Sukta 24

Mantra 1

सेमामविड्ढि प्रभृतिं य ईशिषेऽया विधेम नवया महा गिरा । यथा नो मीढ्वान्त्स्तवते सखा तव बृहस्पते सीषधः सोत नो मतिम् ॥

ಓ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ನೀನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವವನೇ, ನಮ್ಮ ಈ ಅರ್ಪಣೆಯ ಮೂಲವನ್ನು (ಪ್ರಭೃತಿ) ತಿಳಿದುಕೋ. ಈ ಹೊಸದೂ ಮಹತ್ತಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೆ—ನಿನ್ನ ಉದಾರ ಸಖನು ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವಂತೆ. ಓ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಅದನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡು; ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ಮತಿ (ಪ್ರಜ್ಞೆ)ಯನ್ನು ನಿಚೋಡಿ ನೀಡು.

Mantra 2

यो नन्त्वान्यनमन्न्योजसोतादर्दर्मन्युना शम्बराणि वि । प्राच्यावयदच्युता ब्रह्मणस्पतिरा चाविशद्वसुमन्तं वि पर्वतम् ॥

ಯಾವನು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಮನ್ಯು (ಉತ್ಕಟ ಪ್ರೇರಣೆ)ಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಬರನ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದನು—ಆ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಅಚಲವನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿ, ವಸು-ಸಂಪನ್ನ ಪರ್ವತದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ತೆರೆದನು.

Mantra 3

तद्देवानां देवतमाय कर्त्वमश्रथ्नन्दृळ्हाव्रदन्त वीळिता । उद्गा आजदभिनद्ब्रह्मणा वलमगूहत्तमो व्यचक्षयत्स्वः ॥

ಇದು ದೇವರಲ್ಲಿ ಅತಿದಿವ್ಯನಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಕೃತ್ಯ: ಅವರು ಕಠಿಣ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ದೃಢ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು. ಗೋವುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದವು; ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ)ಯಿಂದ ಅವನು ವಲವನ್ನು ಚೀರಿದನು; ತಮಸ್ಸನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಸ್ವಃ—ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದನು.

Mantra 4

अश्मास्यमवतं ब्रह्मणस्पतिर्मधुधारमभि यमोजसातृणत् । तमेव विश्वे पपिरे स्वर्दृशो बहु साकं सिसिचुरुत्समुद्रिणम् ॥

ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯು ತನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿಲಾ-ಮುಖದ ಕೂಪವನ್ನು—ಮಧುಧಾರೆಯ ಝರಿಯನ್ನು—ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ, ಮೇಲೇಳುವ ಉತ್ಸ್ರೋತದಂತೆ, ಸಮುದ್ರಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಿಸಿದರು.

Mantra 5

सना ता का चिद्भुवना भवीत्वा माद्भिः शरद्भिर्दुरो वरन्त वः । अयतन्ता चरतो अन्यदन्यदिद्या चकार वयुना ब्रह्मणस्पतिः ॥

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ, ಭುವನಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಋತುಗಳ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ದ್ವಾರಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನದೇ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯು ಋತದ ಯಥಾರ್ಥ ವಿವೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕಾರ್ಯಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.

Mantra 6

अभिनक्षन्तो अभि ये तमानशुर्निधिं पणीनां परमं गुहा हितम् । ते विद्वांसः प्रतिचक्ष्यानृता पुनर्यत उ आयन्तदुदीयुराविशम् ॥

ಯಾರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿ ಹೋಗಿ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಪಣಿಗಳ ಪರಮ ನಿಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದರೋ—ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿ, ತಾವು ಬಂದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮರಳಿ ತಿರುಗಿದರು; ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ, ತೆರೆದ ವಿಶಾಲತೆ (ಆವಿಶ)ಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

Mantra 7

ऋतावानः प्रतिचक्ष्यानृता पुनरात आ तस्थुः कवयो महस्पथः । ते बाहुभ्यां धमितमग्निमश्मनि नकिः षो अस्त्यरणो जहुर्हि तम् ॥

ಋತವಂತರು—ಋತವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು—ಅಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು, ಮಹಾಪಥದ ಕವಿಗಳು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಿಸಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದರು; ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Mantra 8

ऋतज्येन क्षिप्रेण ब्रह्मणस्पतिर्यत्र वष्टि प्र तदश्नोति धन्वना । तस्य साध्वीरिषवो याभिरस्यति नृचक्षसो दृशये कर्णयोनयः ॥

ಋತದ ಧನುಷ್ಯ-ಡೋರಿಯಿಂದ—ವೇಗವಾದ, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ—ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಯಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿಸುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಧಿಸಿ ಧನುಷ್ಯದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸರಳವಾದ ಸಾಧ್ವೀ ಇಷುಗಳು, ಅವನು ಅವುಗಳಿಂದ ಬಾಣ ಬಿಡುವವು, ಮನುಷ್ಯರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ; ಕರ್ಣದಿಂದ ಜನಿಸಿದವು, ಅವು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 9

स संनयः स विनयः पुरोहितः स सुष्टुतः स युधि ब्रह्मणस्पतिः । चाक्ष्मो यद्वाजं भरते मती धनादित्सूर्यस्तपति तप्यतुर्वृथा ॥

ಅವನೇ ನಾಯಕ, ಅವನೇ ವಿವೇಕಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಪುರೋಹಿತ—ಮುಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿತ; ಅವನೇ ಸುಷ್ಟುತ—ಸುಪ್ರಶಂಸಿತ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ. ಅವನು ಪ್ರೇರಿತ ಮತಿಯಿಂದ ವಾಜ—ಬಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ—ಧನವಾಗಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಾಗ, ಆ ಲಾಭದ ಎದುರು ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.

