Sukta 43

Mantra 1

इमे विप्रस्य वेधसोऽग्नेरस्तृतयज्वनः । गिरः स्तोमास ईरते ॥

ถ้อยคำเหล่านี้และบทสรรเสริญทั้งหลาย ลุกขึ้นเพื่ออัคนี—ของกวีผู้รู้ ผู้ประกอบยัญอันไม่หย่อนยาน บทเพลงและสโตมะทั้งหลายถูกเร้าให้ก้องกังวาน

Mantra 2

अस्मै ते प्रतिहर्यते जातवेदो विचर्षणे । अग्ने जनामि सुष्टुतिम् ॥

เพื่อผู้นั้นผู้ปรารถนาจะได้ท่านกลับคืนด้วยการตอบรับของท่าน—โอ ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้แผ่ซ่านในหมู่มนุษย์—ข้าพเจ้าก่อกำเนิดบทสรรเสริญอันงดงามแด่อัคนี (Agni)

Mantra 3

आरोका इव घेदह तिग्मा अग्ने तव त्विषः । दद्भिर्वनानि बप्सति ॥

ดุจช่องแสงอันเจิดจ้า แท้จริงแล้ว โอ อัคนี ความเรืองรองอันคมกล้าของท่านลุกโพลง; ด้วย “ฟัน” ของท่าน ท่านกัดกินพงไพร แหวกพุ่มหนาทึบภายในเรา เพื่อให้หนทางสู่แสงสว่างเปิดออก

Mantra 4

हरयो धूमकेतवो वातजूता उप द्यवि । यतन्ते वृथगग्नयः ॥

เปลวเพลิงสีทองปนแดง มีควันเป็นธงชัย ถูกลมขับเคลื่อน มุ่งเพียรขึ้นสู่สวรรค์; ไฟทั้งหลายมากมายต่างทำงานไปตามวิถีของตน—เป็นพลังแห่งการไต่สูงในภาวะของเรา

Mantra 5

एते त्ये वृथगग्नय इद्धासः समदृक्षत । उषसामिव केतवः ॥

ไฟทั้งหลายเหล่านี้ เมื่อถูกจุดให้ลุกแล้ว ย่อมปรากฏพร้อมกัน—ดุจธงและรัศมีแห่งอุษัส (Uṣas, อรุณรุ่ง) เป็นนิมิตแห่งแสงสว่างที่กำลังมาถึงในสำนึก.

Mantra 6

कृष्णा रजांसि पत्सुतः प्रयाणे जातवेदसः । अग्निर्यद्रोधति क्षमि ॥

เมื่อชาตเวทัส (Jātavedas, ผู้รู้สรรพสิ่ง) ออกเดินหน้า แดนมืดดำย่อมถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง; เพราะเมื่ออัคนี (Agni) เคลื่อนและกดดันไปบนภูมิแห่งแผ่นดิน เขาย่อมสกัดกั้นและพิชิตเครื่องกีดขวางแห่งความมืด.

Mantra 7

धासिं कृण्वान ओषधीर्बप्सदग्निर्न वायति । पुनर्यन्तरुणीरपि ॥

อัคนี (Agni) จัดสรรส่วนแห่งโภชนาการของตน แล้วกัดกินโอสถและพืชพรรณ; เขามิได้อ่อนล้า. แล้วหน่ออ่อนย่อมหวนกลับมาอีก—หลังเปลวเพลิงชำระล้าง ชีวิตย่อมฟื้นคืนและต่ออายุ.

Mantra 8

जिह्वाभिरह नन्नमदर्चिषा जञ्जणाभवन् । अग्निर्वनेषु रोचते ॥

ด้วยลิ้นทั้งหลายเขาก้มลงเลีย; ด้วยเปลวไฟเขาปะทุแตกดังเปรี๊ยะ—อัคนีส่องประกายในป่าไม้ทั้งหลาย.

