Sukta 67
Sukta 1.67
Gṛtsamada
Agni (with Mitra-quality: harmonizing friend within mortals)
Triṣṭubh (probable for RV 1.67)
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็นเปลวไฟผู้บังเกิดอย่างรวดเร็วในถิ่นทุรกันดาร และเป็นสหายดุจมิตรในหมู่มนุษย์—ผู้ประสานชุมชนให้กลมเกลียวด้วยการสดับฟังอันถูกต้องและความนอบน้อมโดยสมัครใจต่อฤตะ (ṛta). บทสวดพรรณนาอัคนีว่าเป็นผู้แสวงหาและผู้พิทักษ์ “ฝูง” อันสว่างไสวที่ซ่อนอยู่ในถ้ำ และลงท้ายด้วยนิมิตแห่งปัญญาตื่นรู้ (จิตติ, citti) ที่ตั้งมั่นในเคหสถานแห่งนที/วารี ซึ่งเหล่าปราชญ์ร่วมกันสร้างความพร้อมเพรียง.
Mantras
Mantra 1
वनेषु जायुर्मर्तेषु मित्रो वृणीते श्रुष्टिं राजेवाजुर्यम् ॥
ในพงไพรเขาคือไฟผู้บังเกิดฉับไว; ท่ามกลางปุถุชนเขากลายเป็นมิตร—มิตระ (Mitra): เขาเลือกความนอบน้อมและการสดับที่ชอบธรรม ดุจพระราชาเลือกที่พึ่งอันไม่พร่องพัง.
Mantra 2
क्षेमो न साधुः क्रतुर्न भद्रो भुवत्स्वाधीर्होता हव्यवाट् ॥
เขาเป็นดุจความสงบมั่นคง ดุจความดีแท้; เจตจำนง (krátu) ของเขาเป็นพลังอันเป็นมงคล. โหตฤ (Hotṛ) ผู้มีปัญญาอันดี (svādhī́) ผู้ขนส่งเครื่องบูชา (havyavā́t) สถาปนาภาวะอันชอบธรรมไว้ภายใน.
Mantra 3
हस्ते दधानो नृम्णा विश्वान्यमे देवान्धाद्गुहा निषीदन् ॥
เขาถือไว้ในมือซึ่งพลังองอาจแห่งบุรุษทั้งปวง (nṛmṇā) แล้วจัดวางเทพทั้งหลายให้เข้าที่ของตน; ในถ้ำลี้ลับเขานั่งลง—ภายในดวงใจที่ซ่อนเร้น.
Mantra 4
विदन्तीमत्र नरो धियंधा हृदा यत्तष्टान्मन्त्राँ अशंसन् ॥
ณ ที่นี้ เหล่ามนุษย์ผู้ค้ำจุนความคิดย่อมพบเธอ; ด้วยดวงใจพวกเขาสรรเสริญมนตร์ (mantra) ที่ถูกสรรค์สร้างขึ้น—รูปแห่งสัจจะที่หล่อหลอมไว้ภายใน.
Mantra 5
अजो न क्षां दाधार पृथिवीं तस्तम्भ द्यां मन्त्रेभिः सत्यैः ॥
ดุจ “ผู้ไม่เกิด” (अज) เขาทรงค้ำจุนแผ่นดิน และทรงยันฟ้าด้วยมนตร์อันสัตย์จริง—ให้โลกทั้งหลายตั้งมั่นอยู่ในความมั่นคงแห่ง ṛta (สัจธรรม/ระเบียบจักรวาล).
Mantra 6
प्रिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ॥
จงพิทักษ์รอยทางอันเป็นที่รักของฝูงรัศมี (ฝูงโคแห่งแสง) ให้ดีเถิด โอ อัคนี ผู้เป็นลมหายใจแห่งสรรพชีวิต (viśvāyus) จงเข้าไปถ้ำแล้วถ้ำเล่า เพื่อเสาะหาพวกมันในที่เร้นลับ.
Mantra 7
य ईं चिकेत गुहा भवन्तमा यः ससाद धारामृतस्य ॥
ผู้ใดรู้แจ้งพระองค์ผู้สถิตในถ้ำอันเร้นลับ และผู้ใดเข้าใกล้กระแสธารแห่ง ṛta (สัจธรรม) —ผู้นั้นย่อมเข้าสู่ความรู้แจ้งของอัคนีโดยแท้.
Mantra 8
वि ये चृतन्त्यृता सपन्त आदिद्वसूनि प्र ववाचास्मै ॥
ผู้ใดตัดปมแห่งสิ่งกีดขวางออก และดำเนินตามหนทางแห่ง ṛta (สัจธรรม)—เมื่อนั้นเอง vasu (ทรัพย์อันประเสริฐ/ขุมทรัพย์ภายใน) ก็ถูกประกาศและปลดปล่อยเพื่อเขา
Mantra 9
वि यो वीरुत्सु रोधन्महित्वोत प्रजा उत प्रसूष्वन्तः ॥
เขาผู้ด้วยความยิ่งใหญ่ของตนทำลายกำแพงกั้นท่ามกลางหน่ออ่อนที่กำลังงอกงาม—เขาทำงานอยู่ภายในทั้งการให้กำเนิดและการเกิด และหล่อหลอมความเพิ่มพูนจากภายใน
Mantra 10
चित्तिरपां दमे विश्वायुः सद्मेव धीराः सम्माय चक्रुः ॥
ในเรือนแห่งสายน้ำ มีญาณรู้จำแนก (citti) แห่งชีวิตทั้งปวง; เหล่าปราชญ์ประหนึ่งอยู่ในเรือนอันมั่นคง ได้ร่วมกันก่อสร้าง māyā แห่งความกลมกลืน
Frequently Asked Questions
Here Agni is ‘Mitra-like’ because he creates harmony among people—encouraging trust, right listening, and cooperation in ritual and community life.
It is a poetic image of Agni searching hidden places to recover the luminous ‘cows’ (rays/wealth). Ritually it suggests uncovering blessings; inwardly it suggests finding lost clarity within.
It points to awakened discernment (citti) grounded in the Waters—symbols of depth, flow, and life-support—where wise people establish a stable, shared harmony.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
