
Sukta 9.11
Soma Pavamāna (Indu)
આ પવમાન સોમ સ્તુતિ શુદ્ધ ઇંદુને ગાનથી સ્તવવા માટે બોલાવે છે—તે ગાળણીઓમાંથી વહેતો દેવતાઓ તરફ ઝડપથી દોડે છે અને દિવ્ય શક્તિઓને સુલભ બનાવે છે. સોમની મધુરતા અને ઉર્જાદાયક બળની પ્રશંસા કરીને, ધન, વીરબળ અને વિજયદાયક સાથ—વિશેષ કરીને ઇન્દ્ર સાથેના સંયોગમાં—અર્પણ કરવા માટે પ્રાર્થના કરે છે.
Mantra 1
उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाँ इयक्षते ॥
હે નરો, તેની પાસે ગાવો—પવમાન ઇન્દુ માટે. તે આગળ ધસી દેવો તરફ યજ્ઞ કરે છે અને દિવ્ય શક્તિઓને નજીક લાવે છે.
Mantra 2
अभि ते मधुना पयोऽथर्वाणो अशिश्रयुः । देवं देवाय देवयु ॥
મધુર મધુથી મિશ્રિત દૂધ (પયઃ) લઈને અથર્વણો તારી તરફ ઝુકી આવ્યા છે. દેવને દેવ તરફ—દેવોને ઇચ્છનાર (દેવયુ) અર્પિત થાય છે.
Mantra 3
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शमर्वते । शं राजन्नोषधीभ्यः ॥
હે સોમ, અમારા માટે પવિત્ર થા—ગવ માટે શાંતિ, જન માટે શાંતિ, અર્વત માટે શાંતિ; અને હે રાજન, ઔષધિઓ માટે પણ શાંતિ થા.
Mantra 4
बभ्रवे नु स्वतवसेऽरुणाय दिविस्पृशे । सोमाय गाथमर्चत ॥
હવે સોમ માટે ગાથા ગાવો—બભ્રવ (ભૂરા-સુવર્ણ), સ્વતવસે (સ્વયં-શક્તિમાન), અરુણ (ઉષા-વર્ણ), દિવિસ્પૃશ (આકાશને સ્પર્શનાર) માટે.
Mantra 5
हस्तच्युतेभिरद्रिभिः सुतं सोमं पुनीतन । मधावा धावता मधु ॥
હાથમાં સરકતા અદ્રિ-પથ્થરો વડે પિષાયેલો સોમ શુદ્ધ કરો. મધુમય બની દોડો—મધુરતામાં મધુર આનંદ બની જાઓ.
Mantra 6
नमसेदुप सीदत दध्नेदभि श्रीणीतन । इन्दुमिन्द्रे दधातन ॥
નમસ્કાર સાથે નજીક બેસો; દહીં સાથે તેને મિશ્રિત કરી સમૃદ્ધ કરો. તેજસ્વી બિંદુ—ઇન્દુ—ને ઇન્દ્રમાં સ્થાપિત કરો.
Mantra 7
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे । देवेभ्यो अनुकामकृत् ॥
હે સોમ, શત્રુહંતા, વિશાળ પ્રકાશદૃષ્ટિવાળા, ગવ માટે શાંતિ અને યોગ્ય વૃદ્ધિ માટે—શુદ્ધિમાં વહે. દેવોના અનુરૂપ ઇચ્છા-કર્તા બની જા.
Mantra 8
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे । मनश्चिन्मनसस्पतिः ॥
હે સોમ, ઇન્દ્રના પાન માટે, ઉલ્લાસભર્યા મદ માટે, તું સર્વત્ર પરિભ્રમિત થઈ ઢોળાય છે. તું મનનો અધિપતિ છે; મન પણ તારા અધિન છે.
Mantra 9
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः । इन्दविन्द्रेण नो युजा ॥
હે પવમાન સોમ, અમને સુવીર્ય—વીરબળની સમૃદ્ધિ—અને રયિ, સમૃદ્ધિ, પ્રદાન કર. હે ઇન્દુ, ઇન્દ્ર સાથે યુગ્મ બની, અમારી સહચરતા કર.
The hymn addresses Soma as Pavamāna—Indu, the purified Soma-juice flowing through the strainer—often invoked as a power that strengthens the gods and blesses the worshiper.
“Pavamāna” means “purifying” or “being purified.” It refers to Soma as he is clarified in the ritual, symbolizing a refined, luminous power that becomes fit for offering.
Indra is Soma’s chief beneficiary and ally in many Vedic hymns. This sukta asks Soma, yoked with Indra, to bring strength, wealth, and victory—linking ritual offering to heroic power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.