Rig Veda Sukta 72
Mandala 8Sukta 7218 Mantras

Sukta 72

Sukta 8.72

Devata

Ritual action centered on the Adhvaryu (and implicitly Agni/yajña)

บทสวดนี้เป็นคำสั่งพิธีกรรมและคำสรรเสริญที่มุ่งที่การปฏิบัติอันถูกต้องของอัธวรยุ—การเตรียมหวิส การเคลื่อนไหวตามบัญชา (praśāsana) และการขับเคลื่อนยัญญะให้ก้าวหน้าเพื่อให้ “ชนะ” เป้าหมายของตน ด้วยภาพพจน์แห่งการหลั่งรินอันชัดเจน (การเทลงสู่ภาชนะลึกที่เวียนกว้าง) จึงเชื่อมการกระทำพิธีกรรมที่เที่ยงตรงเข้ากับการเวียนไหลเชิงจักรวาลของโสม/เครื่องบูชา และระเบียบค้ำจุนของยัญญะ ตอนจบชี้นัยถึงชั้นความหมายที่ลึกกว่า: “ฐาน/รอยเท้า” (pada) แห่งพลังอันพึงปรารถนาถูกแผ่ล้อมรอบสวรรค์โดยลิ้น—บ่งว่า วาจ์ (Vāk วาจาศักดิ์สิทธิ์) คือพลังละเอียดที่ทำให้พิธีสำเร็จครบถ้วน

Recitation with translationRig Veda 8.72

Mantras

Mantra 1

हविष्कृणुध्वमा गमदध्वर्युर्वनते पुनः । विद्वाँ अस्य प्रशासनम् ॥

จงจัดเตรียมเครื่องบูชา; ขอให้อัธวริยุ (Adhvaryu) ก้าวออกมาอีกครั้งเพื่อให้ได้ชัย. ผู้รู้บัญญัติของเขา (praśāsana) ย่อมดำเนินไปตามระเบียบอันเที่ยงตรงแห่งพิธีกรรม.

Mantra 2

नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद्धोता मनावधि । जुषाणो अस्य सख्यम् ॥

ขอให้โหตฤ (Hotṛ) นั่งลงใกล้รัศมีอันคมและสว่าง ตั้งมั่นเหนือจิต. เมื่อยอมรับมิตรภาพของพลังนี้ เขาย่อมเข้าสู่ความสนิทอันชอบธรรมแห่งพิธีกรรม.

Mantra 3

अन्तरिच्छन्ति तं जने रुद्रं परो मनीषया । गृभ्णन्ति जिह्वया ससम् ॥

มนุษย์แสวงหารุทระ (Rudra) ผู้นั้นภายใน และด้วยความคิดอันรู้จำแนกก็แสวงหาให้พ้นไปไกลยิ่งกว่า. เขาทั้งหลายจับกุมผู้ยิ่งใหญ่นั้นด้วยลิ้น—ด้วยพลังแห่งวาจาอันดลใจ.

Mantra 4

जाम्यतीतपे धनुर्वयोधा अरुहद्वनम् । दृषदं जिह्वयावधीत् ॥

ในสายใยแห่งเครือญาติอันใกล้ชิด เขาจุดคันธนูให้ลุกโพลง; ผู้ทรงชีวิตปีนเข้าสู่พงไพร. ด้วยลิ้นเขาฟาดโค่นความต้านทานอันแข็งกร้าว—วาจากลายเป็นอาวุธแห่งพลังภายใน.

Mantra 5

चरन्वत्सो रुशन्निह निदातारं न विन्दते । वेति स्तोतव अम्ब्यम् ॥

ลูกวัวสีแดงเรื่อเดินอยู่ ณ ที่นี้ แต่ไม่พบผู้ใดจะวางมันลง; โอ้ผู้ขับสรรเสริญ มันออกเสาะหาแหล่งกำเนิดอันเป็นมารดา—โหยหาต้นธารผู้หล่อเลี้ยง.

Mantra 6

उतो न्वस्य यन्महदश्वावद्योजनं बृहद् । दामा रथस्य ददृशे ॥

ยิ่งกว่านั้น หนทางแห่งผู้ขี่ม้าของเขายิ่งใหญ่จริง และการประสานนั้นกว้างไพศาล; สายรัดแห่งรถศึกของเขาปรากฏให้เห็น—การผูกเทียมการเคลื่อนไหวอย่างเป็นระเบียบ.

Mantra 7

दुहन्ति सप्तैकामुप द्वा पञ्च सृजतः । तीर्थे सिन्धोरधि स्वरे ॥

พลังทั้งเจ็ดตักเอาแก่นแท้หนึ่งเดียวที่ซ่อนเร้นออกมา; แล้วสองกับห้าก็ปล่อยให้มันไหลบ่า—ณ ท่าข้ามแห่งสายน้ำภายในคือสินธุ (Sindhu) บนเสียงสว่างแห่งการตื่นรู้.

Mantra 8

आ दशभिर्विवस्वत इन्द्रः कोशमचुच्यवीत् । खेदया त्रिवृता दिवः ॥

ด้วยแรงกระตุ้นอันสว่างไสวสิบประการจากวิวัสวัต (Vivasvat) อินทระ (Indra) เขย่าให้คลังลับหลุดออกมา; ด้วยแรงกดที่ทำลายความอ่อนล้า เขาเปิดวงล้อมสามชั้นแห่งสวรรค์.

