพื่อผู้มีศรัทธา เป็นอาสติกะ และผู้ปรารถนาพ้นพันธนาการแห่งการอยู่ในครรภ์ คือวัฏสงสารแห่งการเกิดใหม่

Verse 13

कथनीयं न चान्यस्य कस्यचित्केनचित्क्वचित् । इदं रहस्यं परमं महापातकनाशनम्

ไม่พึงกล่าวแก่ผู้ใดๆ โดยผู้ใดๆ ณ ที่ใดๆ เลย คำสอนนี้เป็นความลับสูงสุด เป็นผู้ทำลายมหาบาปทั้งปวง

Verse 14

महाश्रेयस्करं पुण्यं मनोरथकरं परम् । द्युनदीप्रीतिजनकं शिवसंतोषसंतति

สิ่งนี้เป็นบุญอันประเสริฐยิ่ง ก่อให้เกิดมหาสวัสดิ์ และบันดาลความปรารถนาอันงามให้สำเร็จ ทำให้แม่น้ำทิพย์คงคา (คงคาเทวี) ปีติยินดี และก่อให้เกิดสายธารแห่งความพอพระทัยของพระศิวะอย่างต่อเนื่อง

Verse 15

नाम्नां सहस्रगंगायाः स्तवराजेषुशो भनम् । जप्यानां परमं जप्यं वेदोपनिषदासमम्

“สหัสรนามแห่งพระคงคา” งดงามเลิศในหมู่บทสรรเสริญอันเป็นราชาแห่งสโตตรา ทั้งปวง ในบรรดาการภาวนาทั้งหลาย นี่คือชปะอันสูงสุด สมบูรณ์ด้วยเกียรติเทียบเท่าวิทยาแห่งพระเวทและอุปนิษัท

Verse 16

जपनीयं प्रयन्नेन मौनिना वाचकं विना । शुचिस्थानेषु शुचिना सुस्पष्टाक्षरमेव च

พึงสวดภาวนาด้วยความเพียร—อย่างสงบเงียบ มิอาศัยนักสาธยายอาชีพ ผู้สวดควรบริสุทธิ์ อยู่ในสถานที่สะอาด และออกเสียงพยางค์ให้ชัดเจนยิ่ง

Verse 17

स्कंद उवाच । ओंनमो गंगादेव्यै । ओंकाररूपिण्यजराऽतुलाऽनमताऽमृतस्रवा । अत्युदाराऽभयाऽशोकाऽलकनंदाऽमृताऽमला

สกันทะกล่าวว่า: ขอนอบน้อมแด่พระแม่คงคา ผู้มีรูปเป็น “โอม” ผู้ไม่ชรา ไร้ผู้เทียบ ผู้หลั่งสายน้ำอมฤตแก่ผู้ก้มกราบด้วยศรัทธา ผู้ใจกว้างยิ่ง ประทานความไร้ภัย ขจัดโศก—อาลกนันทา ผู้เป็นอมตะและบริสุทธิ์ไร้มลทิน

Verse 18

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा । अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्या ऽनवच्छिन्नाऽपराजिता

พระนางเอ็นดูผู้ไร้ที่พึ่ง พระกรุณาไม่เคยสูญเปล่า เป็นครรภ์/บ่อเกิดแห่งสายน้ำทั้งปวง ผู้ประทานความเป็นอมตะ ลักษณะของพระนางลึกซึ้งยากหยั่งถึง ไม่หวั่นไหว ไม่ขาดตอน และไม่อาจพิชิตได้

Verse 19

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनंगवर्धिनी । अणिमादिगुणाऽधाराग्रगण्याऽलीकहारिणी

พระนางเป็นที่พึ่งของผู้ไร้ที่พึ่ง ประทานความสำเร็จแห่งสิ่งปรารถนา และเพิ่มพูนความรักอันศักดิ์สิทธิ์ พระนางเป็นฐานรองรับคุณวิเศษแห่งโยคะตั้งแต่อณิมา เป็นผู้เลิศในหมู่ผู้ควรบูชา และทรงขจัดความเท็จลวง

Verse 20

अचिंत्यशक्तिरनघाऽद्भुतरूपाऽघहारिणी । अद्रिराजसुताऽष्टांगयोगसिद्धिप्रदाऽच्युता

พระนางมีศักติอันยากหยั่งคิด ไร้มลทิน มีรูปอัศจรรย์ และทรงขจัดบาป เป็นธิดาแห่งราชาแห่งขุนเขา ประทานความสำเร็จแห่งอัษฏางคโยคะ และเป็น “อจฺยุตา” ผู้ไม่เคยคลาดจากสภาวะเดิม

Verse 21

अक्षुण्णशक्तिरसुदाऽनंततीर्थाऽमृतोदका । अनंतमहिमाऽपाराऽनंतसौख्यप्रदाऽन्नदा

พระนางมีศักติไม่เสื่อมคลาย ประทานชีวิต มีทิรถะอันนับไม่ถ้วน และสายน้ำของพระนางคืออมฤต พระสิริมหิมาไร้ประมาณและหาที่สุดมิได้ พระนางประทานสุขอันไม่สิ้นสุด และเป็นผู้ให้โภชนาหาร

Verse 22

अशेषदेवतामूर्तिरघोराऽमृतरूपिणी । अविद्याजालशमनी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा

พระนางทรงเป็นรูปแห่งเทพทั้งปวง; เป็นอฆอรา อ่อนโยนไม่คร่ำครวญน่ากลัว ดำรงเป็นอมฤตสวรูป. พระนางทรงระงับข่ายแห่งอวิทยา และประทานคติที่พ้นวิสัยแห่งการโต้แย้งด้วยเหตุผลล้วนๆ

Verse 23

अशेषविघ्नसंहर्त्री त्वशेषगुणगुंफिता । अज्ञानतिमिरज्योतिरनुग्रहपरायणा

พระองค์ทรงเป็นผู้ทำลายอุปสรรคทั้งปวง และทรงถักทอด้วยคุณธรรมอันประเสริฐทั้งสิ้น. พระองค์ทรงเป็นแสงสว่างแก่ความมืดแห่งอชญานะ และทรงมุ่งมั่นในกรุณาและอนุเคราะห์โดยสิ้นเชิง

Verse 24

अभिरामाऽनवद्यांग्यनंतसाराऽकलंकिनी । आरोग्यदाऽनंदवल्ली त्वापन्नार्तिविनाशिनी

พระนางทรงรื่นรมย์ งดงามด้วยอวัยวะไร้มลทิน มีสาระแห่งอนันต์ และปราศจากมลทิน. พระนางประทานอโรคยา เป็นเถาวัลย์แห่งอานันทะ และทรงทำลายทุกข์ของผู้มาขอพึ่งพิง

Verse 25

आश्चर्यमूर्तिरायुष्या ह्याढ्याऽद्याऽप्राऽर्यसेविता । आप्यायिन्याप्तविद्याऽख्यात्वानंदाऽश्वासदायिनी

