Rig Veda 6.53.1: Mandala 6, Sukta 53, Mantra 1

Sukta 6.53

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 attribution)

Devata: Pūṣan (Pathaspati)

Chandas: Gayatri (likely; short 3×8 pattern—needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वयमु त्वा पथस्पते रथं न वाजसातये । धिये पूषन्नयुज्महि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.53.1

Transliteration

vayám u tvā pathaspate ráthaṃ na vā́jasātaye | dhiyé pūṣann ayujmahi ||

Translation

เราทั้งหลายผูกเทียบท่าน โอ้เจ้าแห่งหนทาง (Pathaspati) ดุจเทียมรถศึก เพื่อให้ได้มาซึ่งความอุดมและชัย. โอ้ปูษัน (Pūṣan) เราผูกท่านไว้กับปัญญาญาณ (dhī) ของเรา เพื่อให้การเดินทางสำเร็จถึงหมาย.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पथस्पते: O lord of the paths
• पथस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun (compound vocative)
• Root: पथस् + पति (प्रातिपदिक; समासः षष्ठी-तत्पुरुष)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात/उपमा-प्रयोग)

• वाजसातये: for winning the prize/booty
• वाजसातये: सम्प्रदान (प्रयोजनार्थ-दत्तिः)
• Type: Noun (dative of purpose)
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक; वाज + साति)

• धिये: for (our) thought/prayer
• धिये: सम्प्रदान (प्रयोजनार्थ)
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक)

• पूषन्: O Pūṣan
• पूषन्: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: पूषन् (देवनाम-प्रातिपदिक)

• अयुज्महि: we yoked / we harnessed (for ourselves)
• अयुज्महि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु; ‘to yoke/join’) + अ (अङ्-आगम; लुङ्/आर्ष-प्रयोग) + आत्मनेपद