Sukta 11
Sukta 9.11
Soma Pavamāna (Indu)
ଏହି ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦୁକୁ ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ଡାକାଯାଏ—ସେ ଛାଣନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧାରାବାହି ହୋଇ ବହେ, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଧାଉଁଥାଏ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସୁଲଭ କରେ। ସୂକ୍ତଟି ସୋମର ମାଧୁର୍ୟ ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ବଳକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ଧନ, ବୀରବଳ, ଓ ବିଜୟୀ ସହଚର୍ୟ ପାଇଁ—ବିଶେଷକରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକତାରେ—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Mantras
Mantra 1
उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाँ इयक्षते ॥
ହେ ନରମାନେ, ତାଙ୍କ ନିକଟେ ଗାଅ—ପବମାନ ଇନ୍ଦୁ ପାଇଁ। ସେ ଆଗେଇ ଦେବମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଯଜ୍ଞ କରେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସମୀପକୁ ଆଣେ।
Mantra 2
अभि ते मधुना पयोऽथर्वाणो अशिश्रयुः । देवं देवाय देवयु ॥
ମଧୁର ମଧୁରେ ମିଶିତ ପୟଃ (ଦୁଧ) ନେଇ ଅଥର୍ବଣମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଝୁକିଲେ। ଦେବ ଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ—ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା (ଦେବୟୁ) ଅର୍ପିତ ହୁଏ।
Mantra 3
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शमर्वते । शं राजन्नोषधीभ्यः ॥
ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ—ଗବ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ଜନ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ଅର୍ବତ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି; ଏବଂ ହେ ରାଜନ, ଔଷଧୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ହୁଅ।
Mantra 4
बभ्रवे नु स्वतवसेऽरुणाय दिविस्पृशे । सोमाय गाथमर्चत ॥
ଏବେ ସୋମ ପାଇଁ ଗାଥା ଗାଅ—ବଭ୍ରବ (ଭୂରା-ସୁବର୍ଣ୍ଣ), ସ୍ୱତବସେ (ସ୍ୱୟଂ-ଶକ୍ତିମାନ), ଅରୁଣ (ଉଷା-ବର୍ଣ୍ଣ), ଦିବିସ୍ପୃଶ (ଦ୍ୟୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା) ତାଙ୍କୁ।
Mantra 5
हस्तच्युतेभिरद्रिभिः सुतं सोमं पुनीतन । मधावा धावता मधु ॥
ହାତରୁ ସ୍ଲିପ୍ ହେଉଥିବା ଅଦ୍ରି-ପଥରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଷିତ ସୋମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର। ମଧୁରସ ସହ ଦୌଡ଼ି ପ୍ରବାହିତ ହେ—ମଧୁମୟତାରେ ନିଜେ ମଧୁର ଆନନ୍ଦ ହେଉ।
Mantra 6
नमसेदुप सीदत दध्नेदभि श्रीणीतन । इन्दुमिन्द्रे दधातन ॥
ନମସ୍କାର ସହ ନିକଟରେ ବସ; ଦଧି ସହ ଏହାକୁ ମିଶାଇ ସମୃଦ୍ଧ କର। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିନ୍ଦୁ—ଇନ୍ଦୁ—କୁ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 7
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे । देवेभ्यो अनुकामकृत् ॥
ହେ ସୋମ, ଅମିତ୍ରହା, ବିଶାଳ ପ୍ରକାଶ-ଦୃଷ୍ଟିବାନ, ଗବେ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ନିମିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେ। ଦେବମାନଙ୍କ ଅନୁକୂଳ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ ହେଉ।
Mantra 8
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे । मनश्चिन्मनसस्पतिः ॥
ହେ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ, ଉନ୍ନତିଦାୟକ ମଦ ପାଇଁ, ତୁମେ ସବୁଦିଗରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ ଢାଳାଯାଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛ। ତୁମେ ମନର ଅଧିପତି; ମନ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଧୀନ।
Mantra 9
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः । इन्दविन्द्रेण नो युजा ॥
ହେ ପବମାନ ସୋମ, ଆମକୁ ସୁବୀର୍ୟ—ବୀରଶକ୍ତିର ସମୃଦ୍ଧି—ଏବଂ ରୟି, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆମର ସହଚର ହେଅ।
Frequently Asked Questions
The hymn addresses Soma as Pavamāna—Indu, the purified Soma-juice flowing through the strainer—often invoked as a power that strengthens the gods and blesses the worshiper.
“Pavamāna” means “purifying” or “being purified.” It refers to Soma as he is clarified in the ritual, symbolizing a refined, luminous power that becomes fit for offering.
Indra is Soma’s chief beneficiary and ally in many Vedic hymns. This sukta asks Soma, yoked with Indra, to bring strength, wealth, and victory—linking ritual offering to heroic power.
Ask anything about Sukta 11 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.