Sukta 11
Sukta 9.11
Soma Pavamāna (Indu)
ਇਹ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ-ਸਤੁਤੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਇੰਦੂ ਨੂੰ—ਜੋ ਛਾਣਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਭ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਗੀਤ-ਸਤੁਤੀ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਧਨ, ਵੀਰ-ਬਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤਦਾਇਕ ਸਾਥ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ—ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाँ इयक्षते ॥
ਹੇ ਨਰੋ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਾਓ—ਪਵਮਾਨ ਇੰਦੂ ਲਈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲ ਯਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
अभि ते मधुना पयोऽथर्वाणो अशिश्रयुः । देवं देवाय देवयु ॥
ਮਧੁਰ ਮਧੂ ਨਾਲ ਰਲਿਆ ਪਯਸ (ਦੁੱਧ) ਲੈ ਕੇ ਅਥਰਵਣ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਝੁਕ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਵ ਵੱਲ—ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਚਣ ਵਾਲਾ (ਦੇਵਯੁ) ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शमर्वते । शं राजन्नोषधीभ्यः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿ—ਗਵ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਰਵਤ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ; ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋ।
Mantra 4
बभ्रवे नु स्वतवसेऽरुणाय दिविस्पृशे । सोमाय गाथमर्चत ॥
ਹੁਣ ਸੋਮ ਲਈ ਗਾਥਾ ਗਾਓ—ਬਭ੍ਰਵ (ਭੂਰਾ-ਸੁਵਰਨ), ਸ੍ਵਤਵਸੇ (ਸਵੈ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ), ਅਰੁਣ (ਉਸ਼ਾ-ਵਰਨ), ਦਿਵਿਸ੍ਪ੍ਰਿਸ਼ (ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ) ਉਸ ਲਈ।
Mantra 5
हस्तच्युतेभिरद्रिभिः सुतं सोमं पुनीतन । मधावा धावता मधु ॥
ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਫਿਸਲਣ ਵਾਲੇ ਅਦ੍ਰਿ-ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ। ਮਧੁਰਸ ਨਾਲ ਦੌੜੋ—ਮਧੁਰਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਮਧੁਰ ਆਨੰਦ ਬਣ ਜਾਓ।
Mantra 6
नमसेदुप सीदत दध्नेदभि श्रीणीतन । इन्दुमिन्द्रे दधातन ॥
ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਬੈਠੋ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰੋ। ਚਮਕਦਾ ਬੂੰਦ—ਇੰਦੂ—ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਿਚ ਟਿਕਾਓ।
Mantra 7
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे । देवेभ्यो अनुकामकृत् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਅਮਿਤ੍ਰਹਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ, ਗਵ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿਚ ਵਹਿ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ।
Mantra 8
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे । मनश्चिन्मनसस्पतिः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੇ ਮਦ ਲਈ, ਤੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵਹਾ ਕੇ ਢਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ; ਮਨ ਵੀ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
Mantra 9
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः । इन्दविन्द्रेण नो युजा ॥
ਹੇ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਵੀਰ੍ਯ—ਵੀਰ-ਬਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਅਤੇ ਰਯਿ, ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ।
Frequently Asked Questions
The hymn addresses Soma as Pavamāna—Indu, the purified Soma-juice flowing through the strainer—often invoked as a power that strengthens the gods and blesses the worshiper.
“Pavamāna” means “purifying” or “being purified.” It refers to Soma as he is clarified in the ritual, symbolizing a refined, luminous power that becomes fit for offering.
Indra is Soma’s chief beneficiary and ally in many Vedic hymns. This sukta asks Soma, yoked with Indra, to bring strength, wealth, and victory—linking ritual offering to heroic power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.