Sukta 23

Mantra 1

गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥

เราขออัญเชิญท่าน—คณปติ (Gaṇapati) เจ้าแห่งหมู่คณะ ผู้เป็นฤๅษีในหมู่ฤๅษี (kaví) ผู้เลื่องลือยิ่งไร้ผู้เทียบ. พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งมนตร์และพรหมัน (brahman) โอ้พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) เจ้าแห่งถ้อยคำสร้างสรรค์และความคิดก่อรูป โปรดสดับเรา แล้วนำความคุ้มครอง (ūtí) มาด้วย และประทับนั่ง ณ ที่ประทับ (sádana) ของเรา—ศาลศักดิ์สิทธิ์ภายใน

Mantra 2

देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥

โอ้ผู้เป็นเจ้าอันรุ่งเรือง ผู้ทรงฤทธานุภาพศักดิ์สิทธิ์ (asurya) บฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้มีญาณหยั่งเห็นไกล แม้เหล่าเทพทั้งหลายก็ได้ส่วนแห่งพิธีบูชา (yajñiyaṃ bhāgam) โดยอาศัยท่าน ดุจดวงอาทิตย์ที่ส่องด้วยแสงอันยิ่งใหญ่แห่งโคแห่งอรุณ (uṣrā) ท่านแลเป็นผู้ให้กำเนิดแก่พรหมันทั้งปวง (brahman)—เป็นบ่อเกิดแห่งวาจาศักดิ์สิทธิ์ผู้สร้างสรรค์ในทุกพลัง

Mantra 3

आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथमृतस्य तिष्ठसि । बृहस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ॥

ท่านขับไล่ความมืดที่ห่อหุ้มและแรงกดดันอันเป็นศัตรู แล้วทรงยืนบนราชรถอันสว่างไสวแห่งฤตะ (ṛta) โอ้บฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้เกรียงไกรน่าเกรงขาม ผู้ทำลายความโอหังของศัตรู ผู้สังหารพลังร้ายผู้เขมือบกิน (rakṣas) ผู้ผ่าโพรงแห่งการปกปิด (go-tra) ผู้ค้นพบโลกสวรรค์แห่งแสง (svar)

Mantra 4

सुनीतिभिर्नयसि त्रायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान्न तमंहो अश्नवत् । ब्रह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बृहस्पते महि तत्ते महित्वनम् ॥

ท่านนำพาและคุ้มครองมนุษย์ด้วยการชี้นำอันดีงาม (sunīti) ผู้ใดถวายตนแด่ท่าน ผู้นั้นย่อมไม่ตกสู่ความทุกข์เข็ญ ท่านคือไฟอันแผดเผาผู้เกลียดชังพรหมัน/วาจาศักดิ์สิทธิ์ (brahman) เป็นผู้ฟาดฟันความพิโรธอันเป็นศัตรู โอ้บฤหสปติ (Bṛhaspati) ความยิ่งใหญ่ของท่านนั้นยิ่งใหญ่นัก

Mantra 5

न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न द्वयाविनः । विश्वा इदस्माद्ध्वरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि ब्रह्मणस्पते ॥

ผู้ที่ท่านคุ้มครองอย่างดีนั้น ความทุกข์ระทมย่อมไม่แตะต้อง ความชั่วร้ายย่อมไม่มาถึงจากทิศใด ผู้จู่โจมเป็นศัตรูย่อมข้ามผ่านไม่ได้ ผู้มีใจสองหน้าก็ไม่อาจล่วงเลยได้ โอ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ท่านขับไล่ความรุนแรงอันคดเคี้ยวทั้งปวงให้พ้นจากเขา—ผู้นั้นที่ท่านพิทักษ์รักษาไว้เป็นอย่างดี

Mantra 6

त्वं नो गोपाः पथिकृद्विचक्षणस्तव व्रताय मतिभिर्जरामहे । बृहस्पते यो नो अभि ह्वरो दधे स्वा तं मर्मर्तु दुच्छुना हरस्वती ॥

ท่านคือผู้พิทักษ์ของเรา ผู้สร้างหนทาง ผู้มองเห็นแจ่มชัด; ด้วยความคิดภาวนาของเรา เราปรารถนาจะเติบโตเข้าสู่พรต/วรตะ (vrata) อันเป็นกฎแห่งการกระทำของท่าน โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้ใดตั้งโทษภัยอันคดเคี้ยวต่อเรา—ขอให้พลังของท่านเองบดขยี้เขาด้วยความชั่วร้ายอันร้ายแรง โอ หรัสวตี (Harasvatī)

