Sukta 72

Mantra 1

हविष्कृणुध्वमा गमदध्वर्युर्वनते पुनः । विद्वाँ अस्य प्रशासनम् ॥

Havan ka saaman taiyaar karo. Adhvaryu phir aage aaye, yeh ashirwad hai. Woh jaanta hai ki kaam kaise karna hai, sahi niyam se chal raha hai.

Mantra 2

नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद्धोता मनावधि । जुषाणो अस्य सख्यम् ॥

Hota wahan baitho jahan tej chamak hai, mann ke paas. Is shakti ki dosti qubool karo, sahi kaam mein jud jao.

Mantra 3

अन्तरिच्छन्ति तं जने रुद्रं परो मनीषया । गृभ्णन्ति जिह्वया ससम् ॥

Log andar dhundhte hain us Rudra ko, soch ke saath. Jeebh se pakadte hain use, bade shakti wale ko, shabdon ke dam se.

Mantra 4

जाम्यतीतपे धनुर्वयोधा अरुहद्वनम् । दृषदं जिह्वयावधीत् ॥

Rishte mein usne dhanush jala diya. Jeevan dene wala pedh par chadh gaya. Jeebh se usne sakht cheez ko maara, shabdd bani hathiyar.

Mantra 5

चरन्वत्सो रुशन्निह निदातारं न विन्दते । वेति स्तोतव अम्ब्यम् ॥

Lal bachha idhar udhar chal raha hai, koi use thikane nahi laga raha. Woh maa dhoondhta hai, gaane wale, khilane wali shakti ko chahta hai.

Mantra 6

उतो न्वस्य यन्महदश्वावद्योजनं बृहद् । दामा रथस्य ददृशे ॥

Uski sawaari bahut badi hai. Ghoda gaadi chalata hai, aur uska raasta bahut lamba hai. Gaadi ki rassi saaf dikhti hai. Sab kuch theek se juda hai, sab kaam kar raha hai.

Mantra 7

दुहन्ति सप्तैकामुप द्वा पञ्च सृजतः । तीर्थे सिन्धोरधि स्वरे ॥

Saath taan ke ek cheez nikaalte hain. Phir do aur paanch mil ke use behne dete hain. Yeh sab nadi ke paas hota hai. Wahan ek alag roshni aati hai.

Mantra 8

आ दशभिर्विवस्वत इन्द्रः कोशमचुच्यवीत् । खेदया त्रिवृता दिवः ॥

Indra das taakat le ke aata hai. Woh chupa hua khazana bahar nikaalta hai. Thakawat door karta hai. Aasman ke teen darwaze khol deta hai.

Mantra 9

परि त्रिधातुरध्वरं जूर्णिरेति नवीयसी । मध्वा होतारो अञ्जते ॥

Yagya ke chaaron taraf taakat chalti hai. Woh taakat taazi hoti hai. Puja karne wale log meetha le ke taiyaar hote hain. Apna kaam shuru karte hain.

Mantra 10

सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम् । नीचीनबारमक्षितम् ॥

Log jhuk ke paani daalte hain. Bada bartan hai, gol gol hai. Woh sab jagah chalta hai. Bojh uthata hai, par tootta nahi.

Mantra 11

अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु । अवतस्य विसर्जने ॥

Pisne wale patthar paas aake milte hain. Woh kamal ke phool jaisa pyala bharte hain. Usme madhur ras daalte hain. Yeh tab hota hai jab gehraai khul ti hai.

Mantra 12

गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥

Gaiyaan, roshni ki kiran, paas aati hain. Yeh badi shakti yagya mein khushi deti hai. Uske dono kaan sone ke hain. Woh sachchi pukar sun leti hai aur swikar karti hai.

Mantra 13

आ सुते सिञ्चत श्रियं रोदस्योरभिश्रियम् । रसा दधीत वृषभम् ॥

Nikle hue Som ras mein shakti daalo. Yeh shakti aasman aur dharti dono ke liye hai. Khushi ke ras se bhalai paida karo. Usme taqat bharo.

Mantra 14

ते जानत स्वमोक्यं सं वत्सासो न मातृभिः । मिथो नसन्त जामिभिः ॥

Woh apna asli ghar pehchan lete hain. Jaise bachde apni ma ke paas aate hain, waise hi woh milte hain. Apne log apne log se jud jaate hain.

Mantra 15

उप स्रक्वेषु बप्सतः कृण्वते धरुणं दिवि । इन्द्रे अग्ना नमः स्वः ॥

Phoolon ki mala ke paas woh pukarte hain. Aasman mein mazboot sthapana banate hain. Indra aur Agni ko pranam karte hain. Yeh roshni wali duniya mein hota hai.

Mantra 16

अधुक्षत्पिप्युषीमिषमूर्जं सप्तपदीमरिः । सूर्यस्य सप्त रश्मिभिः ॥

Bhagwan ne poora poshan nikal liya hai, jo phail raha hai aur saat level par chal raha hai. Surya ke saat kiran ke saath yeh kaam hua hai. Yeh taakat aur poshan sabko milta hai.

Mantra 17

सोमस्य मित्रावरुणोदिता सूर आ ददे । तदातुरस्य भेषजम् ॥

Mitra aur Varun ne Soma ki taakat di hai. Yeh Surya ke saath uthata hai aur sahi dhang se chalta hai. Jo bhi bimmar hai uske liye yeh dawa ban jata hai.

Mantra 18

उतो न्वस्य यत्पदं हर्यतस्य निधान्यम् । परि द्यां जिह्वयातनत् ॥

Uski jagah hai jo sabko acchi lagti hai, usme kuch chupa hua hai. Usne apni jeebh se aasman ko gher liya hai. Boli ki taakat aasman ko gher leti hai.