Sukta 24

Mantra 1

सेमामविड्ढि प्रभृतिं य ईशिषेऽया विधेम नवया महा गिरा । यथा नो मीढ्वान्त्स्तवते सखा तव बृहस्पते सीषधः सोत नो मतिम् ॥

ขอพระองค์ผู้ทรงปกครองจงทรงรู้แหล่งกำเนิดแห่งเครื่องบูชาของพวกเราเถิด; ด้วยถ้อยคำสรรเสริญใหม่และยิ่งใหญ่นี้ เราขอปรนนิบัติพระองค์—เพื่อให้สหายผู้เอื้อเฟื้อของพระองค์สรรเสริญพระองค์แทนเรา. โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) โปรดทรงเร่งเร้าให้เคลื่อนไหว และโปรดคั้นให้เราได้มาซึ่งความคิดอันดลใจ.

Mantra 2

यो नन्त्वान्यनमन्न्योजसोतादर्दर्मन्युना शम्बराणि वि । प्राच्यावयदच्युता ब्रह्मणस्पतिरा चाविशद्वसुमन्तं वि पर्वतम् ॥

พระองค์ผู้ทรงพลังนั้น ด้วยกำลังของพระองค์ทรงกดให้สิ่งกีดขวางที่ต้านทานยอมจำนน และด้วยฤทธิ์เดชอันเร่าร้อนทรงทำลายป้อมปราการของศัมพร (Śambara) ให้แตกสิ้น. พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ทรงทำให้แม้สิ่งที่ไม่อาจสั่นคลอนต้องเอนอ่อน และทรงเข้าไปเปิดภูเขาผู้บรรจุทรัพย์สมบัติออก.

Mantra 3

तद्देवानां देवतमाय कर्त्वमश्रथ्नन्दृळ्हाव्रदन्त वीळिता । उद्गा आजदभिनद्ब्रह्मणा वलमगूहत्तमो व्यचक्षयत्स्वः ॥

นี่คือกิจอันยิ่งของผู้ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในหมู่เทพทั้งหลาย: พวกเขาคลายสิ่งที่ถูกผูกแน่น และทำลายแรงต้านอันมั่นคง; ฝูงโคผุดขึ้นสู่เบื้องบน; ด้วยพระวจนะศักดิ์สิทธิ์ (brahman) พระองค์ผ่า วละ (Vala) ขับไล่ความมืด และทำให้โลกแห่งสุริยะปรากฏแจ้ง.

Mantra 4

अश्मास्यमवतं ब्रह्मणस्पतिर्मधुधारमभि यमोजसातृणत् । तमेव विश्वे पपिरे स्वर्दृशो बहु साकं सिसिचुरुत्समुद्रिणम् ॥

พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ทรงอัดแน่นด้วยฤทธาให้บ่อที่มีปากเป็นศิลา—ธารน้ำผึ้งอันหลั่งไหล—เต็มเปี่ยม ผู้ใดแลเห็นสุริยะล้วนดื่มจากธารนั้น และพร้อมกันก็เทหลั่งอย่างอุดม ให้พุ่งผุดเป็นน้ำพุที่เอ่อล้น ดุจมหาสมุทรที่ผุดขึ้นมา

Mantra 5

सना ता का चिद्भुवना भवीत्वा माद्भिः शरद्भिर्दुरो वरन्त वः । अयतन्ता चरतो अन्यदन्यदिद्या चकार वयुना ब्रह्मणस्पतिः ॥

แต่ดึกดำบรรพ์มา เมื่อภพภูมิทั้งหลายตั้งอยู่ในความเป็นอยู่ของตน ประตูทั้งหลายก็ถูกปิดกั้นต่อพวกท่านตลอดฤดูกาลทั้งปวง ครั้นเมื่อสรรพสิ่งเคลื่อนไปต่างทางต่างวิถี พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ทรงกระทำการจำแนกอันชอบ และทรงจัดวางระเบียบแห่งการงาน (vayunā)

Mantra 6

अभिनक्षन्तो अभि ये तमानशुर्निधिं पणीनां परमं गुहा हितम् । ते विद्वांसः प्रतिचक्ष्यानृता पुनर्यत उ आयन्तदुदीयुराविशम् ॥