Mantra 9

अप्स्वग्ने सधिष्टव सौषधीरनु रुध्यसे । गर्भे सञ्जायसे पुनः ॥

ในหมู่น้ำทั้งหลาย โอ้อัคนี ที่นั่งของท่านมีอยู่; ณ ที่นั้นท่านยึดเหนี่ยวพืชสมุนไพรทั้งหลาย. ในครรภ์ท่านบังเกิดขึ้นอีกครั้ง.

Mantra 10

उदग्ने तव तद्घृतादर्ची रोचत आहुतम् । निंसानं जुह्वो मुखे ॥

ขึ้นไปเถิด โอ้อัคนี เปลวของท่านซึ่งเกิดจากฆฤตะ (เนยใส) ส่องประกายเมื่อมีการรินบูชา; เราวางเครื่องบูชาไว้ที่ปากทัพพีพิธี.

Mantra 11

उक्षान्नाय वशान्नाय सोमपृष्ठाय वेधसे । स्तोमैर्विधेमाग्नये ॥

แด่อัคนี ผู้ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยโคผู้และโคเมีย ผู้ทรงโสมะไว้บนหลัง เป็นผู้รู้ผู้จัดวางให้เป็นระเบียบ; เราจักสถาปนาระเบียบอันชอบด้วยบทสรรเสริญ—ให้เปลวไฟแห่งปัญญาอันดลใจตั้งมั่น.

Mantra 12

उत त्वा नमसा वयं होतर्वरेण्यक्रतो । अग्ने समिद्भिरीमहे ॥

และเราทั้งหลายแสวงหาท่านด้วยนมัสการ โอ โหตฤ (Hotṛ) โอ อัคนีผู้มีเจตจำนงอันควรเลือก; เราเชื้อเชิญท่านด้วยฟืนก่อไฟ—เพื่อให้ยัญภายในได้รับการนำอย่างถูกต้อง.

Mantra 13

उत त्वा भृगुवच्छुचे मनुष्वदग्न आहुत । अङ्गिरस्वद्धवामहे ॥

และเราทั้งหลายขานเรียกท่าน โอ อัคนีผู้สว่างไสว: ดุจที่ภฤคุ (Bhṛgu) ทั้งหลายเรียก ดุจที่มนุ (Manu) เรียก ดุจที่อังคิรัส (Aṅgiras) ทั้งหลายเรียก—ขอให้ไฟแห่งความใฝ่ปรารถนาอันดึกดำบรรพ์ตื่นขึ้นในเราโดยทางอันชอบ.

Mantra 14

त्वं ह्यग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन्त्सता । सखा सख्या समिध्यसे ॥

โอ อัคนี แท้จริงท่านคือไฟที่ตอบรับไฟ—ผู้มีญาณย่อมประสานกับผู้มีญาณ; เมื่ออยู่ร่วมกับผู้สัตย์จริง ท่านถูกจุดให้ลุกเป็นสหายด้วยมิตรภาพ.

Mantra 15

स त्वं विप्राय दाशुषे रयिं देहि सहस्रिणम् । अग्ने वीरवतीमिषम् ॥

เพราะฉะนั้น โอ อัคนี โปรดประทานแก่ผู้มีญาณผู้ถวายบูชา ซึ่งเป็นผู้ให้ทานนั้น ทรัพย์อันไพบูลย์ที่มั่งคั่งด้วยพลังนับพัน และโภชนาการที่ก่อกำเนิดฤทธิ์เดชของวีรชน.

Mantra 16

अग्ने भ्रातः सहस्कृत रोहिदश्व शुचिव्रत । इमं स्तोमं जुषस्व मे ॥

โอ อัคนี ผู้เป็นพี่น้อง ผู้ถูกสรรค์ด้วยพลัง ผู้มีม้าแดง ผู้มีปฏิญญาบริสุทธิ์—โปรดรับและยินดีในบทสรรเสริญนี้ของข้าพเจ้า.

