
Sukta 5.14
Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally)
Gāyatrī (probable)
บทสรรเสริญอัคนีสั้น ๆ ของอาตริบทนี้ เรียกไฟให้ตื่นขึ้นด้วยคำสรรเสริญและการก่อไฟ เพื่อให้อัคนีนำเครื่องบูชาของผู้ประกอบยัญไปสู่ที่ชุมนุมของเหล่าเทพ อัคนีได้รับการสดุดีว่าเป็นแสงที่เพิ่งบังเกิด ผู้พิชิตความมืดและพลังอริ ฟื้นคืน “โค/รัศมี” น่านน้ำ และสวรรค์อันสว่างไสว และได้รับการเสริมกำลังด้วยเนยใส บทสวด และเจตนาที่ถูกต้อง
Mantra 1
अग्निं स्तोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम् । हव्या देवेषु नो दधत् ॥
จงปลุกอัคนีด้วยบทสรรเสริญ—อัคนีผู้ถูกจุดให้ลุกโชน ผู้เป็นอมตะ ขอให้ท่านวางเครื่องบูชาของเราไว้ท่ามกลางเหล่าเทพ ให้ความปรารถนาของเราตั้งมั่นในหมู่ทิพย์
Mantra 2
तमध्वरेष्वीळते देवं मर्ता अमर्त्यम् । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
ในหนทางแห่งการบูชายัญ มนุษย์ผู้ต้องตายย่อมสรรเสริญเทพองค์นั้น—ผู้เป็นอมตะ; อัคนี (Agni) ผู้ชำนาญยัญที่สุดท่ามกลางหมู่มนุษย์.
Mantra 3
तं हि शश्वन्त ईळते स्रुचा देवं घृतश्चुता । अग्निं हव्याय वोळ्हवे ॥
แท้จริง ผู้เพียรไม่ขาดย่อมสรรเสริญท่าน—เทพผู้มีทัพพีบูชาที่หยดไหลด้วยฆฤตะ (ghṛta). เขาทั้งหลายอัญเชิญอัคนี (Agni) เพื่อขนส่งเครื่องบูชา.
Mantra 4
अग्निर्जातो अरोचत घ्नन्दस्यूञ्ज्योतिषा तमः । अविन्दद्गा अपः स्वः ॥
อัคนี (Agni) ครั้นบังเกิดก็ส่องประกาย; ด้วยแสงของท่านทรงโค่นดาสยุ (Dasyu) และประหารความมืด. ท่านทรงค้นพบโคทั้งหลาย (รัศมีแห่งแสง), สายน้ำ, และสวะห์ (svaḥ) คือฟ้าสว่างไสว.
Mantra 5
अग्निमीळेन्यं कविं घृतपृष्ठं सपर्यत । वेतु मे शृणवद्धवम् ॥
ขอเราบูชาและทะนุถนอมอัคนี (Agni) ผู้เป็นกวีศักดิ์สิทธิ์ (kavi) อันน่ารัก ผู้มีแผ่นหลังส่องสว่างด้วยฆฤตะ (ghṛta) อันใสกระจ่าง; ขอท่านเสด็จมาหาเราและทรงสดับเสียงเรียกของข้า—ขอไฟภายในรับและตอบสนองต่อเครื่องบูชาแห่งความมุ่งหมายนี้เถิด.
Mantra 6
अग्निं घृतेन वावृधुः स्तोमेभिर्विश्वचर्षणिम् । स्वाधीभिर्वचस्युभिः ॥
เขาทั้งหลายยังอัคนี (Agni) ให้เจริญด้วยฆฤตะ (ghṛta) อันใสกระจ่าง ด้วยบทสรรเสริญ (stoma) แด่ผู้ครอบคลุมชนทั้งปวง; ด้วยปัญญาภายในอันถูกต้อง และด้วยถ้อยคำที่มีพลังแห่งวาจา เขาทั้งหลายทำให้เปลวไฟเข้มแข็งเพื่อการงานอันเป็นสากล.
Agni is invoked to awaken through hymn and kindling, the immortal who can seat the offering among the gods.
Agni’s luminous power is praised as a force that defeats hostile powers and darkness, restoring the lost goods of life—rays/cows, waters, and heaven.
The birth of Agni as radiance: with light he slays darkness and ‘finds’ the cosmic supports (gāḥ, apaḥ, svaḥ).
The community strengthens Agni with ghee, hymns, and well-formed thought and speech, establishing an enduring, universal fire for right working.
अग्निं स्तोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम् । हव्या देवेषु नो दधत् ॥avindad gā apaḥ svaḥ
agniṃ ghṛtena vāvṛdhuḥ
It invokes Agni to awaken through praise and kindling, so he can carry offerings to the gods and bring light that overcomes darkness and opposition.
These are symbolic Vedic images for restored light and abundance: ‘cows’ as rays/wealth, ‘waters’ as life-sustaining flow, and ‘svaḥ’ as the luminous heavenly realm regained by Agni’s radiance.
By practical and inner means together—ghee offerings, hymns of praise, and “good understandings” with well-powered speech—so the fire becomes effective for all.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.