Sukta 86

Mantra 1

वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । यत्रामदद्वृषाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

น้ำโสมที่คั้นแล้วได้ไหลหลั่งออกมา แต่ก็ยังมิได้ทำให้อินทระ เทพเจ้า พึงพอใจ. เพราะ ณ ที่ซึ่งวฤษากปิ (Vṛṣākapi) เริงร่า—ผู้สูงศักดิ์ ท่ามกลางความอุดมสมบูรณ์ เป็นสหายของข้า—ที่นั่นอินทระลุกขึ้นเหนือสิ่งทั้งปวง สูงยิ่งกว่าทั้งหมด.

Mantra 2

परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

โอ้อินทระ แท้จริงท่านวิ่งหนีไป; ด้วยความปั่นป่วนของวฤษากปิ (Vṛṣākapi) ท่านจึงถูกผลักดันเกินประมาณ. แต่ท่านจะไม่พบที่อื่นซึ่งจะดื่มโสมะ (Soma) ได้อย่างแท้จริง; อินทระจะสูงยิ่งเหนือสิ่งทั้งปวงได้ด้วยความปีติอันชอบธรรม มิใช่ด้วยความกระสับกระส่ายที่กระจัดกระจาย.

Mantra 3

किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः । यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

วฤษากปิ (Vṛṣākapi) ผู้นี้—พลังสีแดงอมน้ำตาล แรงเร่งแห่งสภาวะชีวิต—ได้ทำสิ่งใดแก่ท่าน? ท่านเร่าร้อนด้วยไฟริษยาเพื่อผู้ใด? เพื่อชนผู้ประเสริฐ ผู้ทรงทรัพย์แห่งความงอกงาม (puṣṭi) กระนั้นหรือ? แต่พระอินทระ (Indra)—เจ้าแห่งฤทธิ์เดชอันสว่างไสว—ทรงสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 4

यमिमं त्वं वृषाकपिं प्रियमिन्द्राभिरक्षसि । श्वा न्वस्य जम्भिषदपि कर्णे वराहयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

วฤษากปิผู้นี้ซึ่งท่านทรงรักและพิทักษ์ไว้ โอ้พระอินทระ—บัดนี้แม้สุนัขล่าก็กระโจนงับเขา กัดถึงใบหู ขอให้แรงผลักที่ถูกขับเคลื่อนดุจหมูป่าถูกปราบให้สงบ: พระอินทระทรงสูงยิ่งเหนือความกระสับกระส่ายทั้งปวง.

Mantra 5

प्रिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता व्यदूदुषत् । शिरो न्वस्य राविषं न सुगं दुष्कृते भुवं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

พลังอันเป็นที่รักและถูกแต่งสร้างอย่างประณีตในข้าพเจ้า—พลังคปิ (kapi)—ได้ปรากฏ และสั่นให้สิ่งที่ถูกผูกมัดหลุดออกไป แต่ข้าพเจ้าได้ทำให้ศีรษะของเขาฟกช้ำ: สำหรับการกระทำอันผิด ไม่มีทางที่ราบรื่นง่ายดาย พระอินทระทรงสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง เพื่อจัดพลังทั้งหลายให้เข้ามาตราที่ถูกต้อง.

Mantra 6

न मत्स्त्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत् । न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ไม่มีหญิงใดนั่งมั่นในความผาสุกอุดมยิ่งกว่าข้า และไม่มีผู้ใดรวดเร็วในการบรรลุความดีไปกว่าข้า ไม่มีผู้ใดเอาชนะข้าได้ ไม่มีผู้ใดยกต้นขาขึ้นต่อสู้ข้าในการประลอง เพราะอินทราอยู่สูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง—เดชานุภาพของพระองค์ค้ำจุนท่วงท่าผู้มีชัยของข้า

Mantra 7

उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङ्ग भविष्यति । भसन्मे अम्ब सक्थि मे शिरो मे वीव हृष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

โอ้แม่เอ๋ย โอ้ผู้ประทานโดยง่าย จริงดังนั้นแล: ที่นั่งของข้ามั่นคง ต้นขาของข้ามั่นคง; ศีรษะของข้าก็เริงร่า ราวกับถูกแผ่ให้กว้างเป็นอิสระ—เพราะอินทราอยู่สูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง

Mantra 8

किं सुबाहो स्वङ्गुरे पृथुष्टो पृथुजाघने । किं शूरपत्नि नस्त्वमभ्यमीषि वृषाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ไฉนเล่า ผู้มีแขนอันงาม ผู้มีสรีระงาม ผู้มีแผ่นหลังผาย ผู้มีสะโพกกว้าง—ไฉนเล่า ภรรยาของวีรบุรุษ เจ้าจึงเข้ารุกรานวฤษากปิ (Vṛṣākapi)? อินทราอยู่สูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง: ขอให้แสงอันสูงกว่าตัดสินแรงผลักดันอันต่ำกว่า

Mantra 9

अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते । उताहमस्मि वीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ผู้อยู่ไม่เป็นสุขนั้นคิดถึงข้าว่าราวกับข้าไร้พลังวีรบุรุษ แต่แท้จริงข้าคือผู้ทรงพลังวีร—ชายาของอินทรา สหายแห่งมารุต (Maruts) อินทราสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง: เพราะฉะนั้นกำลังของข้าย่อมไม่อาจถูกลดทอน

Mantra 10

संहोत्रं स्म पुरा नारी समनं वाव गच्छति । वेधा ऋतस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

กาลก่อน หญิงนั้นไปสู่พิธีร่วม ไปสู่สภาแห่งการบูชาร่วมกัน แต่บัดนี้ ศักติ (Śakti) อันวีรของอินทราถูกยกย่องให้ยิ่งใหญ่—นางเป็นผู้จัดวางแห่งฤตะ (ṛta: สัจจะและระเบียบจักรวาล) อินทราสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง: ด้วยความสูงนั้น พิธีย่อมกลายเป็นความรวมเป็นหนึ่งภายใน

Mantra 11

इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम् । नह्यस्या अपरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ท่ามกลางสตรีทั้งหลาย ข้าได้ยินว่าอินทราณี (Indrāṇī) เป็นผู้มีสิริมงคลยิ่งที่สุด เพราะสามีของนางไม่เหี่ยวเฉาด้วยชรา—ไม่มีผู้ใดเหนือกว่านี้ อินทราสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่ง: ด้วยพันธะในดวงวิญญาณกับพระองค์ พลังย่อมไม่เสื่อมสลาย

Mantra 12

नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्वृषाकपेॠते । यस्येदमप्यं हविः प्रियं देवेषु गच्छति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

โอ อินทราณี ข้าพเจ้าไม่ยินดีในมิตรภาพที่พรากจากวฤษากปิ (Vṛṣākapi) เพราะเครื่องบูชา (havis) ของเขา อันบังเกิดจากสายน้ำแห่งชีวิต ย่อมไปเป็นที่รักท่ามกลางเหล่าเทพ แต่ทว่าอินทรา (Indra) สูงยิ่งเหนือทั้งปวง—ขอให้มิตรภาพทั้งสิ้นถูกยกขึ้นสู่สัจจะแห่งเจตจำนงอันสูงกว่า

Mantra 13

वृषाकपायि रेवति सुपुत्र आदु सुस्नुषे । घसत्त इन्द्र उक्षणः प्रियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

โอ เรวตี (Revati) ผู้มั่งคั่งด้วยการเพิ่มพูนอันสว่างไสว ผู้มีบุตรดี—ใช่แล้ว โอสะใภ้ผู้ประเสริฐ ขอให้อินทรา (Indra) ผู้เป็นพลังวัวเพศผู้ อันองอาจ ได้เสวยเครื่องบูชา (havis) ที่เป็นที่รักและให้ผลแก่ท่าน และขอให้พระองค์ผุดขึ้นในเรา สูงพ้นอำนาจทั้งปวงที่คอยจำกัด

Mantra 14

उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम् । उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

เพราะเพื่อข้าพเจ้า เขาทั้งหลายหุงต้มวัวเพศผู้สิบห้าตัวร่วมกับยี่สิบตัว และข้าพเจ้าก็กินความอุดมแห่งไขมัน—ท้องทั้งสองของข้าพเจ้าเต็มเปี่ยม ดังนี้อินทรา (Indra) จึงสูงยิ่งเหนือสิ่งทั้งปวงที่จำกัด

Mantra 15

वृषभो न तिग्मशृङ्गोऽन्तर्यूथेषु रोरुवत् । मन्थस्त इन्द्र शं हृदे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ดุจพญาวัวเขาแหลมคำรามก้องท่ามกลางฝูงโค ฉันใด อินทราเอ๋ย การกวน/ปั่น (mántha) ของท่านก็ฉันนั้น—เป็นความสงบแก่ดวงใจ นั่นคือการคั้นโสมะ (Soma) ที่ผู้ปลุกเร้าเตรียมไว้เพื่อท่าน; ด้วยสิ่งนั้น อินทราจึงสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง

