Sukta 67
Sukta 1.67
Gṛtsamada
Agni (with Mitra-quality: harmonizing friend within mortals)
Triṣṭubh (probable for RV 1.67)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜನಿಸುವ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಮಿತ್ರಸ್ವರೂಪದ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ—ಋತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸರಿಯಾದ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸಮ್ಮತ ವಿಧೇಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ‘ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು’ ಹುಡುಕುವವನೂ ಕಾಪಾಡುವವನೂ ಆಗಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಲಗಳ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಜಾಗೃತ ಬುದ್ಧಿ (ಚಿತ್ತಿ)ಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇದು ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantras
Mantra 1
वनेषु जायुर्मर्तेषु मित्रो वृणीते श्रुष्टिं राजेवाजुर्यम् ॥
ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ತ್ವರಿತಜನ್ಮ ಪಡೆದ ಜ್ವಾಲೆ; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನು ಅಚ್ಯುತ ಆಧಾರವನ್ನು ಆರಿಸುವಂತೆ, ಅವನು ವಿಧೇಯತೆ ಮತ್ತು ಯಥಾರ್ಥ ಶ್ರವಣ (ಶ್ರುಷ್ಟಿ)ವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
क्षेमो न साधुः क्रतुर्न भद्रो भुवत्स्वाधीर्होता हव्यवाट् ॥
ಅವನು ಕ್ಷೇಮದಂತೆ, ಸಜ್ಜನತೆಯಂತೆ ಸತ್ಪುರುಷನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ) ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಧೀ (ಸುಬುದ್ಧಿಯ) ಹೋತೃ, ಹವ್ಯವಾಹಕ, ಒಳಗೆ ಋತದ ಯುಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
हस्ते दधानो नृम्णा विश्वान्यमे देवान्धाद्गुहा निषीदन् ॥
ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೃಮ್ಣ (ವೀರ್ಯ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ—ರಹಸ್ಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ—ಅವನು ಕುಳಿತನು, ಅಂತರಂಗದ ಗುಪ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.
Mantra 4
विदन्तीमत्र नरो धियंधा हृदा यत्तष्टान्मन्त्राँ अशंसन् ॥
ಇಲ್ಲಿ ಧೀ (ಚಿಂತನೆ)ಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ನರರು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹೃದಯದಿಂದ ಅವರು ತಷ್ಟ (ಘಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅಂತರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸತ್ಯದ ಆಕಾರಗಳನ್ನು.
Mantra 5
अजो न क्षां दाधार पृथिवीं तस्तम्भ द्यां मन्त्रेभिः सत्यैः ॥
ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ನಂತೆ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆಮಾಡಿದನು; ಸತ್ಯ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದ್ಯೌವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿದನು—ಋತದ ದೃಢತೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
Mantra 6
प्रिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ॥
ಕಿರಣಗಳ (ದೀಪ್ತ ಪಶುಗಳ) ಪ್ರಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡು; ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ವಿಶ್ವಾಯು, ಗುಹೆಯಿಂದ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು—ಮರೆವಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋಗು.
Mantra 7
य ईं चिकेत गुहा भवन्तमा यः ससाद धारामृतस्य ॥
ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದಾನೋ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಋತದ ಧಾರೆಯನ್ನು (ಪ್ರವಾಹವನ್ನು) ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದಾನೋ—ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
वि ये चृतन्त्यृता सपन्त आदिद्वसूनि प्र ववाचास्मै ॥
ಯಾರು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಗಾಂಠಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ವಸುಗಳು, ಅಂತರಂಗ ಧನಗಳು, ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Mantra 9
वि यो वीरुत्सु रोधन्महित्वोत प्रजा उत प्रसूष्वन्तः ॥
ಯಾರು ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಮೊಳೆಯುವ ಅಂಕುರಗಳೊಳಗಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಪ್ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಸವದಲ್ಲೂ ಒಳಗಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಂತರದಿಂದಲೇ ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
चित्तिरपां दमे विश्वायुः सद्मेव धीराः सम्माय चक्रुः ॥
ಅಪಾಂ (ಜಲಗಳು)ದ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜೀವನದ ಚಿತ್ತಿ (ಜಾಗೃತ ವಿವೇಕ) ನೆಲೆಸಿದೆ; ಧೀರರು, ಸ್ಥಿರ ಗೃಹದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸೇರಿ ಮಾಯಾ—ಸಾಮರಸ್ಯ—ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Frequently Asked Questions
Here Agni is ‘Mitra-like’ because he creates harmony among people—encouraging trust, right listening, and cooperation in ritual and community life.
It is a poetic image of Agni searching hidden places to recover the luminous ‘cows’ (rays/wealth). Ritually it suggests uncovering blessings; inwardly it suggests finding lost clarity within.
It points to awakened discernment (citti) grounded in the Waters—symbols of depth, flow, and life-support—where wise people establish a stable, shared harmony.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