พระนางทรงเป็นมูรติอัศจรรย์ ประทานอายุยืน; ทรงมั่งคั่งแท้ เป็นปฐมะ และได้รับการบูชาจากเหล่าอารยะ. พระนางทรงหล่อเลี้ยงและทำให้บริบูรณ์; ทรงเลื่องชื่อว่าเป็นการบรรลุวิทยาที่ถูกต้อง และประทานอานันทะกับความปลอบประโลม

Verse 26

आलस्यघ्न्यापदां हंत्री ह्यानंदामृतवर्षिणी । इरावतीष्टदात्रीष्टा त्विष्टापूर्तफलप्रदा

พระนางทรงกำจัดความเกียจคร้านและปราบภัยพิบัติ; แท้จริงทรงโปรยฝนอมฤตแห่งอานันทะ. อิราวตี ผู้ประทานพรตามปรารถนา ผู้เป็นที่รักและรุ่งเรือง—ทรงประทานผลแห่งอิษฏะและปูรตะ (ยัญบูชาและกุศลสาธารณะ)

Verse 27

इतिहासश्रुतीड्यार्था त्विहामुत्रशुभप्रदा । इज्याशीलसमिज्येष्ठा त्विंद्रादिपरिवंदिता

พระองค์คือความหมายอันได้รับสรรเสริญในอิติหาสะและศรุติ ประทานมงคลทั้งในโลกนี้และโลกหน้า พระองค์เป็นยอดแห่งผู้ตั้งมั่นในบูชาและการรับใช้ยัญพิธี และได้รับการนอบน้อมจากพระอินทร์และเหล่าเทพทั้งหลาย

Verse 28

इलालंकारमालेद्धा त्विंदिरारम्यमंदिरा । इदिंदिरादिसंसेव्या त्वीश्वरीश्वरवल्लभा

พระองค์ทรงประดับด้วยพวงมาลัยอันงดงามที่แต่งแต้มแผ่นดิน เป็นเรือนพำนักอันรื่นรมย์ของพระลักษมี พระลักษมีและพลังทิพย์ทั้งหลายคอยปรนนิบัติ และพระองค์คือที่รักของพระผู้เป็นใหญ่เหนือผู้เป็นใหญ่ทั้งปวง

Verse 29

ईतिभीतिहरेड्या च त्वीडनीय चरित्रभृत् । उत्कृष्टशक्तिरुत्कृष्टोडुपमंडलचारिणी

พระองค์ควรแก่การสรรเสริญ ทรงขจัดภัยพิบัติและความหวาดกลัว ทรงดำรงพระจริยาที่ควรยกย่อง พระฤทธานุภาพสูงสุด และทรงดำเนินในมณฑลอันสูงส่งแห่งดวงดาวและกลุ่มดาว

Verse 30

उदितांबरमार्गोस्रोरगलोकविहारिणी । उक्षोर्वरोत्पलोत्कुंभा उपेंद्रचरणद्रवा

พระองค์เสด็จไปในหนทางแห่งนภาที่สว่างไสว และทรงท่องเที่ยวผ่านโลกทั้งหลาย พระองค์อุดมดั่งทุ่งอันอุดมสมบูรณ์ ดั่งสายน้ำที่เต็มด้วยดอกบัว ดั่งหม้อที่เอ่อล้น และเมื่อถึงพระบาทของอุเปนทระ (พระวิษณุ) พระองค์ทรงอ่อนละมุนด้วยภักติ

Verse 31

उदन्वत्पूर्तिहेतुश्चोदारोत्साहप्रवर्धिनी । उद्वेगघ्न्युष्णशमनी उष्णरश्मिसुता प्रिया

พระองค์เป็นเหตุแห่งความบริบูรณ์ดุจมหาสมุทร และทรงเพิ่มพูนความเพียรอันสูงส่ง พระองค์ทรงดับความกระวนกระวาย ทรงบรรเทาความร้อนแผดเผา และทรงเป็นที่รักของธิดาแห่งรัศมีสุริยะ

Verse 32

उत्पत्ति स्थिति संहारकारिण्युपरिचारिणी । ऊर्जं वहंत्यूर्जधरोर्जावती चोर्मिमालिनी

พระองค์ทรงบันดาลการเกิด การดำรง และการดับสลาย และทรงจาริกเป็นพลังค้ำจุนคอยอุปถัมภ์อยู่เสมอ พระองค์ทรงนำพาพลังชีวิต ทรงเป็นผู้ทรงพลังงาน เปี่ยมด้วยเดช และประดับด้วยพวงมาลัยแห่งระลอกคลื่น

Verse 33

ऊर्ध्वरेतःप्रियोर्ध्वाध्वा ह्यूर्मिलोर्ध्वगतिप्रदा । ऋषिवृंदस्तुतर्द्धिश्च ऋणत्रयविनाशिनी

พระองค์ทรงเป็นที่รักของโยคีผู้ยกพลังขึ้น (อูรธวเรตัส) และทรงเป็นหนทางเบื้องบนเอง; พระองค์ดุจคลื่นแห่งศักติอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้ประทานการก้าวสู่ภาวะสูงส่ง พระองค์คือความรุ่งเรืองที่หมู่ฤๅษีสรรเสริญ และทรงทำลายหนี้สามประการให้สิ้นไป

Verse 34

ऋतंभरर्द्धिदात्री च ऋक्स्वरूपा ऋजुप्रिया । ऋक्षमार्गवहर्क्षार्चिरृजुमार्गप्रदर्शिनी

พระองค์ทรงเป็นผู้ทรงไว้ซึ่งฤตะ—ความจริงอันเที่ยง—และทรงประทานความรุ่งเรืองทางจิตวิญญาณ; พระองค์ทรงเป็นรูปแห่งฤก (บทสวดเวท) และทรงรักหนทางอันตรง พระองค์ทรงนำพาเส้นทางแห่งหมู่ดาว; ทรงเป็นรัศมีของหมู่ดาวนั้น และทรงชี้แจงหนทางตรงโดยประจักษ์

Verse 35

एधिताऽखिलधर्मार्थात्वेकैकामृतदायिनी । एधनीयस्वभावैज्या त्वेजिता शेषपातका

พระองค์ทรงเจริญด้วยธรรมะและอรรถะทั้งปวง และทรงประทานอมฤตแม้แก่ผู้ภักดีแต่ละคน ธรรมชาติของพระองค์คือให้ถูกจุดให้สว่างและได้รับการสักการะด้วยการบูชา; เมื่อทรงปรากฏก็ทรงตื่นเด่น และทรงขจัดบาปที่ยังหลงเหลือให้สิ้น

Verse 36

ऐश्वर्यदैश्वर्यरूपा ह्यैतिह्यं ह्यैंदवी द्युतिः । ओजस्विन्योषधीक्षेत्रमोजोदौदनदायिनी

พระองค์ทรงประทานไอศวรรย์และทรงเป็นรูปแห่งอำนาจอธิปไตยเอง; ทรงได้รับความศักดิ์สิทธิ์จากจารีตประเพณีอันบริสุทธิ์ และรัศมีของพระองค์ดุจแสงจันทร์ พระองค์ทรงสว่างด้วยโอชัส เป็นดุจทุ่งแห่งสมุนไพรโอสถ และทรงประทานโภชนาการพร้อมทานที่เพิ่มพลัง

Verse 37

ओष्ठामृतौन्नत्यदात्री त्वौषधं भवरोगिणाम् । औदार्यचंचुरौपेंद्री त्वौग्रीह्यौमेयरूपिणी

โอ้เทวี ผู้ประทานความยกย่องดุจน้ำอมฤตแก่ริมฝีปาก—วาจาหวานและสรรเสริญอันเป็นมงคล; พระองค์ทรงเป็นโอสถแก่ผู้ป่วยด้วยโรคแห่งภวะคือการเวียนว่ายในโลก. พระองค์ทรงว่องไวในทาน; ทรงเป็นอุปேนทรี ผู้มีพลังสอดคล้องกับฤทธานุภาพแห่งพระผู้เป็นเจ้า และทรงสำแดงรูปอันน่าเกรงขามเกินกว่ามาตราธรรมดา.