Mantra 10

विभु प्रभु प्रथमं मेहनावतो बृहस्पतेः सुविदत्राणि राध्या । इमा सातानि वेन्यस्य वाजिनो येन जना उभये भुञ्जते विशः ॥

ಹೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಮಹಾವಿಭು, ಪ್ರಭು, ಮೇಹನಾವಾನ್ (ಜನನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ) — ನಿನ್ನ ಮೊದಲ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಾಧನೆಗಳು ವಿಶಾಲವೂ ಸಾರ್ವಭೌಮವೂ ಆಗಿವೆ; ನಿನ್ನ ಸುविदತ್ರ (ಸುಧನದಾತ), ವೇನ್ಯ (ಇಷ್ಟನೀಯ) ವಾಜಿನ (ಬಲವಂತ/ಸಮೃದ್ಧಿವಾಹಕ)ನ ಈ ಜಯಗಳು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ಜನರು ಮತ್ತು ವಿಶಃ (ಜನಸಮೂಹಗಳು) ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ — ಎರಡೂ ಹಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 11

योऽवरे वृजने विश्वथा विभुर्महामु रण्वः शवसा ववक्षिथ । स देवो देवान्प्रति पप्रथे पृथु विश्वेदु ता परिभूर्ब्रह्मणस्पतिः ॥

ಯಾವನು ಅವರ ವೃಜನ (ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ)ದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರ್ವಥಾ ವಿಭು, ಮಹಾನ್, ರಣ್ವ (ಮನೋಹರ) — ಶವಸಾ (ಬಲದಿಂದ) ವೃದ್ಧಿಯಾದವನು; ಆ ದೇವನು ದೇವರ ಎದುರಿಗೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರಿಭೂ (ಆವರಿಸಿ ಮೀರಿಸುವ) ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 12

विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्र मिनन्ति व्रतं वाम् । अच्छेन्द्राब्रह्मणस्पती हविर्नोऽन्नं युजेव वाजिना जिगातम् ॥

ಹೇ ಮಘವಾನೌ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೀ — ನಿಮ್ಮ ವ್ರತ (ನಿಯತ ಕಾರ್ಯ/ವಿಧಿ) ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೇ; ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಸಹ ನಿಮ್ಮ ನಿಯೋಜಿತ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಲಾರವು. ಹೇ ಇಂದ್ರಾ-ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೀ, ನಮ್ಮ ಹವಿಃ (ಆಹುತಿ) ಮತ್ತು ಅನ್ನ (ಪೋಷಕ ಆಹಾರ)ವನ್ನು ತಂದು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ — ಸಮೃದ್ಧಿಯ ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಎರಡು ಬಲಿಷ್ಠ ಅಶ್ವಗಳಂತೆ.

Mantra 13

उताशिष्ठा अनु शृण्वन्ति वह्नयः सभेयो विप्रो भरते मती धना । वीळुद्वेषा अनु वश ऋणमाददिः स ह वाजी समिथे ब्रह्मणस्पतिः ॥

ಅತಿಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಅಗ್ನಿವಾಹಕರು ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸಭೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಪ್ರೇರಿತ ವಿಪ್ರನು ಧನದಂತೆ ಮೌಲ್ಯವಾದ ಮತಿಗಳನ್ನು (ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು) ಹೊರತರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಶತ್ರುತ್ವದ ಬಂಧನದಿಂದ ಋಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ; ಸಮರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದವನು—ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ.

Mantra 14

ब्रह्मणस्पतेरभवद्यथावशं सत्यो मन्युर्महि कर्मा करिष्यतः । यो गा उदाजत्स दिवे वि चाभजन्महीव रीतिः शवसासरत्पृथक् ॥

ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯಿಂದ, ಅವನ ಅಧಿಪತ್ಯದಂತೆ, ಸತ್ಯ ಮನ್ಯು (ಧರ್ಮಕ್ರೋಧ) ಉದಯವಾಯಿತು—ಮಹಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಿದ್ಧ. ಯಾರು ಗೋಗಳನ್ನು (ಕಿರಣಗಳನ್ನು) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದನೋ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ದಿವಿಗೆ ಹಂಚಿದನು; ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹಮಾರ್ಗದಂತೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಗೊಂದಲದಿಂದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಿತು.

Mantra 15

ब्रह्मणस्पते सुयमस्य विश्वहा रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । वीरेषु वीराँ उप पृङ्धि नस्त्वं यदीशानो ब्रह्मणा वेषि मे हवम् ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸುಯಮವಾಗಿ (ಸುಶಾಸಿತವಾಗಿ) ಮಾಡು; ರಥದಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಮೃದ್ಧರಾಗೋಣ, ಪ್ರಾಣಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗೋಣ. ವೀರರೊಳಗೆ ನಮಗೆ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಈಶಾನ—ಬ್ರಹ್ಮ (ವಚನ)ದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಹವ (ಆಹ್ವಾನ)ಕ್ಕೆ ಬರುವವನು.

Mantra 16

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ, ನೀನು ಈ ಸುಕ್ತದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ; ಇದಕ್ಕೆ ಜಾಗೃತನಾಗಿರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತಾನವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸು. ದೇವರುಗಳು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಸರ್ವ ಮಂಗಳ; ಸು-ವೀರರಾಗಿರುವ ನಾವು ವಿಧಥದಲ್ಲಿ ‘ಬೃಹತ್’ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ.