Opening the text

Sukta 1.72
Parāśara Śāktya
Agni
Triṣṭubh
இந்த ஸூக்தம் அக்னியைப் புகழ்கிறது—எப்போதும் செயலில் இருக்கும் தெய்வீக கைவினைஞராக; அவர் ஊக்கத்தால் எழும் காவ்யப் படைப்புகளை (kāvyāni) தாங்கி அவற்றை “நிறுவி” வைக்கிறார்; மேலும் செல்வங்களுக்கும் அமர சக்திகளுக்கும் அதிபதியாகிறார். இதில் பிரபஞ்சக் காட்சிகள் பின்னப்பட்டுள்ளன—மறைந்த இரகசியங்கள், விண்ணின் “இரு கண்கள்” உருவாக்கம், நதிகளை விடுவித்தல்—இவை யாகத் தத்துவமாக மாறி, அக்னி அம்ருதம் (அமரத்துவம்) காக்கிறார் என்றும், யஜமானனின் வளர்ச்சி, நிலைத்தன்மை, மற்றும் முன்னே செல்லும் பயணத்தைப் பாதுகாப்பார் என்றும் கூறுகின்றன.
Mantra 1
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा ॥
என்றும் நிலைத்த வேதஸ் (விதாதா) கவிப்-பேரூக்கமுற்ற செயல்களை நிறுவுகிறார்; தம் கையில் மனிதர்க்கு நலமளிக்கும் பல வல்லமைகளைத் தாங்கியவனாய். அக்னி ரயி (செழிப்பு) களின் அதிபதியாகி, இடையறாது எங்களுள் எல்லா அமிர்தத் தத்துவங்களையும் வடிவமைக்கிறான்.
Mantra 2
अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः ॥
இங்கே எல்லாத் திசைகளிலும் மறைந்திருந்த வத்ஸம் (கன்று) என்பதைத் தேடியபோதும், மயக்கமற்ற அம்ருதர் (அமரர்) அனைவரும் அதை கண்டுபிடிக்கவில்லை. உழைப்பில் இளையோர்—பாதை கண்டறிவோர், தியா (ஞான-ப்ரஜ்ஞை) தாங்குவோர்—அக்னியின் பரம, இனிய பதத்தில் நிலைத்தனர்.
Mantra 3
तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥
அக்னியே, மூன்று சரத் காலங்கள் வரை தூயோர் உன்னை—தூயவனை—தேடி, நெய்யால் தூய பக்தியுடன் உன்னைப் பணிந்தனர். யஜ்ஞியமான நாமங்களையும் அவர்கள் நிறுவினர்; மேலும் சுஜாதமான தனுக்கள் (சக்திமிகு உடல்கள்) விழித்தெழுந்து செயல்படுமாறு தூண்டப்பட்டன.
Mantra 4
आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम् ॥
அறிவால் விழித்தெழுந்த இரு விரிந்த ரோதஸீ (த்யாவா-ப்ருதிவீ) நோக்கி, யஜ்ஞியோர் ருத்ரிய சக்தியை வெளிப்படையாக முன்னெடுத்தனர். அளவை உறுதியாக நிறுவிய, அறிந்த மானவன், பரம பதத்தில் நிலைத்த அக்னியை அறிந்து கண்டடைந்தான்.
Mantra 5
संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः ॥
ஒரே உணர்வில் ஒன்றுபட்டு, அவர்கள் அபிஜ்ஞன்—உள்ளார்ந்த அறிபவன்—அருகில் வந்து அமர்ந்தனர். தம்-தம் சக்திரூபப் பத்னிகளுடன் கூடி, வணங்கத்தக்கதைக் கண்டு வணங்கி வணங்கி தலைவணங்கினர். குற்றமற்றுத் தூய்மையடைந்து, தம் உடல்களைத் தம் உண்மைச் சொரூபமாக வடித்தனர்—உள் விழிப்பின் ஒரு நிமிஷத்தில் நண்பன் நண்பனைப் பாதுகாத்தான்.
