
Sukta 1.20
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.20, associated with the R̥bhus/Indra complex in the hymn)
Gāyatrī
คาถาแบบคายตรีนี้รจนาสตฺโตมะ (ถ้อยคำสรรเสริญ) เพื่อเชื้อเชิญ “การบังเกิด” หรือการปรากฏพระองค์ของอินทราให้เกิดขึ้นในพิธีบูชาและในภาชนะมนุษย์ ในฐานะผู้ประทานทรัพย์สมบัติอันยอดเยี่ยมที่สุด จากนั้นจึงขยายคำอัญเชิญให้เป็นการเสด็จมาร่วมกันของอำนาจทิพย์—อินทราพร้อมด้วยมรุตและอาทิตยะผู้ทรงราชา—พร้อมทั้งรำลึกถึง “งานช่างอันถูกต้อง” อันเป็นแบบอย่างของฤภุ ซึ่งทำให้พวกเขาได้รับส่วนแบ่งเครื่องบูชาอันทรงเกียรติท่ามกลางเหล่าเทพ
Mantra 1
अयं देवाय जन्मने स्तोमो विप्रेभिरासया । अकारि रत्नधातमः ॥
บทสรรเสริญนี้ เหล่าวิปฺระผู้รู้ได้รจนาขึ้นด้วยแรงเร้าอันร้อนแรง เพื่อการบังเกิดของเทพ—ผู้สามารถวางขุมทรัพย์ไว้ภายในเราได้ยิ่งนัก; เป็นรูปแห่งวาจาที่เตรียมการให้เทพมาบังเกิดในภาชนะมนุษย์.
Mantra 2
य इन्द्राय वचोयुजा ततक्षुर्मनसा हरी । शमीभिर्यज्ञमाशत ॥
ชนเหล่านั้นผู้ผูกถ้อยคำเข้ากับถ้อยคำเพื่ออินทระ และด้วยจิตได้สรรค์สร้างม้าคู่ผู้สว่างไสวของพระองค์—ด้วยกิจอันชำนาญและการปรับให้ถูกต้องเขาจึงบรรลุยัญญะ เข้าสู่การกระทำอันเป็นระเบียบ เพื่อให้เจ้าแห่งพลังอันรุ่งเรืองเสด็จลงมาได้
Mantra 3
तक्षन्नासत्याभ्यां परिज्मानं सुखं रथम् । तक्षन्धेनुं सबर्दुघाम् ॥
เขาทั้งหลายได้สลักสร้างรถศึกอันราบรื่นและแล่นไกลอันเป็นสุขสำหรับนาสัตยะ (Nāsatyas) และได้สลักสร้างโคเพศเมียผู้ให้น้ำนมไม่ขาดสาย—จัดเตรียมเครื่องมือแห่งความก้าวหน้าอันรวดเร็วและธาราแห่งการหล่อเลี้ยงสำหรับการเดินทาง
Mantra 4
युवाना पितरा पुनः सत्यमन्त्रा ऋजूयवः । ऋभवो विष्ट्यक्रत ॥
ฤภุ (R̥bhus) ได้ทำให้บิดามารดาทั้งสองกลับเป็นหนุ่มสาวอีกครั้ง—ผู้ดำเนินไปโดยตรง ผู้ทรงมนตร์อันสัตย์จริง; เขาทั้งหลายได้บรรลุกิจแห่งความชำนาญอันเป็นระเบียบ ฟื้นฟูรากฐานแห่งภาวะให้ใหม่
Mantra 5
सं वो मदासो अग्मतेन्द्रेण च मरुत्वता । आदित्येभिश्च राजभिः ॥
ขอความปีติอันรื่นรมย์ของท่านทั้งหลายจงมาประชุมพร้อมกัน—พร้อมด้วยอินทระ พร้อมด้วยพลังที่มีหมู่มรุต และพร้อมด้วยอาทิตยะผู้เป็นราชาเหล่านั้น.
Mantra 6
उत त्यं चमसं नवं त्वष्टुर्देवस्य निष्कृतम् । अकर्त चतुरः पुनः ॥
และถ้วยใหม่ใบนั้น—ซึ่งเทพทวษฏฤเป็นผู้สร้าง—เขาทั้งหลายได้ทำขึ้นใหม่ให้เป็นสี่ส่วน.
Mantra 7
ते नो रत्नानि धत्तन त्रिरा साप्तानि सुन्वते । एकमेकं सुशस्तिभिः ॥
ขอท่านทั้งหลายจงประทานแก่เรา—ผู้คั้นโสมะ—ซึ่งรัตนะทั้งหลายของท่าน เป็นสามชั้น เป็นเจ็ดชั้น; และด้วยถ้อยสรรเสริญอันงาม ให้ของประทานแต่ละอย่างมาถึงทีละหนึ่งอย่างชัดเจน.
Mantra 8
अधारयन्त वह्नयोऽभजन्त सुकृत्यया । भागं देवेषु यज्ञियम् ॥
แล้วเหล่าผู้แบกไฟได้ค้ำจุนกิจแห่งพิธีไว้ และด้วยความสำเร็จอันงามเขาได้ส่วนของตนท่ามกลางเหล่าเทพ—ส่วนอันแท้จริงที่ควรแก่ยัญญะและชีวิตอันศักดิ์สิทธิ์.
A deliberately crafted hymn is presented as the means to bring about the deity’s ‘birth’—divine manifestation—within the rite and the singer.
The invocation expands from Indra to a concert of powers (Maruts and Ādityas), emphasizing collected joy/rapture and coordinated divine action.
The model of successful attainment is highlighted: through ‘right workmanship’ the worthy gain a sacrificial share among the gods (R̥bhu motif of perfected making).
The hymn settles on participation and portion—divine alliance secured, the rite upheld, and the sacrificer aligned with what is truly yajñiya (fit for sacrifice).
devāya janmane
saṃ vo madāso agmata
bhāgaṃ deveṣu yajñiyam
Its main purpose is to make a powerful hymn of praise that brings Indra into manifest presence in the sacrifice, and to gather supporting deities so the rite becomes effective and prosperity-giving.
In Vedic usage, “birth” can mean the deity’s arising or becoming present through the rite—when inspired speech and offering make the divine power active in the human and ritual space.
The R̥bhus are divine artisans famed for perfect skill and ‘right workmanship.’ The hymn’s closing idea echoes their model: by accomplished work one gains a rightful share among the gods—meaning the sacrifice succeeds and becomes truly yajñiya (fit for offering).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.