Verse 38

अंबराध्ववहांऽवष्ठां वरमालांबुजेक्षणा । अंबिकांबुमहायोनिरंधोदांधकहारिणी

โอ้เทวี ผู้ทรงนำพาหนทางแห่งนภาและทรงตั้งมั่น; ผู้มีเนตรดุจดอกบัว ทรงประดับด้วยพวงมาลัยอันประเสริฐ. โอ้ อัมพิกา ผู้มีครรภ์กว้างใหญ่ดุจมหานทีแห่งน้ำจักรวาล พระองค์ทรงขจัดความมืดบอด และทรงเป็นผู้ปราบอันธกะ.

Verse 39

अंशुमालाह्यंशुमती त्वंगीकृतषडानना । अंधतामिस्रहंत्र्यंधुरं जनाह्यंजनावती

โอ้เทวีผู้รุ่งเรือง ทรงคล้องพวงมาลัยแห่งรัศมี และทรงเป็นความสว่างนั้นเอง. พระองค์ทรงรับพระผู้มีหกพักตร์ (ษฑานนะ สกันทะ) ไว้เป็นของพระองค์. พระองค์ทรงทำลายความมืดบอด และสำหรับชนทั้งหลาย พระองค์ทรงเป็นอัญชันทิพย์—ประทานทัศนะที่แท้และปัญญาแยกแยะ.

Verse 40

कल्याणकारिणी काम्या कमलोत्पलगंधिनी । कुमुद्वती कमलिनी कांतिः कल्पितदायिनी

โอ้เทวีผู้ก่อเกิดมงคล ทรงนำสวัสดิภาพและทรงเป็นที่พึงปรารถนา; ทรงหอมกรุ่นดุจดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน. ทรงประดับด้วยดอกกุมุทและดอกบัว; พระองค์ทรงเป็นรัศมีงามเอง และประทานพรตามที่ผู้ภักดีตั้งจิตอธิษฐานไว้.

Verse 41

कांचनाक्षी कामधेनुः कीर्तिकृत्क्लेशनाशिनी । क्रतुश्रेष्ठा क्रतुफला कर्मबंधविभेदिनी

โอ้เทวีผู้มีเนตรดุจทองคำ พระองค์คือกามเธนุ ผู้บันดาลความปรารถนาให้สำเร็จ. พระองค์ทรงก่อเกิดเกียรติอันแท้และทรงทำลายความทุกข์ร้อน. พระองค์ทรงเป็นยอดแห่งยัญญะและเป็นผลแห่งยัญญะด้วย; พระองค์ทรงตัดขาดพันธนาการที่เกิดจากกรรม.

Verse 42

कमलाक्षी क्लमहरा कृशानुतपनद्युतिः । करुणार्द्रा च कल्याणी कलिकल्मषनाशिनी

โอ้เทวีเนตรดุจดอกบัว ผู้ขจัดความเหนื่อยล้าและความอ่อนเพลีย ส่องรัศมีดุจไฟและสุริยัน อ่อนโยนด้วยกรุณา เป็นมงคลนิรันดร์—ผู้ทำลายบาปและมลทินแห่งกลียุค

Verse 43

कामरूपाक्रियाशक्तिः कमलोत्पलमालिनी । कूटस्था करुणाकांता कर्मयाना कलावती

โอ้เทวี ผู้แปลงกายได้ตามปรารถนา พระองค์คือศักติแห่งการกระทำอันศักดิ์สิทธิ์ ทรงสวมพวงมาลัยดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน มั่นคงไม่หวั่นไหว งามด้วยกรุณา ทรงนำสรรพสัตว์สู่หนทางตามกรรม และทรงอุดมด้วยศิลปะและทักษะทิพย์

Verse 44

कमलाकल्पलतिका कालीकलुषवैरिणी । कमनीयजलाकम्रा कपर्दिसुकपर्दगा

โอ้เทวี ผู้ประหนึ่งพระลักษมี เป็นเถาวัลย์แห่งพรอันสมปรารถนา; พระองค์คือกาลี ศัตรูแห่งมลทินทั้งปวง พระองค์งามดุจสายน้ำอันรื่นรมย์ และเสด็จไปพร้อมเครื่องประดับมวยผมถักงามและปอยผมอันเป็นมงคล

Verse 45

कालकृटप्रशमनी कदंबकुसुमप्रिया । कालिंदी केलिललिता कलकल्लोलमालिका

โอ้เทวี ผู้บรรเทาพิษแห่งกาลและความตาย ทรงโปรดดอกกะดัมพะ พระองค์คือกาลินที (ยมุนา) ผู้ละมุนละไมในลีลาแห่งการเล่น และทรงประดับด้วยพวงมาลัยดุจระลอกคลื่นแห่งทำนองอันไพเราะ

Verse 46

क्रांतलोकत्रयाकंडूः कंडूतनयवत्सला । खड्गिनी खड्गधाराभा खगा खंडेंदुधारिणी

โอ้เทวี ผู้ก้าวล่วงสามโลกและปลุกให้สะเทือน ทรงเอ็นดูบุตรของกัณฑูดุจมารดา ทรงถือพระขรรค์ ส่องประกายดุจคมดาบ ว่องไวดุจนก และทรงสวมจันทร์เสี้ยว

Verse 47

खेखेलगामिनी खस्था खंडेंदुतिलकप्रिया । खेचरीखेचरीवंद्या ख्यातिः ख्यातिप्रदायिनी

พระนางผู้รื่นเริงท่องไปในนภา สถิตในเทวโลก ทรงโปรดเครื่องประดับจันทร์เสี้ยวเป็นติลกะ; พระเคจรี ผู้เป็นที่สักการะแม้แก่ผู้ท่องนภา—พระนางคือเกียรติยศเอง และผู้ประทานนามอันศักดิ์สิทธิ์อันรุ่งเรือง

Verse 48

खंडितप्रणताघौघा खलबुद्धिविनाशिनी । खातैनः कंदसंदोहा खड्गखट्वांग खेटिनी

พระนางผู้ทำลายกระแสแห่งบาปของผู้ก้มกราบ ผู้ทรงทำลายความคิดชั่ว; ผู้ขุดลึกถึงรากแล้วถอนกองอกุศลออกสิ้น—พระนางทรงถือพระขรรค์ คัฏวางคะยอดกะโหลก และโล่กำบัง

Verse 49

खरसंतापशमनी खनिः पीयूषपाथसाम् । गंगा गंधवती गौरी गंधर्वनगरप्रिया

พระนางผู้ระงับความเร่าร้อนอันรุนแรง ผู้เป็นขุมเหมืองและบ่อเกิดแห่งธาราอมฤต; พระนางคือพระคงคาเอง—หอมกรุ่น งามผ่องใสคือพระคาวรี—เป็นที่รักแห่งนครทิพย์ของเหล่าคันธรรพะ

Verse 50

गंभीरांगी गुणमयी गतातंका गतिप्रिया । गणनाथांबिका गीता गद्यपद्यपरिष्टुता

พระวรกายของพระนางลุ่มลึก ทรงเปี่ยมด้วยคุณธรรม; ความหวาดกลัวได้สิ้นไปจากพระนาง และทรงยินดีในหนทางอันเที่ยงแท้ของจิตวิญญาณ พระนางคืออัมพิกาแห่งพระคณนาถะ และคือบทเพลงศักดิ์สิทธิ์—ได้รับการสรรเสริญทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง

Verse 51

गांधारी गर्भशमनी गतिभ्रष्टगतिप्रदा । गोमती गुह्यविद्यागौर्गोप्त्री गगनगामिनी

พระคานธารี—ผู้บรรเทาความทุกข์ที่ผูกพันกับครรภ์; ผู้ประทานหนทางเที่ยงแท้แก่ผู้หลงทาง พระโคมตี—ผู้สว่างไสวด้วยวิทยาลับ; พระผู้พิทักษ์ ผู้เสด็จไปในนภา

Verse 52

गोत्रप्रवर्धिनी गुण्या गुणातीता गुणाग्रणीः । गुहांबिका गिरिसुता गोविंदांघ्रिसमुद्भवा

พระนางผู้เพิ่มพูนวงศ์ตระกูลอันประเสริฐ; ผู้ทรงคุณธรรม—เหนือกว่าคุณะทั้งสาม แต่เป็นยอดแห่งคุณความดีทั้งปวง. พระมารดาแห่งคุหา ธิดาแห่งภูผา; บังเกิดและได้รับความศักดิ์สิทธิ์จากพระบาทของโควินทะ.

Verse 53

गुणनीयचरित्रा च गायत्री गिरिशप्रिया । गूढरूपा गुणवती गुर्वी गौरववर्धिनी

พระจริยาของพระนางควรแก่การสรรเสริญ; พระนางคือคายตรี ผู้เป็นที่รักของคิรีศะ (พระศิวะ). รูปของพระนางเร้นลับและละเอียด; ทรงคุณธรรม—สง่างาม และทรงเพิ่มพูนเกียรติยศศักดิ์ศรี.

Verse 54

ग्रहपीडाहरा गुंद्रा गरघ्नी गानवत्सला । घर्महंत्री घृतवती घृततुष्टिप्रदायिनी

พระนางผู้ขจัดทุกข์ภัยจากเคราะห์ดาว; ผู้เกื้อกูลเลี้ยงดู; ผู้ทำลายพิษและอันตราย; ผู้รักบทสวดและเพลงศักดิ์สิทธิ์. พระนางผู้ดับความร้อนแผดเผา; ทรงรุ่งเรืองและหล่อเลี้ยงดุจฆฤตะ และประทานความอิ่มเอมจากการบูชาด้วยฆฤตะ.

Verse 55

घंटारवप्रिया घोराऽघौघविध्वंसकारिणी । घ्राणतुष्टिकरी घोषा घनानंदा घनप्रिया

พระนางผู้โปรดเสียงระฆัง; ผู้ทรงเดชอันน่าเกรงขาม ผู้ทำลายกระแสธารแห่งบาป. ผู้ยังความยินดีแก่ประสาทกลิ่นด้วยสุคนธ์อันศักดิ์สิทธิ์; ผู้กึกก้อง—อัดแน่นด้วยความปีติ และเป็นที่รักดุจเมฆฝนแห่งพระกรุณา.

Verse 56

घातुका घृर्णितजला घृष्टपातकसंततिः । घटकोटिप्रपीतापा घटिताशेषमंगला

พระนางผู้ปราบความชั่ว; ผู้ซึ่งสายน้ำของพระนางไหวสะเทือนแล้วกลับศักดิ์สิทธิ์; ผู้บดขยี้สายโซ่แห่งบาปที่สืบเนื่อง. พระนางผู้ดื่มกลืนมหาสมุทรแห่งความทุกข์ และผู้ทำให้มงคลทั้งปวงสำเร็จครบถ้วน.

Verse 57

घृणावती घृणनिधिर्घस्मरा घूकनादिनी । घुसृणा पिंजरतनुर्घर्घरा घर्घरस्वना

พระนางเปี่ยมด้วยกรุณา เป็นขุมทรัพย์แห่งเมตตา; ทว่าทรงกลืนความชั่วและเปล่งเสียงเกรี้ยวกราด. ทรงชำระมลทินและบาป มีพระวรกายสีทอง; ทรงคำรามกึกก้อง ดุจเสียงฟ้าร้อง—ดังนี้เทวีได้รับการสรรเสริญในกาศี.

Verse 58

चंद्रिका चंद्रकांतांबुश्चंचदापा चलद्युतिः । चिन्मयी चितिरूपा च चंद्रायुतशनानना

พระนางคือแสงจันทร์เอง; คือรัศมีฉ่ำน้ำแห่งแก้วจันทรกานต์; พระสิริรุ่งเรืองไหวระยับเคลื่อนไหว. พระนางเป็นจิตบริสุทธิ์ เป็นรูปแห่งความรู้แจ้ง; พระพักตร์งามดุจจันทร์นับสิบล้านดวง.

Verse 59

चांपेयलोचना चारुश्चार्वंगी चारुगामिनी । चार्या चारित्रनिलया चित्रकृच्चित्ररूपिणी

ดวงเนตรของพระนางดุจดอกจัมเปยะ; พระนางงดงาม มีอวัยวะอ่อนช้อย และกิริยาก้าวย่างชวนหลงใหล. พระนางควรแก่ธรรมจรรยา เป็นที่สถิตแห่งคุณความดี. พระนางทรงสร้างกิจอัศจรรย์ และพระองค์เองก็มีรูปอัศจรรย์.

Verse 60

चंपश्चंदनशुच्यंबुश्चर्चनीया चिरस्थिरा । चारुचंपकमालाढ्या चमिताशेष दुष्कुता

พระนางหอมดุจดอกจำปา; ประหนึ่งน้ำบริสุทธิ์ที่อบอวลด้วยจันทน์. พระนางควรแก่การบูชาและมั่นคงนิรันดร์. ทรงประดับพวงมาลัยดอกจำปาอันงาม และทรงปราบให้สงบซึ่งกรรมชั่วทั้งปวง.

Verse 61

चिदाकाशवहाचिंत्या चंचच्चामरवीजिता । चोरिताशेषवृजिना चरिताशेषमंडला

พระนางเสด็จในอากาศแห่งจิต และเกินกว่าความคิดคาดหมาย; มีผู้พัดถวายด้วยจามราที่โบกไหว. พระนางทรงลักล้างบาปทั้งปวง และเสด็จเวียนไปพร้อมแผ่ซ่านทั่วทุกมณฑลแห่งจักรวาล.

