
Sukta 1.120
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.120)
Aśvinau
Anuṣṭubh-like/short metre (requires śākhā verification; commonly RV 1.120 uses shorter metres than the preceding triṣṭubhs)
บทสวดนี้เป็นการอัญเชิญอย่างตรงไปตรงมาและแสวงหาคำตอบต่อเทพอัศวินคู่แฝด ว่าเครื่องบูชาและความพร้อมภายในเช่นใดจึงจะทำให้ท่านพอพระทัยและประทานความช่วยเหลือ สรรเสริญท่านในฐานะผู้กู้ภัยที่ชักนำสรรพชีวิตออกจากความคับแคบและอันตราย และวอนขอความคุ้มครองกับพลังปลุกให้ตื่น เพื่อให้ความเฉื่อยชา ภัยร้าย และความพอใจเพลิดเพลินอย่างประมาทถูกขจัดไป
Mantra 1
का राधद्धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः । कथा विधात्यप्रचेताः ॥
โอ อัศวินทั้งสอง พลังแห่งเครื่องบูชาใดเล่าจะชนะใจท่าน? ความรื่นรมย์ใดของเราจะทำให้ท่านทั้งคู่พอพระทัย? ผู้ยังไม่ตื่นรู้ ผู้ไร้ปัญญา จะจัดวางความปรับพร้อมอันถูกต้องของพิธีภายในเพื่อท่านได้อย่างไร?
Mantra 2
विद्वांसाविद्दुरः पृच्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः । नू चिन्नु मर्ते अक्रौ ॥
ผู้ไม่รู้ย่อมถามถึงประตูที่ผู้รู้เท่านั้นรู้; ดังนั้นผู้อื่นผู้ไร้ความตระหนักจึงหลงทางไป. แม้บัดนี้ ในมนุษย์ผู้ต้องตาย พลังทั้งสองนั้นก็ยังมิได้ถูกยึดรู้.
Mantra 3
ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य । प्रार्चद्दयमानो युवाकुः ॥
เราขอเชิญอัญเชิญท่านทั้งสอง ผู้รู้ทั้งคู่; ขอให้ผู้รู้ทั้งคู่ตรัสถ้อยคำแห่งแรงดลใจแก่เราวันนี้. ขอให้ผู้แสวงหาหนุ่ม ผู้ใฝ่หาความกรุณาของท่าน ขับสวดสรรเสริญให้ก้องกังวาน.
Mantra 4
वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥
ข้าพเจ้าถามอย่างตรงไปตรงมา มิใช่ดุจผู้เขลาที่ซักไซ้เทพทั้งหลาย: โอ้ทัสรา (อัศวินคู่) ผู้ชำนาญอัศจรรย์ ในเสียงอุทาน “วษัฏ” (vaṣaṭ) แห่งการบูชา—ขอท่านทั้งสองจงเป็นผู้คุ้มครองเราในสิ่งที่ต้องอดทน และเป็นผู้ช่วยอันรวดเร็วในสิ่งที่ต้องฉวยคว้า.
Mantra 5
प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥
ถ้อยคำซึ่งส่องประกายในเสียงร้อง ดุจไฟของภฤคุ (Bhṛgu)—ด้วยวาจานั้น ปัชริยะ (Pajriya) จึงบูชาถวายแด่ท่านทั้งสอง แต่เขาก็ประหนึ่งผู้เร่งเร้าโดยไร้ความรู้—เว้นแต่ท่านจะทำให้ถ้อยคำนั้นสว่างไสวภายในเขา.
Mantra 6
श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥
ข้าพเจ้าได้สดับคาถาไกยตรี (Gāyatrī) ของทกวาน (Takavān); และข้าพเจ้า ผู้ขับร้อง ก็เรียกท่านทั้งสอง อัศวิน จงมาเถิด—ขอประทานดวงตาคู่ที่สว่างไสว โอ้เจ้าแห่งความงามทั้งหลาย.
Mantra 7
युवं ह्यास्तं महो रन्युवं वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥
ท่านทั้งสองเป็นความปีติของความกว้างใหญ่โดยแท้ และเป็นผู้ฉุดเราขึ้นจากความคับแคบและการกดทับ ขอท่านผู้ประทานทรัพย์ทั้งหลาย จงเป็นผู้พิทักษ์อันดีแก่เรา และจงคุ้มครองเราจากหมาป่าและผู้ก่ออันตราย
Mantra 8
मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥
อย่ามอบเราให้แก่ผู้เป็นศัตรูผู้ใดเลย และอย่าให้พลังหล่อเลี้ยงของเราจากเรือนของเราจางหายไป—เหล่าผู้ให้น้ำนม ผู้ดื่มด่ำจากถัน ผู้ไม่เคยพร่อง
Mantra 9
दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥
โอ้ท่านทั้งสองผู้รีดน้ำนมเพื่อรากฐานแห่งมิตระ (Mitra) เพื่อการค้ำจุนความกลมเกลียว จงตวงแบ่งความอุดมแห่งภาวะให้แก่เรา และจงตวงแบ่งพลังแห่งการแสวงหา (iṣa) ให้แก่เราอีกด้วย อันมั่งคั่งด้วยโคนมแห่งแสงสว่าง
Mantra 10
अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनीवतोः । तेनाहं भूरि चाकन ॥
รถศึกของอัศวินทั้งคู่แล่นไปโดยไม่ต้องฝืนแรง ทว่าเปี่ยมด้วยพลังแห่งชัยชนะ ด้วยรถนั้น ข้าพเจ้าได้บรรลุความอุดมและความอิ่มเอม.
Mantra 11
अयं समह मा तनूह्याते जनाँ अनु । सोमपेयं सुखो रथः ॥
รถคันนี้บรรทุกข้าพเจ้าพร้อมกายนี้ แล่นตามหมู่ชนทั้งหลาย; เป็นรถที่วิ่งอย่างรื่นรมย์เพื่อการดื่มโสมะ (Soma).
Mantra 12
अध स्वप्नस्य निर्विदेऽभुञ्जतश्च रेवतः । उभा ता बस्रि नश्यतः ॥
แล้วจากความอ่อนล้าของนิทรา และจากความเพลิดเพลินในทรัพย์อันเปล่าเปลือง อุปสรรคทั้งสองก็สลายไป—โอ บัสรี (Basri) เอ๋ย ทั้งคู่ละลายสิ้น.
The Aśvins are twin deities known as swift horsemen and divine physicians. They are praised for rescuing people from danger and bringing help at dawn.
The hymn asks what kind of offering and inner readiness truly pleases the Aśvins, and it prays for their protection—especially to be drawn out of constriction and kept safe from harm.
It points to inner obstacles: dullness, inertia, and complacency. The Aśvins’ help is sought not only for outer safety but also for awakening and right enjoyment guided by clarity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.