Mantra 7

उत वा यो नो मर्चयादनागसोऽरातीवा मर्तः सानुको वृकः । बृहस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कृधि ॥

และหากมีมนุษย์ผู้ใด—ดุจหมาป่าคลานคืบ แฝงเจตนาศัตรู—มุ่งจะทำร้ายเราผู้ไร้ความผิด โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ขอท่านหันเขาออกไปจากหนทางของเรา และเพื่อการเชื้อเชิญพลังของเหล่าเทพ (devavītaye) ขอท่านทำให้หนทางของเราดีงามและเปิดโล่ง

Mantra 8

त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥

เราขอวิงวอนท่าน—ผู้คุ้มครองกายทั้งหลาย (tanū) ผู้กอบกู้ ผู้ขับไล่ ผู้กล่าวแทนและคุ้มครองเรา ผู้ไม่หลงผิด โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ขอทรงโค่นผู้กล่าวร้ายต่อเหล่าเทพ; ขออย่าให้ผู้มุ่งร้ายเอื้อมถึงและแตะต้องความผาสุกอันสูงยิ่ง (sumná) ของเราเลย

Mantra 9

त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥

ด้วยท่าน โอพรหมณสปติ (Brahmaṇaspati) ผู้เพิ่มพูนอย่างงาม เราปรารถนาจะได้ทรัพย์อันน่าปรารถนาของมนุษย์—ความอุดมแห่งภาวะทั้งหลาย ผู้จู่โจมจากไกลและความเป็นศัตรูที่กดดันเราอยู่ ขอทรงบดขยี้ด้วยขากรรไกร ให้เขากลายเป็นผู้ไร้กำลัง ไร้ความสำเร็จ

Mantra 10

त्वया वयमुत्तमं धीमहे वयो बृहस्पते पप्रिणा सस्निना युजा । मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत प्र सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ॥

ด้วยท่าน โอพฤหสปติ เราถือไว้ซึ่งความเต็มเปี่ยมแห่งพลังชีวิตอันสูงสุด (vayas)—ผูกแอกอยู่กับผู้เอ่อล้นและผู้มีชัย ขออย่าให้ผู้กล่าวร้าย ผู้มุ่งทำร้ายเรา ได้ครอบงำเราเลย; ตรงกันข้าม ด้วยความคิดที่กล่าวยืนยันอย่างดีงาม (suśaṃsā matí) ขอให้เราข้ามพ้นและไปถึง

Mantra 11

अनानुदो वृषभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पृतनासु सासहिः । असि सत्य ऋणया ब्रह्मणस्पत उग्रस्य चिद्दमिता वीळुहर्षिणः ॥

โอ พรหมณัสปติ (Bṛhaspati) เจ้าแห่งวาจาศักดิ์สิทธิ์ ท่านคือโคอุสุภะผู้ไม่ยอมจำนน ออกไปตามเสียงเรียกแห่งศึกภายใน เผาผลาญศัตรู และมีชัยในความปะทะทั้งหลาย ท่านคือผู้สัตย์จริง ผู้ขับเคลื่อนท่ามกลางผู้แสวงหาหนทางอันชอบธรรม แม้พลังอันดุเดือดท่านก็ยังปราบได้ โอผู้ปลุกเร้าให้ผู้เข้มแข็งเปรมปรีดิ์

Mantra 12

अदेवेन मनसा यो रिषण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति । बृहस्पते मा प्रणक्तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ॥

ผู้ใดมีใจไร้เทพ เข้ามาทำร้ายเรา ปกครองอย่างดุร้าย คิดว่าตนทรงอำนาจและหมายจะฟันฆ่า—โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ขออย่าให้คมอาวุธของเขามาถึงเรา จงกดทับความพิโรธแห่งเจตนาร้าย และหมู่พวกอันเป็นศัตรูนั้นให้ราบคาบ

Mantra 13

भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥

ท่ามกลางความคับขันแห่งศึก พึงอัญเชิญท่าน และพึงเข้าเฝ้าด้วยนมัสการ ในการได้มาซึ่งความอุดม ท่านย่อมเสด็จมา เป็นผู้ชนะที่ได้ทรัพย์แล้วทรัพย์เล่า การจู่โจมและการขัดขวางทั้งปวงของผู้ริษยา พฤหสปติ (Bṛhaspati) ย่อมสลายให้แตกกระจาย ดุจรถศึกผลักฝ่าอุปสรรค