Verse 62

छेदिताखिलपापौघा छद्मघ्नी छलहारिणी । छन्नत्रिविष्टप तला छोटिताशेषबंधना

พระนางทรงตัดกระแสแห่งบาปทั้งปวง ทำลายความเสแสร้งและขจัดเล่ห์กล พระนางทรงปกคลุมคุ้มครองแดนสวรรค์ และทรงทลายพันธนาการทั้งสิ้นโดยไม่เหลือเศษ

Verse 63

छुरितामृतधारौघा छिन्नैनाश्छंदगामिनी । छत्रीकृतमरालौघा छटीकृतनिजामृता

พระนางทรงได้รับการประพรมด้วยธาราอมฤตอันหลั่งไหล ทรงตัดบาปและดำเนินไปตามฉันท์และจังหวะอันศักดิ์สิทธิ์ พระนางทรงแผ่เป็นฉัตรด้วยหมู่หงส์ และทรงหลั่งอมฤตของพระองค์เป็นสายธาราเรืองรอง

Verse 64

जाह्नवी ज्या जगन्माता जप्या जंघालवीचिका । जया जनार्दनप्रीता जुषणीया जगद्धिता

พระนางคือชาห์นวี (คงคา) คือสายธนูแห่งพลัง คือพระมารดาแห่งโลก และควรถูกอัญเชิญในญปะ พระนางคือชัยา ผู้เป็นที่รักของชนารทนะ ควรค่าแก่การบูชาและปรนนิบัติ เป็นผู้เกื้อกูลแก่โลกทั้งปวง

Verse 65

जीवनं जीवनप्राणा जगज्ज्येष्ठा जगन्मयी । जीवजीवातुलतिका जन्मिजन्मनिबर्हिणी

พระนางคือชีวิตเอง คือปราณลมหายใจของสรรพชีวิต เป็นผู้ใหญ่ยิ่งและประเสริฐสุดแห่งโลก แผ่ซ่านโลกอยู่ในพระสภาวะ พระนางคือแก่นสารแห่งชีวาในสัตว์ทั้งปวง และทรงถอนวงจรเกิดแล้วเกิดเล่าให้สิ้นราก

Verse 66

जाड्यविध्वंसनकरी जगद्योनिर्जलाविला । जगदानंदजननी जलजा जलजेक्षणा

พระนางทรงทำลายความทึบเฉื่อยและความเกียจคร้าน ทรงเป็นครรภ์-บ่อเกิดแห่งจักรวาล ไหลเป็นสายน้ำเอง พระนางคือมารดาผู้ให้กำเนิดความปีติแห่งโลก บัวบังเกิด บัวเนตร—ได้รับสรรเสริญว่าเป็นศักติอันเป็นมงคลแห่งกาศี

Verse 67

जनलोचनपीयूषा जटातटविहारिणी । जयंती जंजपूकघ्नी जनितज्ञानविग्रहा

พระนางเป็นดุจน้ำอมฤตแก่ดวงตาของสรรพสัตว์; ทรงเริงร่ายอยู่ ณ ริมฝั่งแห่งชฏาของพระศิวะ. ทรงชัยชนะนิรันดร์ ทำลายกิเลสอันร้าย และทรงบันดาลปัญญาอันเป็นรูปธรรมแก่ผู้มาขอพึ่งพระนาง.

Verse 68

झल्लरी वाद्यकुशला झलज्झालजलावृता । झिंटीशवंद्या झांकारकारिणी झर्झरावती

พระนางดุจฉิ่งฌัลลารี ชำนาญในดุริยางค์ศักดิ์สิทธิ์; ถูกคลุมด้วยสายน้ำที่ระยิบระยับและกระเซ็นพร่างพราย. เหล่าหมู่สัตว์นอบน้อมสรรเสริญ พระนางก้องกังวานด้วยเสียงหึ่งไพเราะ และไหลแรงดุจน้ำตกเป็นระลอกคลื่น.

Verse 69

टीकिताशेषपाताला टंकिकैनोद्रिपाटने । टंकारनृत्यत्कल्लोला टीकनीयमहातटा

พระนางทำให้แม้แดนบาดาลก้องสะท้าน; ด้วยกระแสน้ำเชี่ยวกรากทรงกระแทกภูผาจนราบ. ด้วยระลอกคลื่นที่ร่ายรำตามเสียงกังวาน พระนางคือฝั่งมหานทีอันควรแก่การเพ่งพินิจและทอดพระเนตรด้วยศรัทธา.

Verse 70

डंबरप्रवहाडीन राजहंसकुलाकुला । डमड्डमरुहस्ता च डामरोक्त महांडका

พระนางไหลด้วยกระแสอันโอ่อ่าและกึกก้อง รายล้อมด้วยฝูงหงส์ราชา. ทรงถือกลองฑมรุ (ḍamaru) พระนางคือมหาอำนาจที่ประกาศไว้ในคัมภีร์สายฑามระ—พระคงคา ผู้มีลีลาเป็นมงคลนิรันดร์.

Verse 71

ढौकिताशेषनिर्वाणा ढक्कानादचलज्जला । ढुंढिविघ्नेशजननी ढणड्ढुणितपातका

พระนางชักนำสรรพสัตว์สู่พระนิพพาน; สายน้ำของพระนางสั่นไหวด้วยเสียงกลองฒักกา (ḍhakkā). พระนางคือมารดาแห่ง ฌุṃฒิ-วิฆเนศ และด้วยเสียงก้องสะท้อน พระนางสลัดบาปให้สลายไป.

Verse 72

तर्पणीतीर्थतीर्था च त्रिपथा त्रिदशेश्वरी । त्रिलोकगोप्त्री तोयेशी त्रैलोक्यपरिवंदिता

พระนางคือทีรถะแห่งการบูชาทัรปณะและความอิ่มเอม เป็นแก่นแท้แห่งทีรถะทั้งปวง พระนางคือ ตริปถา—ผู้ไหลผ่านสามโลก—เป็นอิศวรีแห่งเทวะ ผู้พิทักษ์ไตรโลกา ราชินีแห่งสายน้ำ และเป็นที่สักการะทั่วไตรโลกา

Verse 73

तापत्रितयसंहर्त्री तेजोबलविवर्धिनी । त्रिलक्ष्या तारणी तारा तारापतिकरार्चिता

พระนางทรงทำลายทุกข์สามประการ และทรงเพิ่มพูนรัศมีและพละกำลัง พระนางคือเป้าหมายแห่งความมงคลทั้งปวง เป็นผู้พาข้ามฝั่ง เป็น ตารา ดวงดาวนำทาง และได้รับการอรจนาโดยจันทรา ผู้เป็นเจ้าแห่งดวงดาว

Verse 74

त्रैलोक्यपावनी पुण्या तुष्टिदा तुष्टिरूपिणी । तृष्णाछेत्त्री तीर्थमाता त्त्रिविक्रमपदोद्भवा