Mantra 6
त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि ॥
மும்முறை-ஏழு—இருபத்தொன்று—மறைபொருள்கள் உன்னுள்ளே பதியப்பட்டபோது, யஜ்ஞியர்கள் அடிச்சுவடுகளால் அவற்றைக் கண்டடைந்தனர். அவற்றினாலேயே, ஒருமனத்துடன், அவர்கள் அம்ருதத்தைப் பாதுகாக்கின்றனர். நீயும் எங்கள் பசுக்களையும், எங்கள் நிலையான ஆதாரங்களையும், பயணத்தின் ரதம்—நடையையும்—பாதுகாப்பாயாக.
Mantra 7
विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट् ॥
அக்னியே, மனித குடியிருப்புகளின் வயுனைகள்—ஒழுங்குகள்—உனக்குத் தெரியும்; வாழ்விற்காக நீ நூல்-நூலாக விரித்து, அகன்ற வாயில்களை ஒழுங்காக அமைத்தாய். தேவயானப் பாதைகளை உள்ளார்ந்து அறிந்தவனாய், சோர்வில்லாமல் நீ தூதனானாய்—ஹவிர்வாட், ஹவிஸ்-உந்துதலை ஏந்துபவன்.
Mantra 8
स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥
சுயாதீனமாய், திவத்திலிருந்து வந்த ஏழு யஹ்விகள் (மகத்தான சக்திகள்) தம்முள் தாங்கிய ருத-ஞானத்தால் ‘ராய’ (செல்வம்/பெருக்கம்) எனும் வளத்தின் கதவுகளை அறிந்து அகலத் திறந்தன. சரமா ஒளியின் உறுதியான அடைப்பு—‘கவ்ய’ (கோ-தனம்/ஒளிச் செல்வம்) மறைந்திருந்த உறைவை—கண்டடைந்தாள்; அதனால் இப்போது மனிதக் கூட்டம் தன் பங்கை, தன் போகத்தையும் ஊட்டத்தையும் பெறுகிறது.
Mantra 9
आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ॥
எல்லா உயர்ந்த ‘ஸ்வபத்ய’ (நல்ல உருவாக்கங்கள்/கல்யாண நிலைகள்) என்பவற்றையும் நிறுவிய அவர்கள், அமரத்துவத்திற்கான பாதையை உருவாக்கினர். அவர்களின் மகத்துவத்தால் பூமி விரிந்து நிலைத்தது; தாய் அதிதி தன் புதல்வர்களுடன், நம்முள் உள்ள உலகங்களைத் தாங்கி ஊட்டும் செயலில் ஈடுபட்டாள்.
Mantra 10
अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥
அவர்கள் இவ்வுயிர்நிலையில் அழகிய ‘ஸ்ரீ’யை உறுதியாக நிறுவினர்; அமரர்கள் திவத்தின் இரு கண்களை உருவாக்கியபோது. அப்பொழுது நதிகள் விடுவிக்கப்பட்டதுபோல் ஓடின—அக்னியே—கீழ்நோக்கி அருண (செம்மை) ஓடைகள் வெளிப்பட்டு அறியப்பட்டன.
It praises Agni as the sacred fire who carries inspired power, grants abundance, and protects immortality (amṛta). The hymn also uses creation imagery—hidden secrets, Heaven’s “two eyes,” and flowing rivers—to show how Agni brings what is concealed into light.
It is a symbolic way of speaking about concealed sacrificial and cosmic powers placed within Agni. The hymn says the ritual-wise discover these mysteries “by the steps,” meaning through ordered practice, insight, and correct performance.
It can be recited during a simple fire offering or lamp worship to invoke clarity, protection, and steady progress. The key prayer is for Agni to guard vitality and increase, firm foundations, and safe movement on one’s life-journey.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.