Mantra 14

तेजिष्ठया तपनी रक्षसस्तप ये त्वा निदे दधिरे दृष्टवीर्यम् । आविस्तत्कृष्व यदसत्त उक्थ्यं बृहस्पते वि परिरापो अर्दय ॥

ด้วยความร้อนอันคมกล้าและแผดเผายิ่งของท่าน จงเผาผลาญอำนาจมืดแห่งรากษส (Rākṣasas)—ผู้ที่แม้เห็นพลังวีรบุรุษของท่านประจักษ์แล้ว ก็ยังวางท่านไว้ในคำติฉิน. โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) จงทำให้สิ่งที่ยังไม่ปรากฏในเรานั้นปรากฏ; จงบดขยี้และขับไล่การคุกคามที่ล้อมรัดเข้ามา.

Mantra 15

बृहस्पते अति यदर्यो अर्हाद्द्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु । यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् ॥

โอ พฤหสปติ เมื่อผู้สูงศักดิ์ส่องประกายเหนือกว่าความคู่ควรสามัญ—สว่างไสวและเปี่ยมเจตจำนง (kratu) ท่ามกลางหมู่ชน; เมื่อด้วยกำลังของท่านท่านทำให้เขาลุกโพลง โอผู้บังเกิดจากฤตะ (ṛta‑prajāta)—ขอจงวางไว้ในเราซึ่งทรัพย์อันวิจิตรหลากรูปนั้น ทรัพย์แห่งความมีอยู่.

Mantra 16

मा नः स्तेनेभ्यो ये अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः । आ देवानामोहते वि व्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः ॥

ขออย่าให้โจรทั้งหลาย—ผู้คิดคดทรยศต่อที่ยืนของเรา—ศัตรูผู้ไม่อาจเยียวยา ผู้ละโมบในเสบียงของเรา—มาถึงเราได้. โอ พฤหสปติ ท่านถักทอผืนคุ้มครองของเหล่าเทพ; ท่านเปิดสิ่งที่ปิดล้อมในดวงใจ—ไม่มีผู้ใดรู้ความประสานลับแห่งสามัน (sāman) ยิ่งกว่าท่าน.

Mantra 17

विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥

แท้จริง จากโลกทั้งปวง ครอบคลุมสรรพภพทั้งสิ้น ทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) ผู้เป็นช่างสรรค์สร้างได้ปั้นแต่งท่าน—กวีในหมู่กวี บทสวดในบทสวด. พระผู้เป็นเจ้าแห่งวาจา พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) ดำเนินไปได้แม้ท่ามกลางผู้แสวงหาที่ถูกผูกไว้กับหนทางอันชอบธรรม (ṛta); พระองค์คือผู้สังหารความทรยศ ผู้ทรงยิ่งใหญ่ในการค้ำจุนระเบียบอันกว้างใหญ่ (ṛta).

Mantra 18

तव श्रिये व्यजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदसृजो यदङ्गिरः । इन्द्रेण युजा तमसा परीवृतं बृहस्पते निरपामौब्जो अर्णवम् ॥

เพื่อศรีสง่าของท่าน ภูผาถูกผ่าออก; เมื่อท่าน โอ อังคิรัส (Aṅgiras) ได้ปลดปล่อยคอกโค (go-tra) ให้ฝูงรัศมีออกมา. ครั้นร่วมแอกกับอินทระ (Indra) ท่านได้ทะลวงมหาสมุทรออกจากน้ำนั้นซึ่งถูกความมืดห่อหุ้ม—โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ท่านนำสายน้ำที่ซ่อนเร้นออกสู่เสรีภาพ.

Mantra 19

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

โอ พรหมณัสปติ (Brahmaṇaspati) เจ้าแห่งวาจา ท่านคือผู้ขับและผู้นำแห่งบทสรรเสริญอันร้อยเรียงดีนี้; ขอทรงตื่นรับ และจงหล่อเลี้ยงวงศ์วานของเรา. สิ่งอันเป็นมงคลทั้งปวง คือสิ่งที่เหล่าเทพพิทักษ์ไว้—ขอให้เรากล่าวถ้อยคำแห่งความกว้างใหญ่ในสภา (vidatha) และมั่งคั่งด้วยวีรชนภายใน (suvīra).