Mantra 17

उत त्वाग्ने मम स्तुतो वाश्राय प्रतिहर्यते । गोष्ठं गाव इवाशत ॥

และอีกทั้ง โอ อัคนี ผู้ซึ่งข้าพเจ้าสรรเสริญแล้ว ท่านถูกดึงดูดไปสู่เสียงร้องแห่งความใคร่ปรารถนา; ดุจโคทั้งหลายเบียดเร่งสู่คอกโค ฉันนั้นท่านมุ่งสู่เรือนแห่งความเป็นอยู่ของเรา.

Mantra 18

तुभ्यं ता अङ्गिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । अग्ने कामाय येमिरे ॥

แด่ท่าน โอ อัคนี ผู้เป็นดุจอังคิรัสยิ่งนัก ที่พำนักอันตั้งมั่นทั้งปวง ต่างก็เป็นไปตามทางของตน ได้ผูกตนเข้ากับท่านเพื่อความสำเร็จแห่งกามะ (kāma)—แสวงหาเปลวไฟของท่านผู้เป็นผู้ยังความอิ่มเอมอันเร้นลับ.

Mantra 19

अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः । अद्मसद्याय हिन्विरे ॥

เหล่านักคิด ผู้ฉลาดในเจตนา ผู้รู้แจ้งในทัศนะ ต่างเร่งเร้าอัคนีด้วยปัญญาญาณของตน—อัคนีผู้ประทับโดยฉับพลันในเรือน และพร้อมเพื่อการบูชา.

Mantra 20

तं त्वामज्मेषु वाजिनं तन्वाना अग्ने अध्वरम् । वह्निं होतारमीळते ॥

ท่ามกลางกระแสแห่งการเคลื่อนไหวอันกราดเกรี้ยว ท่าน—อัคนี—ผู้เป็นดุจม้าศึกผู้ทรงพลัง กำลังแผ่ขยายพิธีบูชา (adhvara) ผู้คนสรรเสริญท่านว่าเป็นผู้หอบหาม (vahni) และเป็นปุโรหิตผู้ประกอบการบูชา (hotṛ)

Mantra 21

पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि विशो विश्वा अनु प्रभुः । समत्सु त्वा हवामहे ॥

เพราะท่านปรากฏเสมอเหมือนกันในถิ่นที่มากมาย ท่านติดตามและค้ำจุนชนทั้งปวง (viś) ในฐานะเจ้าเหนือหัว ในท่ามกลางศึกเราขอวิงวอนท่าน—อัคนี—ขอให้แสงสว่างมีชัยเหนือความสับสน

Mantra 22

तमीळिष्व य आहुतोऽग्निर्विभ्राजते घृतैः । इमं नः शृणवद्धवम् ॥

จงสรรเสริญท่าน—อัคนี—ผู้ถูกอัญเชิญแล้วทอประกายรุ่งโรจน์ด้วยเนยใส (ghṛta) ขอให้ท่านได้ยินเสียงวิงวอนนี้ของเรา และตอบรับด้วยการปลุกงานอันสว่างไสวภายในให้ตื่นขึ้น

Mantra 24

विशां राजानमद्भुतमध्यक्षं धर्मणामिमम् । अग्निमीळे स उ श्रवत् ॥

ข้าขอสรรเสริญบูชาอัคนี (Agni) องค์นี้—ราชาแห่งหมู่ชน ผู้พิสดารอัศจรรย์ ผู้กำกับดูแลกิจแห่งธรรมะ (dharma); ขอพระองค์ทรงสดับและทรงตอบสนองโดยแท้จริงเถิด.

Mantra 25

अग्निं विश्वायुवेपसं मर्यं न वाजिनं हितम् । सप्तिं न वाजयामसि ॥

อัคนี (Agni)—ผู้สั่นสะเทือนด้วยลมหายใจแห่งชีวิตทั้งปวง ผู้ถูกตั้งไว้เพื่อความเกื้อกูลแก่เรา—ดุจวีรบุรุษหนุ่ม ดุจผู้ประทานพละกำลังและความอุดม; เราเร่งเร้าพระองค์ดุจม้าแข่งให้มุ่งสู่ชัยชนะ.

