Sukta 53
Sukta 6.53
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 attribution)
Pūṣan (Pathaspati)
Gayatri (likely; short 3×8 pattern—needs verification)
अयं सूक्तः पथस्पतिं पूषणं आह्वयति—द्रष्टुः धियि तस्य नेतृशक्तिं योजयितुं, सुमार्गं दिशं च सुरक्षितं गमनं च, तथा पोषणस्य जयम् अवाप्तुं। अपि च पण्योः (निधातारः, निरोधकस्य) निहितं धनं विदार्य प्रकाशयतु, गुह्याः ‘प्रियाः’ निधयः यजमानस्य न्याय्ये स्वामित्वे आगच्छेयुः इति प्रार्थयते। अन्ते च सूक्तं विजयीं वीर्यवतीं धियं याचते या गावोऽश्वान् प्राणपूर्णतां च लभते—भोगाय हविषे च।
Mantras
Mantra 1
वयमु त्वा पथस्पते रथं न वाजसातये । धिये पूषन्नयुज्महि ॥
वयं त्वा पथस्पते रथं न वाजसातये युञ्ज्महे। धिये पूषन्न् अयुज्महि।
Mantra 2
अभि नो नर्यं वसु वीरं प्रयतदक्षिणम् । वामं गृहपतिं नय ॥
अभि नो नर्यं वसु वीरं प्रयतदक्षिणम् आनय। वामं गृहपतिं नय।
Mantra 3
अदित्सन्तं चिदाघृणे पूषन्दानाय चोदय । पणेश्चिद्वि म्रदा मनः ॥
हे अघृणे पूषन्, अदित्सन्तमपि दानाय चोदय; पणेः अपि हृदि ग्रन्थिं विमृदाऽऽवभिन्धि—मनः मृदुं कृत्वा दानाभिमुखं परिवर्तय।
Mantra 4
वि पथो वाजसातये चिनुहि वि मृधो जहि । साधन्तामुग्र नो धियः ॥
वाजसातये पथो विचिनुहि, मृधो वि जहि; उग्र, अस्माकं धियः साधन्ताम्।
Mantra 5
परि तृन्धि पणीनामारया हृदया कवे । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
हे कवे पूषन्, आरया हृदया पणीनाṃ परितृन्धि; अथ एम् अस्मभ्यं रन्धय।
Mantra 6
वि पूषन्नारया तुद पणेरिच्छ हृदि प्रियम् । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
हे पूषन्, तव तीक्ष्णाग्रेण विदारय; पणेर्हृदि यत् प्रियम्—गूढं हर्षं ज्योतिश्च—तद् अन्वेषय। अथ तत् अस्मभ्यं रन्धय।
Mantra 7
आ रिख किकिरा कृणु पणीनां हृदया कवे । अथेमस्मभ्यं रन्धय ॥
हे कवे पूषन्, तेषां निगूढे रिख; पणीनाṃ हृदयम् भङ्क्त्वा किकिरां कुरु। अथ यत् ते धारयन्ति तत् अस्मभ्यं रन्धय।
Mantra 8
यां पूषन्ब्रह्मचोदनीमारां बिभर्ष्याघृणे । तया समस्य हृदयमा रिख किकिरा कृणु ॥
हे अघृणे पूषन्, यां ब्रह्मचोदनीम् आराम् बिभर्षि दीप्ततपसा प्रेरिताम्—तया वक्रस्य संहृतस्य बाधकस्य हृदयम् आ रिख, किकिरां कुरु।
Mantra 9
या ते अष्ट्रा गोपशाघृणे पशुसाधनी । तस्यास्ते सुम्नमीमहे ॥
हे घृणे पूषन्, या तेऽष्ट्रा गोपशाघृणे पशुसाधनी, तस्यास्ते सुम्नं मङ्गलं च रक्षणं वयं याचामहे।
Mantra 10
उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत । नृवत्कृणुहि वीतये ॥
उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत च कृणुहि; तां नृवत् कृत्वा वीतये—ग्रहणाय भोगाय च—समर्थां कुरु।
Frequently Asked Questions
Pūṣan is a Vedic deity of guidance and nourishment. He is called Pathaspati, “Lord of the paths,” because he protects journeys, helps one find the right way, and brings the seeker safely to the goal.
The Paṇi represents the withholder who hides wealth and light. The hymn asks Pūṣan to pierce concealment and reveal the hidden treasure—so it can come into rightful possession and be used for good purpose.
It can be recited before travel or any important undertaking to seek clarity, protection, and right direction. Many also use it as a prayer for recovering what is lost and for gaining steady prosperity with a focused, strong mind.
Ask anything about Sukta 53 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.