พระนางทรงชำระไตรโลกาให้บริสุทธิ์ และทรงเป็นบุญกุศลอันบริสุทธิ์เอง พระนางประทานความพอใจและเป็นรูปแห่งความพอใจ ทรงตัดขาดตัณหา เป็นมารดาแห่งทีรถะทั้งปวง และทรงบังเกิดจากรอยพระบาทของตรีวิกรม (วิษณุ)

Verse 75

तपोमयी तपोरूपा तपःस्तोम फलप्रदा । त्रैलोक्यव्यापिनी तृप्तिस्तृप्तिकृत्तत्त्वरूपिणी

พระนางทรงเป็นตโปมัยี เป็นรูปแห่งตบะเอง และทรงประทานผลแห่งตบะที่สั่งสมไว้ เมื่อแผ่ซ่านทั่วไตรโลกา พระนางคือความอิ่มเต็มเอง—ผู้ประทานความอิ่มเต็ม—และเป็นรูปแห่งสัจธรรมสูงสุด

Verse 76

त्रैलोक्यसुंदरी तुर्या तुर्यातीतपदप्रदा । त्रैलोक्यलक्ष्मीस्त्रिपदी तथ्यातिमिरचंद्रिका

พระนางคือความงามแห่งไตรโลกา พระนางคือภาวะ ตุริยะ และทรงประทานฐานะที่เหนือกว่าตุริยะ พระนางคือพระลักษมีแห่งไตรโลกา เป็นตรีปที ผู้ก้าวสามก้าว และเป็นแสงจันทร์แห่งสัจจะที่ขจัดความมืดมน

Verse 77

तेजोगर्भा तपःसारा त्रिपुरारि शिरोगृहा । त्रयीस्वरूपिणी तन्वी तपनांगजभीतिनुत्

นางผู้มีรัศมีสถิตในครรภ์แห่งตน ผู้มีตบะเป็นแก่นสาร; ผู้ประทับเหนือเศียรของพระศิวะผู้พิฆาตตรีปุระ; ผู้เป็นรูปแห่งพระเวททั้งสาม; อรชรละเอียด—นางนั้นได้รับการสรรเสริญว่า แม้เชื้อสายแห่งพระอาทิตย์ก็ยังหวั่นไหวด้วยความเกรงกลัวต่อหน้าเธอ

Verse 78

तरिस्तरणिजामित्रं तर्पिताशेषपूर्वजा । तुलाविरहिता तीव्रपापतूलतनूनपात्

นางผู้พาสรรพสัตว์ข้ามพ้น; ผู้เป็นมิตรแห่งวงศ์พระอาทิตย์; ผู้ยังบรรพชนทั้งปวงให้เอิบอิ่มและเกื้อกูล—นางไร้ผู้เทียบ และทำให้ ‘ปุยฝ้าย’ แห่งบาปอันร้ายแรงร่วงหล่น จนบางเบาและสูญสิ้น

Verse 79

दारिद्र्यदमनी दक्षा दुष्प्रेक्षा दिव्यमंडना । दीक्षावतीदुरावाप्या द्राक्षामधुरवारिभृत्

นางผู้ปราบความยากจน ผู้ชำนาญและทรงปรีชา; ผู้ยากแก่การได้เห็นสำหรับผู้ไม่บริสุทธิ์ แต่เป็นเครื่องประดับแห่งแดนทิพย์; ผู้ทรงทิพยดิษฐ์คือทักษา (ทิพยพิธีดีกษา) และยากจะเข้าถึง—นางทรงน้ำหวานดุจองุ่น ประทานความรื่นรมย์และพระกรุณา

Verse 80

दर्शितानेककुतुका दुष्टदुर्जयदुःखहृत् । दैन्यहृद्दुरितघ्नी च दानवारि पदाब्जजा

นางผู้สำแดงอัศจรรย์นานาประการ; ผู้ขจัดทุกข์ที่เกิดจากคนชั่วและจากสิ่งที่ดูเหมือนยากจะพิชิต; ผู้ตัดความอับจนและทำลายบาป—ผู้บังเกิดจากดอกบัวแห่งพระบาทของผู้เป็นศัตรูแห่งเหล่าทานวะ

Verse 81

दंदशूकविषघ्री च दारिताघौघसंततिः । द्रुतादेव द्रुमच्छन्ना दुर्वाराघविघातिनी

นางผู้ทำลายพิษแห่งอสรพิษ; ผู้ฉีกทำลายกระแสแห่งบาปที่ไหลบ่าต่อเนื่อง; ผู้รวดเร็วฉับพลัน ราวกับซ่อนอยู่ใต้ร่มไม้—นางทรงปราบบาปที่ดูเหมือนมิอาจต้านทานได้

Verse 82

दमग्राह्या देवमाता देवलोकप्रदर्शिनी । देवदेवप्रियादेवी दिक्पालपददायिनी

พระนางผู้เข้าถึงได้ด้วยความสำรวมเท่านั้น; พระมารดาแห่งเหล่าเทวะ; ผู้ทรงเผยให้เห็นโลกทิพย์ทั้งหลาย. เทวีผู้เป็นที่รักของเทวาธิเทพ—ทรงประทานตำแหน่งแห่งทิศปาละ ผู้พิทักษ์ทิศทั้งปวง.

Verse 83

दीर्घायुःकारिणी दीर्घा दोग्ध्री दूषणवर्जिता । दुग्धांबुवाहिनी दोह्या दिव्या दिव्यगतिप्रदा

พระนางผู้ประทานอายุยืน และทรงยิ่งใหญ่ยืนนาน; ผู้รีดน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง ปราศจากมลทินทั้งปวง. ผู้ทรงนำพาน้ำอมฤตดุจน้ำนม—ควรถูก ‘รีด’ ด้วยภักติ; ทรงเป็นทิพย์ และประทานคติทิพย์.

Verse 84

द्युनदी दीनशरणं देहिदेहनिवारिणी । द्राघीयसी दाघहंत्री दितपातकसंततिः

พระนางคือสายนทีทิพย์; ที่พึ่งของผู้ยากไร้; ผู้ทรงยับยั้งวัฏจักรแห่งการรับกาย. กว้างไกลแผ่ไพศาล—ทรงทำลายความทุกข์ร้อนรุ่ม และตัดสายสืบแห่งบาปกรรม.

Verse 85

दूरदेशांतरचरी दुर्गमा देववल्लभा । दुर्वृत्तघ्नी दुर्विगाह्या दयाधारा दयावती

พระนางผู้เสด็จไปทั่วแดนไกลและถิ่นห่าง; เข้าถึงได้ยาก แต่เป็นที่รักยิ่งของเหล่าเทวะ. ผู้ทำลายความประพฤติชั่ว ผู้หยั่งไม่ถึง—ทรงเป็นธาราแห่งกรุณา เปี่ยมด้วยเมตตาแท้.

Verse 86

दुरासदा दानशीला द्राविणी द्रुहिणस्तुता । दैत्यदानवसंशुद्धिकर्त्री दुर्बुद्धिहारिणी

พระนางผู้ยากจะโจมตี ผู้ทรงศีลแห่งทาน; ผู้ประทานทรัพย์และความอุดม. ทรงได้รับสรรเสริญจากทฺรุหิณะ (พรหมา); ผู้ชำระแม้เหล่าไทตยะและทานวะ—ทรงขจัดความคิดชั่วและปัญญาอันมืดมัว.