Mantra 26

घ्नन्मृध्राण्यप द्विषो दहन्रक्षांसि विश्वहा । अग्ने तिग्मेन दीदिहि ॥

ผู้ทุบทำลายพลังคดเคี้ยวของศัตรู ผู้เผาผลาญอำนาจแห่งรากษส (rākṣasa) ทั่วทุกหน—โอ้อัคนี จงลุกโพลงส่องประกายด้วยความคมกล้าแห่งรัศมีของพระองค์เถิด.

Mantra 27

यं त्वा जनास इन्धते मनुष्वदङ्गिरस्तम । अग्ने स बोधि मे वचः ॥

ชนทั้งหลายจุดไฟแด่ท่านดังที่มนุษย์กระทำ โอผู้ประหนึ่งอังคิรัสยิ่งนัก—โออัคนี ขอท่านตื่นรับถ้อยคำของข้าพเจ้า และให้ถ้อยคำนั้นบังเกิดผลเถิด

Mantra 28

यदग्ने दिविजा अस्यप्सुजा वा सहस्कृत । तं त्वा गीर्भिर्हवामहे ॥

ไม่ว่าโออัคนี ท่านจะบังเกิดในสวรรค์ หรือบังเกิดในน่านน้ำ—โอผู้เป็นพลังที่หล่อหลอมด้วยฤทธิ์เดช—เราทั้งหลายขออัญเชิญท่านด้วยบทเพลงอันดลใจ

Mantra 29

तुभ्यं घेत्ते जना इमे विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । धासिं हिन्वन्त्यत्तवे ॥

แท้จริงเพื่อท่าน ชนเหล่านี้—บรรดากำลังทั้งปวงอันตั้งมั่นดี ต่างอยู่ ณ ที่ของตน—ย่อมเร่งส่งส่วนแห่งโภชนาการเพื่อให้ท่านเสวย

Mantra 30

ते घेदग्ने स्वाध्योऽहा विश्वा नृचक्षसः । तरन्तः स्याम दुर्गहा ॥

แท้จริงแล้ว โอ อัคนี ขอให้พวกเรา—มองเห็นดังที่มนุษย์พึงมองเห็น—ได้เป็นนายเหนือวันคืนทั้งปวงของเรา; และเมื่อข้ามพ้นไปแล้ว ขอให้เราล่วงพ้นสิ่งที่ข้ามได้ยากนั้นเถิด.

Mantra 31

अग्निं मन्द्रं पुरुप्रियं शीरं पावकशोचिषम् । हृद्भिर्मन्द्रेभिरीमहे ॥

เราทั้งหลายแสวงหาอัคนี—ผู้รื่นรมย์ ผู้เป็นที่รักยิ่งของหมู่ชน ผู้เข้มแข็ง และส่องประกายด้วยเปลวเพลิงอันชำระล้าง—ด้วยดวงใจอันรื่นรมย์ของเรา.

Mantra 32

स त्वमग्ने विभावसुः सृजन्त्सूर्यो न रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे ॥

ท่าน อัคนี ผู้เป็นทรัพย์แห่งแสงอันรุ่งเรือง; ดุจสุริยะส่งรัศมีออกไป ท่านย่อมทลายกองมวลแห่งความมืด และฟาดฟันให้ล้มลง.

Mantra 33

तत्ते सहस्व ईमहे दात्रं यन्नोपदस्यति । त्वदग्ने वार्यं वसु ॥

ข้าทั้งหลายวอนขอท่าน ผู้ทรงฤทธิ์เดช ของประทานนั้นของท่าน—การให้ที่ไม่เสื่อม ไม่หล่นหาย; จากท่านนี่เอง โอ อัคนี (Agni) บังเกิดทรัพย์อันพึงเลือก ทรัพย์แท้จริง.