Opening the text

Sukta 6.53
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 attribution)
Pūṣan (Pathaspati)
Gayatri (likely; short 3×8 pattern—needs verification)
บทสวดนี้อัญเชิญปูษันในฐานะปถัสปติ เจ้าแห่งหนทาง ให้ผูกพลังนำทางของพระองค์เข้ากับความคิดของฤๅษี เพื่อให้ได้การเดินทางปลอดภัย ทิศทางที่ถูกต้อง และการได้มาซึ่งปัจจัยหล่อเลี้ยง อีกทั้งวอนขอให้ปูษันแทงทะลุและเปิดโปงทรัพย์ที่ปณิผู้กักเก็บซ่อนไว้ นำสมบัติอันเป็นที่รักซึ่งเร้นอยู่ให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์อันชอบธรรมของผู้บูชา บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานเพื่อแรงบันดาลใจอันมีชัยและองอาจ (ธิ) ที่ได้มาซึ่งโค ม้า และความอุดมแห่งชีวิต เพื่อการเสวยและการบูชา
Mantra 1
वयमु त्वा पथस्पते रथं न वाजसातये । धिये पूषन्नयुज्महि ॥
เราทั้งหลายผูกเทียบท่าน โอ้เจ้าแห่งหนทาง (Pathaspati) ดุจเทียมรถศึก เพื่อให้ได้มาซึ่งความอุดมและชัย. โอ้ปูษัน (Pūṣan) เราผูกท่านไว้กับปัญญาญาณ (dhī) ของเรา เพื่อให้การเดินทางสำเร็จถึงหมาย.
Mantra 2
अभि नो नर्यं वसु वीरं प्रयतदक्षिणम् । वामं गृहपतिं नय ॥
ขอจงนำทรัพย์อันองอาจดุจบุรุษ (vasu) มาสู่เรา—ทรัพย์ที่กล้าหาญ และมีพลังแห่งความสำเร็จที่จัดวางถูกต้อง. ขอจงนำเจ้าแห่งเรือน (gṛhapati) ผู้เป็นที่รักมาสู่เราด้วย.
Mantra 3
अदित्सन्तं चिदाघृणे पूषन्दानाय चोदय । पणेश्चिद्वि म्रदा मनः ॥
โอ ปูษัน (Pūṣan) ผู้มีแสงอันกรุณา จงเร่งเร้าแม้ผู้ไม่สมัครใจให้หันสู่การให้ทาน; และแม้ในใจของพณิ (Paṇi) ผู้ค้ากำไร จงทลายปมในใจนั้น ทำให้ละมุนและหันสู่ความเอื้อเฟื้อ.
Mantra 4
वि पथो वाजसातये चिनुहि वि मृधो जहि । साधन्तामुग्र नो धियः ॥
เพื่อชัยชนะแห่งพลังอันอุดม (vāja) ขอจงเปิดหนทางทั้งหลาย; จงฟาดฟันแรงต้านอันเป็นศัตรูให้สิ้นไป. โอ ผู้เกรียงไกร ขอให้ความคิดดลใจของเรา (dhī) สำเร็จการงานของตนเถิด.
Mantra 5
परि तृन्धि पणीनामारया हृदया कवे । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
โอ ปูษัน (Pūṣan) ผู้เป็นฤๅษีผู้เห็นแจ้ง ด้วยหอกภายในแห่งเจตจำนงอันรู้จำแนก จงตัดโอบรอบพณิ (Paṇi) ผู้กักตุนออกจากแดนแห่งดวงใจ; แล้วจงทำให้ความอุดมที่เขากักไว้ยอมจำนนและหลั่งมาสู่เรา.
Mantra 6
वि पूषन्नारया तुद पणेरिच्छ हृदि प्रियम् । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
โอ้ ปูษัน จงแทงแยกด้วยปลายแหลมอันทะลวงเถิด; จงเสาะหาในดวงใจของปณิ (Paṇi) สิ่งอันเป็นที่รัก—ความรื่นรมย์และแสงสว่างที่ซ่อนเร้น—แล้วจงทำให้สิ่งนั้นยอมตกอยู่ในครอบครองอันชอบธรรมของพวกเรา
Mantra 7
आ रिख किकिरा कृणु पणीनां हृदया कवे । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
โอ้ ปูษันผู้เป็นฤๅษี (kavi) จงขุดเจาะเข้าไปในที่ซ่อนเร้นนั้น; จงทำให้ดวงใจของเหล่าปณิแตกพร่าเป็นเสียงกรอบแกรบสั่นระรัว—แล้วจงบังคับให้สิ่งที่พวกเขากักเก็บยอมมอบแก่พวกเรา
Mantra 8
यां पूषन्ब्रह्मचोदनीमारां बिभर्ष्याघृणे । तया समस्य हृदयमा रिख किकिरा कृणु ॥
ปลายหอกนั้นซึ่งท่านทรงไว้ โอ้ ปูษัน ผู้ไร้ความมืดมัว (āghṛṇe) ถูกเร้าโดยพรหมัน (brahman) และขับเคลื่อนด้วยความเรืองรองอันร้อนแรง—ด้วยปลายหอกนั้น จงขุดเจาะและทลายดวงใจของผู้คดโกงและอัดแน่น ผู้กีดขวาง
Mantra 9
या ते अष्ट्रा गोपशाघृणे पशुसाधनी । तस्यास्ते सुम्नमीमहे ॥
โอ ปูษัน (Pūṣan) ผู้รุ่งเรือง ไม้ต้อน (goad) ของท่านนั้นพิทักษ์ฝูงโค และยังความได้มาซึ่งพลังชีวิตและกำลังแห่งสัตว์ให้สำเร็จ; ขอเราวอนขอพระกรุณาและความคุ้มครองอันเป็นมงคลจากไม้นั้นของท่าน.
Mantra 10
उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत । नृवत्कृणुहि वीतये ॥
และขอประทานแก่เราซึ่งความคิดศักดิ์สิทธิ์ (dhī) ที่ชนะโค; อีกทั้งความคิดที่ชนะม้าและความอุดมแห่งพลังทั้งหลายด้วย; เพื่อการรับและการเสวย (vītaye) ขอทรงทำให้มันกล้าหาญดุจบุรุษและให้เกิดผลจริง.
Pūṣan is a Vedic deity of guidance and nourishment. He is called Pathaspati, “Lord of the paths,” because he protects journeys, helps one find the right way, and brings the seeker safely to the goal.
The Paṇi represents the withholder who hides wealth and light. The hymn asks Pūṣan to pierce concealment and reveal the hidden treasure—so it can come into rightful possession and be used for good purpose.
It can be recited before travel or any important undertaking to seek clarity, protection, and right direction. Many also use it as a prayer for recovering what is lost and for gaining steady prosperity with a focused, strong mind.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.