Sukta 66
Sukta 1.66
Gṛtsamada (traditional)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires verification)
ฤคเวท 1.66 สรรเสริญอัคนีว่าเป็นภาวะอันรุ่งเรืองหลากหลายและมองเห็นได้ทั่ว—เป็นทั้งทรัพย์สมบัติ ดุจดวงอาทิตย์ ลมหายใจ และ “บุตรนิรันดร์”—ผู้ค้ำจุนชีวิตและปลุกพลังภายใน บทสวดกล่าวถึงการอุบัติอันเรืองรองของอัคนีท่ามกลางหมู่ชน พลังอันคู่ควรแก่การศึก และความสามารถของท่านในการขับเคลื่อนกระแสแห่งความมืดให้ถอยไป เพื่อให้ “โค” อันสว่างไสว (รัศมี/ญาณทัศนะ) เรียงรับกับนิมิตแห่งสวรรค์
Mantras
Mantra 1
रयिर्न चित्रा सूरो न संदृगायुर्न प्राणो नित्यो न सूनुः ॥
ดุจทรัพย์อันหลากสี ดุจสุริยะผู้เห็นจริง; ดุจชีวิตและลมหายใจ ดุจบุตรผู้เป็นนิตย์—อัคนี (Agni) คือความบริบูรณ์ที่ค้ำจุน และคือการประทับอยู่ภายในเราซึ่งบังเกิดใหม่ไม่รู้จบ.
Mantra 2
तक्वा न भूर्णिर्वना सिषक्ति पयो न धेनुः शुचिर्विभावा ॥
ดุจผู้ว่องไว ดุจกระแสหมุนกรู เขาเกาะเกี่ยวแล่นผ่านพงไพร; ดุจโคนม เขาหลั่งไหลน้ำนมอันหล่อเลี้ยง—อัคนี (Agni) ผู้บริสุทธิ์และส่องไพศาล หลั่งโภชนะแห่งแสงของตน.
Mantra 3
दाधार क्षेममोको न रण्वो यवो न पक्वो जेता जनानाम् ॥
ท่านทรงค้ำจุนที่พำนักอันเกษม ปลื้มปีติประหนึ่งเรือน; ดุจธัญญาหารสุกงอม ท่านเป็นผู้ชนะเพื่อหมู่ชน—อัคนี (Agni) ทรงสถาปนารากฐานอันมั่นคง และทรงพิชิตเพื่อการเดินทางของมนุษย์.
Mantra 4
ऋषिर्न स्तुभ्वा विक्षु प्रशस्तो वाजी न प्रीतो वयो दधाति ॥
ดุจฤษีผู้สวดสรรเสริญ เป็นที่ยกย่องในหมู่เผ่า; ดุจผู้ชนะอันยินดี ท่านประทานพลังแห่งความงอกงาม—อัคนี (Agni) ทรงมอบพลังที่เพิ่มพูนแก่ผู้แสวงหา.
Mantra 5
दुरोकशोचिः क्रतुर्न नित्यो जायेव योनावरं विश्वस्मै ॥
แม้ในที่เข้าถึงยากก็ยังลุกโชติช่วง; คงมั่นดุจเจตจำนง (kratu) อันได้ผลไม่ขาด; ดุจภรรยาในเรือนครรภ์ ท่านพร้อมเพื่อสรรพสิ่ง—อัคนี (Agni) ทรงสถิต ณ ที่นั่งอันเร้นลับ และทรงมอบพระองค์แก่ทุกส่วนแห่งภาวะ.
Mantra 6
चित्रो यदभ्राट् छ्वेतो न विक्षु रथो न रुक्मी त्वेषः समत्सु ॥
เมื่อท่านส่องประกายด้วยเดชานุภาพหลากสี, ขาวบริสุทธิ์ท่ามกลางหมู่ชน; ดุจรถศึก ดุจรัศมีทองคำ, ท่านเป็นพลังอันเร่าร้อนในศึกภายในทั้งหลาย.
Mantra 7
सेनेव सृष्टामं दधात्यस्तुर्न दिद्युत्त्वेषप्रतीका ॥
ดุจกองทัพที่เคลื่อนพล, ท่านสถาปนาพลังอันเป็นระเบียบ; ดุจสายฟ้าแลบ, รูปของท่านคือแนวหน้าดุดันแห่งเดชแสงสว่าง.
Mantra 8
यमो ह जातो यमो जनित्वं जारः कनीनां पतिर्जनीनाम् ॥
ท่านคือพลังผู้บังเกิดเป็นคู่แฝด, ท่านคือการบังเกิดเอง; ท่านคือคนรักแห่งแสงสว่างอันเป็นสาวน้อย, คือเจ้าแห่งสตรี—ผู้ครอบงำพลังแห่งการก่อกำเนิดภายในภาวะ.
Mantra 9
तं वश्चराथा वयं वसत्यास्तं न गावो नक्षन्त इद्धम् ॥
เราทั้งหลายปรารถนาจะติดตามการเคลื่อนไหวของท่าน และพำนักร่วมกับท่านผู้นั้น; ดุจฝูงโคไปถึงเรือนของตน ฉันใด กำลังทั้งหลายของเราก็ไปถึงเปลวไฟที่ถูกจุดแล้ว ฉันนั้น.
Mantra 10
सिन्धुर्न क्षोदः प्र नीचीरैनोन्नवन्त गावः स्वर्दृशीके ॥
ดุจกระแสน้ำเชี่ยวที่เร่งเร้าแห่งแม่น้ำ เขาผลักดันกระแสที่ต่ำกว่าให้ไหลไปข้างหน้า; ฝูงโค—คือรัศมีผู้เห็นสุริยะ—ก้มลงและเคลื่อนไปด้วยความนอบน้อมต่อแรงกดดันอันสว่างไสวนั้น.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as a sustaining, all-seeing power—like wealth, the sun, and breath—who purifies, protects, and leads the mind toward higher light (svar).
The sun image points to Agni’s illuminating knowledge, while breath points to his role as life-force and steady inner presence that renews energy and clarity.
In Vedic symbolism, “cows” often suggest rays, lights, or fruitful insights. Here they “bow” and move with Agni’s luminous pressure, meaning understanding aligns with the path to heavenly vision.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.