ผู้ที่รุกคืบและไปถึง—ได้บรรลุขุมทรัพย์สูงสุดของพวกปณิ (Paṇi) อันซ่อนไว้ในถ้ำ ผู้รู้เหล่านั้นเหลียวกลับพิจารณาความเท็จ แล้วกลับคืนจากที่ซึ่งตนมา และผุดขึ้นสู่เบื้องบน เข้าสู่ความกว้างใหญ่ที่เปิดโล่ง

Mantra 7

ऋतावानः प्रतिचक्ष्यानृता पुनरात आ तस्थुः कवयो महस्पथः । ते बाहुभ्यां धमितमग्निमश्मनि नकिः षो अस्त्यरणो जहुर्हि तम् ॥

ผู้ทรงไว้ซึ่ง ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมแห่งจักรวาล) เหลียวกลับมอง anṛta (ความไม่จริง) แล้วกลับมายืนบนหนทางอันกว้างใหญ่; เขาทั้งหลายจุดไฟอัคนีที่ถูกก่อด้วยแรงแขน ให้เกิดขึ้นในก้อนหิน. ไม่มีผู้ใดขัดขวางได้—เพราะเขาทั้งหลายได้ปล่อยมันออกมาโดยแท้จริงแล้ว.

Mantra 8

ऋतज्येन क्षिप्रेण ब्रह्मणस्पतिर्यत्र वष्टि प्र तदश्नोति धन्वना । तस्य साध्वीरिषवो याभिरस्यति नृचक्षसो दृशये कर्णयोनयः ॥

ด้วยสายธนูแห่ง ṛta อันฉับไว พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) บรรลุและขับเคลื่อนสิ่งใดก็ตามที่พระองค์ปรารถนาโดยคันธนู. ลูกศรอันตรงของพระองค์—ซึ่งพระองค์ยิง—มีไว้เพื่อให้มนุษย์ได้เห็น; กำเนิดจากหู ทำให้ทัศนะปรากฏแจ่มชัด.

Mantra 9

स संनयः स विनयः पुरोहितः स सुष्टुतः स युधि ब्रह्मणस्पतिः । चाक्ष्मो यद्वाजं भरते मती धनादित्सूर्यस्तपति तप्यतुर्वृथा ॥

พระองค์คือผู้นำ คือผู้นำทางอันรู้แจ้ง คือปุโรหิตผู้ตั้งไว้เบื้องหน้า; พระองค์คือผู้ได้รับสรรเสริญอย่างงดงาม คือพรหมณัสปติในสนามรบ. เมื่อพระองค์นำ vāja—ความบริบูรณ์แห่งพลังและชัย—มาด้วยความคิดอันดลใจ (matī) แล้ว แม้ความร้อนแผดเผาของสุริยะก็ไร้ผลต่อการได้มานั้น.

Mantra 10

विभु प्रभु प्रथमं मेहनावतो बृहस्पतेः सुविदत्राणि राध्या । इमा सातानि वेन्यस्य वाजिनो येन जना उभये भुञ्जते विशः ॥

โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้กว้างใหญ่และเป็นเจ้าเหนือทั้งปวง ผู้เปี่ยมด้วยพลังแห่งการก่อกำเนิด—ความสำเร็จแรกอันพึงได้มานั้น คือทานอันรู้แจ้งและทรัพย์บุญอันพึงบรรลุ. ชัยชนะเหล่านี้ของผู้ประทานความอุดมสมบูรณ์อันน่าชื่นชม ผู้รวดเร็ว—ด้วยสิ่งนี้ ชนทั้งหลายและหมู่เผ่าจึงได้เสวยทั้งคุณภายในและคุณภายนอกพร้อมกัน.

Mantra 11

योऽवरे वृजने विश्वथा विभुर्महामु रण्वः शवसा ववक्षिथ । स देवो देवान्प्रति पप्रथे पृथु विश्वेदु ता परिभूर्ब्रह्मणस्पतिः ॥

ผู้ใด แม้อยู่ในแดนต่ำ ก็ยังแผ่กว้างไปทั่วทุกทิศ—ผู้รื่นรมย์ผู้เติบใหญ่ด้วยฤทธานุภาพ—ท่านนั้นคือเทพ ผู้แผ่ขยายกว้างแม้ต่อหน้าเหล่าเทพทั้งหลายเอง. ครอบคลุมโลกทั้งปวงเหล่านี้ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ทรงโอบล้อมและทรงเหนือกว่า.