Verse 87

दानसारा दयासारा द्यावाभूमिविगाहिनी । दृष्टादृष्टफलप्राप्तिर्देवतावृंदवंदिता

นางคือแก่นแท้แห่งทานและเมตตา แผ่ซ่านทั่วสวรรค์และแผ่นดิน จากนางบังเกิดทั้งผลที่เห็นได้และผลบุญอันเร้นลับในปรโลก หมู่เทพทั้งหลายสรรเสริญและนอบน้อมบูชา

Verse 88

दीर्घव्रता दीर्घदृष्टिर्दीप्ततोया दुरालभा । दंडयित्री दंडनीतिर्दुष्टदंडधरार्चिता

นางมั่นคงในพรตอันยาวนาน และมีปัญญามองไกล; สายน้ำของนางส่องประกายด้วยความศักดิ์สิทธิ์ และยากจะเข้าถึง นางคือผู้ลงทัณฑ์และเป็นหลักแห่งการลงโทษอันชอบธรรม แม้ผู้ถือไม้เรียวปราบคนชั่วก็ยังบูชานาง

Verse 89

दुरोदरघ्नी दावार्चिर्द्रवद्रव्यैकशेवधिः । दीनसंतापशमनी दात्री दवथुवैरिणी

นางทำลายเคราะห์ร้ายและความพินาศ; ต่อความชั่วนางลุกโพลงดุจไฟป่า นางคือคลังทรัพย์และปัจจัยอันไหลหลั่งเพียงหนึ่งเดียว; นางบรรเทาความทุกข์ร้อนของคนยากไร้และผู้ระทม นางคือผู้ให้ทาน และเป็นศัตรูแห่งไข้เร่าร้อนกับความทรมานแผดเผา

Verse 90

दरीविदारणपरा दांता दांतजनप्रिया । दारिताद्रितटा दुर्गा दुर्गारण्यप्रचारिणी

นางมุ่งมั่นผ่าหุบเหวและอุปสรรค; นางสำรวมตน และเป็นที่รักของผู้มีวินัย นางผ่าด้านข้างภูผาให้เกิดทางผ่าน; นางคือทุรคา ผู้ดำเนินอย่างไร้ความหวาดหวั่นในป่าทุรกันดารและถิ่นกันดารอันน่าพรั่นพรึง

Verse 91

धर्मद्रवा धर्मधुरा धेनुर्धीरा धृतिर्ध्रुवा । धेनुदानफलस्पर्शा धर्मकामार्थमोक्षदा

นางไหลรินเป็นธรรมะเอง และแบกแอกแห่งความชอบธรรม นางคือธะนู—โคศักดิ์สิทธิ์—มั่นคงและกล้าหาญ แน่วแน่ดุจความอดทนอันไม่หวั่นไหว นางประทานผลแห่งการถวายโคทาน และมอบธรรมะ กามะ อรรถะ และโมกษะ

Verse 92

धर्मोर्मिवाहिनी धुर्या धात्री धात्रीविभूषणम् । धर्मिणी धर्मशीला च धन्विकोटिकृतावना

พระนางทรงรองรับคลื่นแห่งธรรมะ และทรงเหมาะสมจะรับภาระศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง พระนางคือธาตรี ผู้ทรงค้ำจุน และเป็นเครื่องประดับกับพระสิริแห่งพลังค้ำจุนนั้น พระนางทรงชอบธรรม มีจริยาธรรม และทรงพิทักษ์แม้แดนไกลสุดและถิ่นกันดารแห้งแล้ง

Verse 93

ध्यातृपापहरा ध्येया धावनी धूतकल्मषा । धर्मधारा धर्मसारा धनदा धनवर्धिनी

พระนางทรงขจัดบาปของผู้ที่เพ่งภาวนาถึงพระนาง; พระนางเองคือเป้าหมายแห่งสมาธิ พระนางทรงพุ่งไหลเชี่ยว ชำระมลทินและสลัดคราบมัวหมองทั้งปวง พระนางคือธาราและแก่นสารแห่งธรรมะ ประทานทรัพย์และเพิ่มพูนความรุ่งเรือง

Verse 94

धर्माधर्मगुणच्छेत्त्री धत्तूरकुसुमप्रिया । धर्मेशी धर्मशास्त्रज्ञा धनधान्यसमृद्धिकृत्

พระนางทรงตัดขาดคุณลักษณะและเงื่อนพันธะทั้งแห่งธรรมะและอธรรมะ ทรงอยู่เหนือเครื่องผูกมัดนั้น พระนางทรงโปรดดอกธัตตูระ พระนางคือธรรมेशี ผู้เป็นใหญ่แห่งธรรมะ ทรงรู้ธรรมศาสตรา และทรงบันดาลความอุดมด้วยทรัพย์และธัญญาหาร

Verse 95

धर्मलभ्या धर्मजला धर्मप्रसवधर्मिणी । ध्यानगम्यस्वरूपा च धरणी धातृपूजिता

พระนางบรรลุได้ด้วยธรรมะ; สายน้ำของพระนางเองคือธรรมะ และทรงให้กำเนิดความชอบธรรมโดยยังทรงเป็นผู้ทรงธรรมอยู่เสมอ สภาวะที่แท้ของพระนางเข้าถึงได้ด้วยสมาธิ พระนางคือธรณี ผู้ค้ำจุนสรรพสิ่ง และยังทรงได้รับการบูชาจากธาตรีด้วย

Verse 96

धूर्धूर्जटिजटासंस्था धन्या धीर्धारणावती । नंदा निर्वाणजननी नंदिनी नुन्नपातका

พระนางประทับอยู่ท่ามกลางมวยผมชฎาของมหาฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่คือพระศิวะ พระนางทรงเป็นผู้มีบุญ ทรงปรีชา และทรงมีพลังแห่งการตั้งมั่นภายใน พระนางคือนันทา มารดาผู้ให้กำเนิดนิรวาณ และพระนางคือนันทินี ผู้ขับไล่และทำลายบาปทั้งปวง

Verse 97

निषिद्धविघ्ननिचया निजानंदप्रकाशिनी । नभोंगणचरी नूतिर्नम्या नारायणीनुता

พระนางทรงขจัดหมู่มารและอุปสรรคอันต้องห้าม ทรงเผยแสงแห่งปีติสุขโดยกำเนิด เสด็จจาริกในเวหามณฑล สมควรแก่สรรเสริญและนอบน้อม—พระนางผู้แม้แต่นารายณี (พระลักษมี) ยังสรรเสริญ

Verse 98

निर्मला निर्मलाख्याना नाशिनीतापसंपदाम् । नियता नित्यसुखदा नानाश्चर्यमहानिधिः

พระนางบริสุทธิ์ไร้มลทิน และทรงมีเกียรติคุณอันผ่องใส ทรงทำลายกองทุกข์ร้อนที่สั่งสมของสรรพสัตว์ ทรงสำรวมมั่นคง ประทานสุขนิรันดร์ และเป็นคลังมหัศจรรย์นานาประการอันยิ่งใหญ่

