Sukta 57
Sukta 1.57
Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Indra
Triṣṭubh
ఈ ఆరు ఋచల త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, అపరిమిత దాత అయిన ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది; ‘పట్టుకోలేనంత’ ఆయన దానసంపద సమస్త జీవులకు ప్రవహిస్తుంది. ఆయన నిర్ణాయక విజయకార్యం ఇందులో స్మరించబడుతుంది: వజ్రంతో మహాపర్వతాన్ని చీల్చి, అడ్డుకట్టబడ్డ జలాలను విడుదల చేసి, లోకాన్ని పోషించాడు. కవి సమాజాన్ని ఇంద్రునిపై ఆధారపడినవారిగా నిలిపి, వారి వాక్యాన్ని స్వీకరించి, వారి జీవనాన్ని మరియు బలాన్ని శక్తివంతం చేయమని ప్రార్థిస్తాడు.
Mantras
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय बृहते बृहद्रये सत्यशुष्माय तवसे मतिं भरे । अपामिव प्रवणे यस्य दुर्धरं राधो विश्वायु शवसे अपावृतम् ॥
అత్యంత ఉదారుడైన, మహత్తరుడైన, విస్తార ధనధారకుడైన, సత్య-శుష్మ (నిజ పరాక్రమం) గల బలవంతునికి నా మతి (చింతన/స్తుతి)ని ముందుకు తెచ్చి అర్పిస్తున్నాను. వాలుదారిలో ప్రవహించే నీళ్లలా, అతని దుర్ధరమైన రాధస్ (దానం/సంపద) విశ్వాయు—అందరి జీవనార్థం, నిలకడైన శౌర్యబలార్థం—వెల్లువలా తెరచి ప్రవహిస్తుంది.
Mantra 2
अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः ॥
అప్పుడు యజ్ఞానుసంధానంలో సమస్తమూ నిన్ను అనుసరించింది; హవిష్మాన్ యజమాని సవనాల (సోమ నిష్పేషణ) వైపు నీళ్లు ఎలా నిమ్నస్థానానికి చేరుతాయో అలా వచ్చాయి. కోరతగిన ఇంద్రుని హిరణ్యయ (సువర్ణమయ) వజ్రం పర్వతం వద్ద ఆగక, దానిని నూరి చీల్చివేసింది.
Mantra 3
अस्मै भीमाय नमसा समध्वर उषो न शुभ्र आ भरा पनीयसे । यस्य धाम श्रवसे नामेन्द्रियं ज्योतिरकारि हरितो नायसे ॥
ఈ భీమునికి (భయంకర-పరాక్రమవంతునికి) యజ్ఞంలో నమస్కారంతో అర్పణను సమర్పించండి; ఉషస్సులా ప్రకాశించే, పనీయం (ప్రియ/పూజ్య) అయిన నైవేద్యాన్ని తీసుకురండి. అతని ధామం శ్రవస్ (యశస్సు) కొరకు; అతని నామం ఐంద్రియం (అధిపత్య-శక్తి); ముందుకు నడిపించే నయార్థం ఒక జ్యోతి నిర్మితమైంది—యాత్రకు హరిత (పచ్చని) అశ్వాలు యోగమై ఉన్నట్లుగా.
Mantra 4
इमे त इन्द्र ते वयं पुरुष्टुत ये त्वारभ्य चरामसि प्रभूवसो । नहि त्वदन्यो गिर्वणो गिरः सघत्क्षोणीरिव प्रति नो हर्य तद्वचः ॥
ఇంద్రా, ఇవి నీవే; మేమూ—పురుష్టుత (బహు-స్తుత్యుడా)—నీ వారమే; ప్రభూవసో, నిన్ను ఆశ్రయించి నీ ఆధిపత్యంలో మేము సంచరిస్తున్నాము. గిర్వణ (స్తుతి-ప్రియుడా), నిన్ను తప్ప మరెవ్వరూ మా గిరః (స్తుతిగీతాలను) భూమి భారాలను మోసినట్లు మోసి స్వీకరించలేరు; కాబట్టి మా ఈ వచస్సును స్వీకరించు.
Mantra 5
भूरि त इन्द्र वीर्यं तव स्मस्यस्य स्तोतुर्मघवन्काममा पृण । अनु ते द्यौर्बृहती वीर्यं मम इयं च ते पृथिवी नेम ओजसे ॥
ఇంద్రా, నీ వీర్యం (పరాక్రమం) అపారము; మేము నీ వారమే. మఘవన్, ఈ స్తోతృ యొక్క కోరికను నెరవేర్చు. నీ మహిమను అనుసరించి ఈ విశాల ద్యౌః (స్వర్గం) మరియు ఈ పృథివీ కూడా నీ ఓజస్సుకు తగిన మితిలో కదులుతున్నాయి.
Mantra 6
त्वं तमिन्द्र पर्वतं महामुरुं वज्रेण वज्रिन्पर्वशश्चकर्तिथ । अवासृजो निवृताः सर्तवा अपः सत्रा विश्वं दधिषे केवलं सहः ॥
ఇంద్రా, వజ్రిన్, నీవు ఆ మహత్తరమైన, విశాలమైన పర్వతాన్ని వజ్రంతో చీల్చి, దాని సంధులను విరిచివేశావు. ఆపివేయబడిన జలాలను క్రిందికి విడిచిపెట్టి అవి ప్రవహించేలా చేశావు; మరియు నీ ఏకైక, సంకేంద్రీకృత సహస్ (బలం) చేత సర్వత్రా ఈ సమస్త జగత్తును ధరిస్తున్నావు.
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the great giver and obstacle-breaker, recalling how he split the mountain with the thunderbolt and released the blocked waters—symbolizing restored flow of life and prosperity.
In Vedic imagery, ‘waters’ stand for rain, fertility, inspiration, and abundance. Indra releasing them means removing constraints so life can flourish again.
It can be recited as a strength-and-obstacle-removal prayer—especially before important work—asking for clear energy, steady support, and the unhindered flow of resources and understanding.
Ask anything about Sukta 57 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.