Mantra 12

विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्र मिनन्ति व्रतं वाम् । अच्छेन्द्राब्रह्मणस्पती हविर्नोऽन्नं युजेव वाजिना जिगातम् ॥

โอ อำนาจผู้เอื้อเฟื้อทั้งสอง (อินทราและพรหมณัสปติ) กฎแห่งการกระทำของท่านทั้งสองล้วนเป็นสัจจะ; แม้สายน้ำทั้งหลายก็ไม่อาจบั่นทอนวัตระ (vrata) อันทรงสถาปนาของท่านได้. โอ อินทรา–พรหมณัสปติ จงมาหาเรา นำเครื่องบูชาและอาหารหล่อเลี้ยงชีวิตของเรามา ดุจม้าศึกสองตัวอันแข็งแรงที่เทียมเข้ากับรถแห่งความอุดมสมบูรณ์.

Mantra 13

उताशिष्ठा अनु शृण्वन्ति वह्नयः सभेयो विप्रो भरते मती धना । वीळुद्वेषा अनु वश ऋणमाददिः स ह वाजी समिथे ब्रह्मणस्पतिः ॥

และเหล่าผู้แบกไฟผู้ทรงพลังยิ่งก็สดับตามท่าน; ฤษีผู้มีญาณอันเหมาะแก่สภานำความคิด—อันเป็นทรัพย์—มาถวาย. ตามพระประสงค์ของท่าน เขายึดเอาหนี้ออกจากที่คุมขังของผู้มุ่งร้าย; ผู้ชนะผู้เป็นวีรบุรุษนั้น ในที่ชุมนุมแห่งศึก คือ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati).

Mantra 14

ब्रह्मणस्पतेरभवद्यथावशं सत्यो मन्युर्महि कर्मा करिष्यतः । यो गा उदाजत्स दिवे वि चाभजन्महीव रीतिः शवसासरत्पृथक् ॥

จากพรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ได้บังเกิด—ตามอำนาจครอบงำของท่าน—ความพิโรธอันสัตย์จริง ผู้พร้อมจะกระทำกิจอันยิ่งใหญ่. ผู้ใดขับโคแห่งรัศมีขึ้นสูง ผู้นั้นได้แบ่งสรรเพื่อท้องฟ้า; ดุจร่องน้ำมหานที พลังของท่านไหลพุ่งออก แยกหนทางออกจากความสับสน.

Mantra 15

ब्रह्मणस्पते सुयमस्य विश्वहा रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । वीरेषु वीराँ उप पृङ्धि नस्त्वं यदीशानो ब्रह्मणा वेषि मे हवम् ॥

โอ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ขอทรงทำให้วิถีของเรานี้เป็นไปโดยระเบียบอันดีเสมอ; ขอให้เราบริบูรณ์ด้วยทรัพย์ที่พาเราเคลื่อนไปข้างหน้า และมั่งคั่งด้วยพลังชีวิต. ท่ามกลางเหล่าวีรชน ขอทรงเพิ่มพูนกำลังวีรบุรุษแก่เรา; เพราะพระองค์ทรงเป็นเจ้า ผู้เสด็จมาด้วยพระวาจาศักดิ์สิทธิ์ (brahman) เมื่อข้าพเจ้าร้องเรียก (hávam).

Mantra 16

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

โอ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ท่านคือผู้นำทางแห่งบทสรรเสริญนี้ ขอท่านตื่นรู้ต่อมัน และยังบุตรหลานของเราด้วยให้เจริญงอกงาม. สิ่งใดที่ทวยเทพคุ้มครอง สิ่งนั้นล้วนเป็นมงคล; ขอให้เรากล่าวถึงความไพศาล (bṛhat) ในสภาพิธี (vidatha) โดยอุดมด้วยพลังวีรชน (suvīra).