Sukta 67
Sukta 1.67
Gṛtsamada
Agni (with Mitra-quality: harmonizing friend within mortals)
Triṣṭubh (probable for RV 1.67)
अयं सूक्तोऽग्निं स्तौति—अरण्ये शीघ्रजातं ज्वलनं, मनुष्येषु च मित्रवद् अन्तःस्थितं सखायं, यः सम्यक्श्रवणेन ऋतस्य स्वेच्छानुवर्तनैश्च जनसमुदायं समन्वयति। स गुहासु निहितानां दीप्तानां “गोसमूहानां” अन्वेष्टा रक्षिता च निरूप्यते। अन्ते चापां सदने प्रतिष्ठिता प्रबुद्धा चित्तिः प्रदर्श्यते, यत्र धीरा एकभावं सौहार्दं च सह निर्मिमते।
Mantras
Mantra 1
वनेषु जायुर्मर्तेषु मित्रो वृणीते श्रुष्टिं राजेवाजुर्यम् ॥
वनेषु स शीघ्रजायुरग्निः; मर्तेषु स मित्रो भवति। राजेव स श्रुष्टिं च शुश्रूषां च वृणीते, अच्युतमिव आधारम्।
Mantra 2
क्षेमो न साधुः क्रतुर्न भद्रो भुवत्स्वाधीर्होता हव्यवाट् ॥
क्षेमो न साधुः क्रतुर् न भद्रो भवति; स्वाधीर्होता हव्यवाट् अन्तः ऋतस्य सम्यगवस्थां स्थापयति।
Mantra 3
हस्ते दधानो नृम्णा विश्वान्यमे देवान्धाद्गुहा निषीदन् ॥
हस्ते दधानो नृम्णा सर्वान् देवान् स्वेषु स्थानेषु न्यधात्; गुहायां निषीदन् गूढे हृदि अन्तः।
Mantra 4
विदन्तीमत्र नरो धियंधा हृदा यत्तष्टान्मन्त्राँ अशंसन् ॥
अत्र धियंधा नरो तां विदन्ति; हृदा यत् तष्टान् मन्त्रान् अशंसन्—अन्तस्तष्टान् सत्यरूपान्।
Mantra 5
अजो न क्षां दाधार पृथिवीं तस्तम्भ द्यां मन्त्रेभिः सत्यैः ॥
अजो न क्षां दाधार; सत्यैर्मन्त्रैर्द्यां तस्तम्भ—ऋतस्य दृढतायां लोकान् प्रतिष्ठापयामास।
Mantra 6
प्रिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ॥
रश्मिरूपपशूनां प्रियाणि पदानि निपाहि। हे अग्ने विश्वायो, गुहां गुहं प्रविश्य गूढेषु स्थानेषु तान् अन्वेषय।
Mantra 7
य ईं चिकेत गुहा भवन्तमा यः ससाद धारामृतस्य ॥
य ईं चिकेट गुहा-भवन्तम्, यश्च ऋतस्य धाराम् उपससाद—स एव नूनम् अग्नेर्ज्ञानं प्रविशति।
Mantra 8
वि ये चृतन्त्यृता सपन्त आदिद्वसूनि प्र ववाचास्मै ॥
ये बाधकग्रन्थीन् विच्छिद्य ऋतस्य पन्थानं सपन्ति, तेषां तस्मै खलु वसूनि (अन्तर्निहितरत्नानि) प्र ववाच—प्रकाश्य विमोचयति।
Mantra 9
वि यो वीरुत्सु रोधन्महित्वोत प्रजा उत प्रसूष्वन्तः ॥
यो महित्वेन वीरुत्सु रोधनं वि भिनत्ति, स प्रजासु च प्रसूष्वन्तश्च अन्तः कर्म करोति; अन्तःस्थात् एव वृद्धिं रूपयति।
Mantra 10
चित्तिरपां दमे विश्वायुः सद्मेव धीराः सम्माय चक्रुः ॥
अपां दमे विश्वायोः चित्तिः (सचेतविवेकः) अस्ति; धीराः सद्म इव स्थिरे, सम्यक् मायाṃ (सामञ्जस्यं) सम्माय चक्रुः।
Frequently Asked Questions
Here Agni is ‘Mitra-like’ because he creates harmony among people—encouraging trust, right listening, and cooperation in ritual and community life.
It is a poetic image of Agni searching hidden places to recover the luminous ‘cows’ (rays/wealth). Ritually it suggests uncovering blessings; inwardly it suggests finding lost clarity within.
It points to awakened discernment (citti) grounded in the Waters—symbols of depth, flow, and life-support—where wise people establish a stable, shared harmony.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.