Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91

धर्मद्रवा धर्मधुरा धेनुर्धीरा धृतिर्ध्रुवा । धेनुदानफलस्पर्शा धर्मकामार्थमोक्षदा

dharmadravā dharmadhurā dhenurdhīrā dhṛtirdhruvā | dhenudānaphalasparśā dharmakāmārthamokṣadā

นางไหลรินเป็นธรรมะเอง และแบกแอกแห่งความชอบธรรม นางคือธะนู—โคศักดิ์สิทธิ์—มั่นคงและกล้าหาญ แน่วแน่ดุจความอดทนอันไม่หวั่นไหว นางประทานผลแห่งการถวายโคทาน และมอบธรรมะ กามะ อรรถะ และโมกษะ

धर्मद्रवाflowing with righteousness
धर्मद्रवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + द्रव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारय-समासः (धर्मे द्रवा/धर्मद्रवा = flowing with dharma / soft towards dharma)
धर्मधुराbearer of dharma
धर्मधुरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + धुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धर्मस्य धुरा = bearer of dharma)
धेनुःcow
धेनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धीराsteadfast, wise
धीरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धृतिःfortitude
धृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक; √धृ धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ध्रुवाconstant, fixed
ध्रुवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धेनुcow
धेनु:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (cow)
दानgift
दान:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (gift/donation)
फलresult
फल:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (fruit/result)
स्पर्शाbringing the fruit of gifting a cow
स्पर्शा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धेनुदानफलस्य स्पर्शा = touching/bringing the fruit of cow-gift)
धर्मकामार्थमोक्षदाgiver of dharma, kāma, artha, and mokṣa
धर्मकामार्थमोक्षदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + मोक्ष (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चतुर्ध्वन्द्वपूर्वपद + उपपद-तत्पुरुषः (धर्म-काम-अर्थ-मोक्षान् ददाति इति)

Skanda (deduced for Kāśī-khaṇḍa context, commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Gaṅgā in Kāśī

Type: kshetra

Listener: Purāṇa audience

Scene: Gaṅgā as a serene ‘Dharma-cow’ metaphor: goddess beside a luminous cow, yoke of dharma symbolized; pilgrims offer go-dāna or its substitutes on the ghāṭa; a subtle path leading upward signifies mokṣa.

D
Devī
D
Dharma

FAQs

True divinity supports all four puruṣārthas, culminating in mokṣa, while honoring dharma and charity.

The setting is the Kāśī-khaṇḍa’s sacred landscape, where devotion is said to yield both worldly and liberating fruits.

The verse references the merit of dhenudāna (gift of a cow), implying charity as a dharmic act.