Verse 99

नदीनदसरोमाता नायिका नाकदीर्घिका । नष्टोद्धरणधीरा च नंदनानंददायिनी

พระนางเป็นมารดาแห่งแม่น้ำ ลำธาร และสระโบกขรณี เป็นนางผู้นำและผู้นำทาง พระนางเป็นอ่างเก็บน้ำแห่งสวรรค์ กล้าหาญมั่นคงในการกู้คืนสิ่งที่สูญหาย และประทานความปีติแห่งนันทนะ (สุขสวรรค์)

Verse 100

निर्णिक्ताशेषभुवना निःसंगा निरुपद्रवा । निरालंबा निष्प्रपंचा निर्णाशितमहामला

พระนางทรงชำระโลกทั้งปวงให้บริสุทธิ์ ทรงไม่ยึดติดและปราศจากความรบกวน ไม่พึ่งพาสิ่งใด อยู่เหนือข่ายแห่งความฟุ้งเฟ้อทางโลก และทรงทำลายมลทินอันใหญ่หลวงจนสิ้น

Verse 110

परमैश्वर्यजननी प्रज्ञा प्राज्ञा परापरा । प्रत्यक्षलक्ष्मीः पद्माक्षी परव्योमामृतस्रवा

พระนางเป็นมารดาแห่งอิศวรรย์สูงสุด เป็นปรัชญาเอง—ทั้งญาณทัศนะและปรีชาญาณ—เหนือโลกและยังสถิตในโลก พระนางคือพระลักษมีปรากฏประจักษ์ ดวงเนตรดุจปทุม หลั่งอมฤตจากเวหาสูงสุด

Verse 120

विद्याधरी विशोका च वयोवृंदनिषेविता । बहूदका बलवती व्योमस्था विबुधप्रिया

นางคือวิทยาธารี ผู้ทรงไว้ซึ่งวิชชาศักดิ์สิทธิ์ และวิศโศกา ผู้ขจัดความโศกเศร้า เป็นที่บูชารับใช้โดยหมู่ชนตลอดกาลนาน เปี่ยมด้วยสายน้ำหล่อเลี้ยงชีวิต ทรงพลัง สถิตในเวหา และเป็นที่รักของเหล่าเทวะ

Verse 130

भवप्रिया भवद्वेष्टी भूतिदा भूतिभूषणा । भाललोचनभावज्ञा भूतभव्यभवत्प्रभुः

นางเป็นที่รักของภวะ (พระศิวะ) และเป็นผู้ต้านทานภวะ—ความเป็นไปแห่งโลกีย์ นางประทานความรุ่งเรือง และประดับด้วยความรุ่งเรืองนั้นเอง นางรู้พระประสงค์ของผู้มีเนตรที่หน้าผาก (พระศิวะ) และเป็นผู้เป็นใหญ่เหนืออดีต อนาคต และปัจจุบัน

Verse 140

मालाधरी महोपाया महोरगविभूषणा । महामोहप्रशमनी महामंगलमंगलम्

นางทรงพวงมาลัย เป็นมหาอุปายะ—หนทางยิ่งใหญ่สู่โมกษะ ประดับด้วยนาคอันเกรียงไกร นางยังความหลงใหลอันใหญ่ยิ่งให้สงบ และนางคือมงคลยิ่งแห่งมงคลทั้งปวง

Verse 150

रागिणीरंजितशिवा रूपलावण्यशेवधिः । लोकप्रसूर्लोकवंद्या लोलत्कल्लोलमालिनी

นางคือรากิณี เปล่งประกายด้วยรสแห่งทิพย์ อันยังพระศิวะให้ยินดี เป็นขุมทรัพย์แห่งรูปโฉมและความงาม นางคือมารดาแห่งโลกทั้งหลาย เป็นที่สักการะของโลกทั้งปวง และประดับด้วยพวงมาลัยแห่งคลื่นที่กลิ้งไกวร่ายรำ

Verse 160

श्मशानशोधनी शांता शश्वच्छतधृतिष्टुता । शालिनी शालिशोभाढ्या शिखिवाहनगर्भभृत्

นางคือศฺมศานโศธินี ผู้ชำระลานฌาปนกิจให้บริสุทธิ์ และเป็นศานตา ผู้สงบเย็น นางได้รับสรรเสริญด้วยความมั่นคงอดทนตลอดกาลนับไม่ถ้วน เป็นผู้สง่างามเปี่ยมด้วยความงามรุ่งเรือง และทรงอุ้มครรภ์ผู้มีนกยูงเป็นพาหนะ (สกันทะ)

Verse 170

श्रद्धयाभीष्टफलदं चतुर्वर्गसमृद्धिकृत् । सकृज्जपादवाप्नोति ह्येकक्रतुफलंमुने

ดูก่อนมุนี! บทสวดนี้เมื่อสวดด้วยศรัทธา ย่อมประทานผลอันปรารถนาและยังความรุ่งเรืองแห่งจตุรวิธปุรุษารถะ (ธรรม อรรถ กาม โมกษะ); แม้สวดเพียงครั้งเดียวก็ได้บุญเสมอด้วยการประกอบครตุยัญญะหนึ่งครา

Verse 180

जन्मांतर सहस्रेषु यत्पापं सम्यगर्जितम् । गंगानामसहस्रस्य जपनात्तत्क्षयं व्रजेत्

บาปใดก็ตามที่สั่งสมมาโดยแท้จริงตลอดพันชาติ เมื่อสวดจบ “พระนามพันประการแห่งพระคงคา” บาปนั้นย่อมเสื่อมสลายไปสิ้น

Verse 190

गुरुशुश्रूषणं कुर्वन्यावज्जीवं नरोत्तमः । यत्पुण्यमर्जयेत्तद्भाग्वर्षं त्रिषवणं जपन्

บุรุษผู้ประเสริฐ ผู้ปรนนิบัติรับใช้ครูบาอาจารย์ตลอดชีวิต ย่อมได้บุญใด; บุญนั้นเองย่อมบังเกิดแก่ผู้สวดจบนี้ตลอดหนึ่ง “ภาคะ-วรรษ” โดยสวดวันละสามเวลา (ตรีสวณะ)

Verse 200

दिव्याभरणसंपन्नो दिव्यभोगसमन्वितः । नंदनादिवने स्वैरं देववत्स प्रमोदते

ผู้มีเครื่องประดับทิพย์ครบครัน และเพียบพร้อมด้วยสุขทิพย์ ย่อมรื่นรมย์อย่างเสรีในป่านันทนะและสวนทิพย์อื่น ๆ ประหนึ่งเป็นเทวะจริงแท้

Verse 210

गंगास्नानप्रतिनिधिः स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । सिस्नासुर्जाह्नवीं तस्मादेतत्स्तोत्रं जपेत्सुधीः

บทสวดนี้ที่เรากล่าวไว้ เป็นดุจตัวแทนแห่งการอาบน้ำในพระคงคา; เพราะฉะนั้น ผู้ใดปรารถนาจะอาบในชาหฺนวี พึงสวดสโตตรานี้เถิด โอผู้มีปัญญา