Mantra 16

न सेशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत् । सेदीशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ผู้ใดมีแรงเร้นลับที่ดิ้นรนอยู่ระหว่างต้นขา ผู้นั้นย่อมไร้อำนาจครอบงำ; แต่ผู้ใดมีพลังขนดก (romáśa) ครั้นนั่งลงแล้วกลับแผ่ขยายและตื่นขึ้น ผู้นั้นย่อมมีอำนาจครอบงำ—ดังนี้อินทราจึงสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง

Mantra 17

न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते । सेदीशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ผู้ใดมีพลังขนดก (romáśa) แม้นั่งลงแล้วก็เพียงอ้าปากหาว ผู้นั้นย่อมไร้อำนาจครอบงำ; แต่ผู้ใดมีแรงเร้นลับที่เคลื่อนไหวอยู่ระหว่างต้นขา ผู้นั้นย่อมมีอำนาจครอบงำ—ดังนี้ (ด้วยปริศนาแห่งบทสนทนานี้) อินทราจึงสูงยิ่งเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง

Mantra 18

अयमिन्द्र वृषाकपिः परस्वन्तं हतं विदत् । असिं सूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

วฤษากปิ (วṛṣākapi) ผู้เป็นวานรผู้ทรงพลังนี้ โอ้อินทระ ได้พบปารัสวันต์ผู้ถูกสังหารแล้ว; เขาได้ถือดาบ ได้รับโสม (Soma) ที่คั้นแล้ว ได้เครื่องบูชาที่ปรุงใหม่ (caru) และได้เกวียนที่กองฟืนสุมไว้—ดังนี้อินทระจึงผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 19

अयमेमि विचाकशद्विचिन्वन्दासमार्यम् । पिबामि पाकसुत्वनोऽभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

บัดนี้ข้าพเจ้าออกไป ส่องประกายด้วยความรู้แจ้ง แยกผู้เป็นทาสแห่งความมืดออกจากอารยะผู้สูงศักดิ์; ข้าพเจ้าดื่มโสม (Soma) ที่คั้นอย่างดี และส่องสว่างมุ่งสู่ปัญญาอันมั่นคง—ดังนี้อินทระจึงผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 20

धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना । नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहाँ उप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ระยะนั้นกี่โยชนะ (yojana) กันเล่า—ข้ามทุ่งร้างกว้างใหญ่และทางที่ตัดผ่านไว้? จงเข้ามาใกล้เถิด โอ้วฤษากปิ; จงกลับสู่เรือนสู่บ้านทั้งหลาย—ดังนี้อินทระจึงผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 21

पुनरेहि वृषाकपे सुविता कल्पयावहै । य एष स्वप्ननंशनोऽस्तमेषि पथा पुनर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

จงกลับมาเถิด โวฤษากปิ (วṛṣākapi ผู้เป็นเจ้าแห่งวานรเพศผู้) ให้เราทั้งสองจัดวาง “สุวิตา” คือการดำเนินอันเป็นมงคลให้เป็นระเบียบเถิด. นี่แลคือหนทางที่ทำลายความหลงลวงแห่งความฝัน; ด้วยหนทางนี้ท่านกลับสู่เรือนอีกครั้ง—ดังนี้อินทราจึงผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 22

यदुदञ्चो वृषाकपे गृहमिन्द्राजगन्तन । क्व स्य पुल्वघो मृगः कमगञ्जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

เมื่อท่านทั้งสองมุ่งขึ้นเหนือ โวฤษากปิ แล้วมาถึงเรือนของอินทรา—สัตว์ผู้ก่อฝุ่น ผู้ก่อความปั่นป่วนแก่ผู้คน นั้นอยู่ที่ไหน? มันไปหาใคร?—ดังนี้อินทราจึงผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง.

Mantra 23

पर्शुर्ह नाम मानवी साकं ससूव विंशतिम् । भद्रं भल त्यस्या अभूद्यस्या उदरमामयद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ปัรศุ (Parśu) หญิงมนุษย์นั้น แท้จริงคลอดยี่สิบพร้อมกัน. ความดีอันเป็นมงคลบังเกิดแก่เธอ—ผู้ซึ่งครรภ์เคยเจ็บป่วย—เพราะอินทราผงาดเหนือสรรพสิ่งทั้งปวง และพาเธอข้ามพ้นแรงกดทับอันครอบคลุมทั่วโลก.