Mantra 9

परि त्रिधातुरध्वरं जूर्णिरेति नवीयसी । मध्वा होतारो अञ्जते ॥

รอบพิธีบูชาที่ตั้งมั่นในระเบียบสามชั้น (Tridhātu) พลังที่ขับเคลื่อนใหม่ยิ่งก็เคลื่อนไป; ด้วยความรื่นรมย์ดุจน้ำผึ้ง เหล่าผู้เชื้อเชิญ (Hotāra) เจิมตนเองเพื่อการงานนั้น.

Mantra 10

सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम् । नीचीनबारमक्षितम् ॥

เขาทั้งหลายหลั่งลงด้วยนมัสการและเครื่องบูชา—สู่ภาชนะอันลึก ผู้เวียนรอบกว้างและเคลื่อนไหวไปทั่ว; มันรับภาระที่หย่อนลงมา แต่หาได้พินาศไม่.

Mantra 11

अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु । अवतस्य विसर्जने ॥

เมื่อเข้าชิดแล้ว ศิลาบีบคั้นก็หลั่งความรื่นรมย์ดุจน้ำผึ้งลงสู่ถ้วยดอกบัว—ในคราวที่ความลึกถูกปลดปล่อยออกไป.

Mantra 12

गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥

เหล่าโค—คือรัศมีแห่งความสว่าง—เข้ามาใกล้สู่ความลึก; ผู้กว้างใหญ่ ผู้ประทานความรื่นรมย์แก่ยัญญะ มีหูทั้งสองเป็นทองคำ: นางสดับ และรับเสียงเรียกอันสัตย์จริง.

Mantra 13

आ सुते सिञ्चत श्रियं रोदस्योरभिश्रियम् । रसा दधीत वृषभम् ॥

จงรินพลังแห่งความอุดมบริบูรณ์ลงสู่โสมะ (Soma) ที่คั้นแล้ว—ให้เป็นรัศมีอันเอ่อล้นแก่ฟ้าและดิน; ด้วยรสะ—น้ำเลี้ยงแห่งความปีติ—จงสถาปนาพลังดุจพฤษภไว้ภายในนั้น.

Mantra 14

ते जानत स्वमोक्यं सं वत्सासो न मातृभिः । मिथो नसन्त जामिभिः ॥

เขาทั้งหลายย่อมรู้จักเคหะอันเป็นของตนเอง; ดุจลูกโคเข้าหาแม่โค เขาทั้งหลายมาพบและประสาน—ญาติกับญาติ—ในความเกื้อกูลซึ่งกันและกัน.

Mantra 15

उप स्रक्वेषु बप्सतः कृण्वते धरुणं दिवि । इन्द्रे अग्ना नमः स्वः ॥

ใกล้เข้าไป บนพวงมาลัยทั้งหลาย เขาทั้งหลายเปล่งเสียงร้องอันแรงกล้า และก่อรากฐานอันมั่นคงในสวรรค์แห่งมโน; แด่อินทระ (Indra) และอัคนี (Agni)—ขอนอบน้อมในโลกอันสว่างไสว.

Mantra 16

अधुक्षत्पिप्युषीमिषमूर्जं सप्तपदीमरिः । सूर्यस्य सप्त रश्मिभिः ॥

เขาได้รีดเอาโภชนาการอันพองเต็มและพลัง—ความบริบูรณ์เจ็ดก้าว—ออกมา; ด้วยรัศมีทั้งเจ็ดของสุริยะ กิจนั้นจึงสำเร็จลุล่วง.

Mantra 17

सोमस्य मित्रावरुणोदिता सूर आ ददे । तदातुरस्य भेषजम् ॥

ส่วนโสมะ (Soma) นั้น มิทรา (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa)—ผู้ค้ำจุนธรรมบัญญัติของสุริยะที่ผุดขึ้น—ได้ประทาน (แก่เรา); สิ่งนั้นย่อมเป็นโอสถเยียวยาแก่ผู้ทุกข์ร้อนภายใน.

Mantra 18

उतो न्वस्य यत्पदं हर्यतस्य निधान्यम् । परि द्यां जिह्वयातनत् ॥

และบัดนี้ ที่ตั้งของเขานั้น—ขุมทรัพย์อันเร้นลับของผู้พึงปรารถนา—เขาได้แผ่ล้อมรอบสวรรค์ด้วยลิ้น (พลังแห่งถ้อยคำ).

Frequently Asked Questions

The hymn focuses on the Adhvaryu—the priest responsible for the practical, step-by-step actions of the sacrifice—while also implying Agni and Soma as the receiving and circulating powers.

It stresses doing the rite by ordinance and correct sequence: prepare the oblation, proceed properly, and pour with reverence so the sacrifice becomes effective and enduring.

It points to sacred speech (Vāk) as more than sound: the tongue symbolizes mantra and utterance that ‘completes’ the rite by establishing a subtle order that reaches and stabilizes the cosmic space (dyu).

Ask anything about Sukta 72 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play