Sukta 120
Sukta 1.120
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.120)
Aśvinau
Anuṣṭubh-like/short metre (requires śākhā verification; commonly RV 1.120 uses shorter metres than the preceding triṣṭubhs)
अयं सूक्तः अश्विनौ प्रति साक्षात् अन्वेषणात्मकं आह्वानम्—किं हविः, का चान्तरिकी सिद्धता तयोः प्रीयते, येन तयोः सहाय्यं लभ्यते इति पृच्छति। तौ संकोचात् संकटाच्च भूतानि निष्कृष्य त्रातारौ इति स्तौति, तथा आलस्यं हिंसां च केवलं प्रमादसुखभोगं च अतिवर्तयितुं रक्षणं प्रबोधनशक्तिं च याचते।
Mantras
Mantra 1
का राधद्धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः । कथा विधात्यप्रचेताः ॥
हे अश्विनौ, का राधद्धोत्रा वां जेष्यति? को वां जोष उभयोः तर्पयिष्यति? कथं विधात्यप्रचेताः जनो वां प्रति अन्तःयज्ञस्य सम्यग्विधानं करिष्यति?
Mantra 2
विद्वांसाविद्दुरः पृच्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः । नू चिन्नु मर्ते अक्रौ ॥
अविद्वान् विद्वद्भिः ज्ञातं द्वारं पृच्छति; इत्थं परोऽचेताः पथो भ्रश्यति। नूनमपि मर्त्ये तौ द्वौ शक्ती न गृहीते।
Mantra 3
ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य । प्रार्चद्दयमानो युवाकुः ॥
तौ विद्वांसौ वां वयं हवामहे; अद्य तौ विद्वांसौ नोऽस्मभ्यं प्रेरितं मन्म वदेताम्। वां दयां याचमानो युवाकुः प्रर्चद् (स्तोत्रं) गायेत्।
Mantra 4
वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥
वि पृच्छामि पाक्या न देवान् वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥
Mantra 5
प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥
प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥
Mantra 6
श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥
श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥
Mantra 7
युवं ह्यास्तं महो रन्युवं वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥
युवां ह्यास्तं महो रन्युवां वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥
Mantra 8
मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥
मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥
Mantra 9
दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥
दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥
Mantra 10
अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनीवतोः । तेनाहं भूरि चाकन ॥
अश्विनोः रथः अनायासः, तथापि वाजिनीवतोः विजयबलसम्पन्नः। तेनाहं भूरि समृद्धिं तृप्तिं च प्राप्तवान्।
Mantra 11
अयं समह मा तनूह्याते जनाँ अनु । सोमपेयं सुखो रथः ॥
अयं रथः मां तनूयुक्तं वहन् जनान् अनु गच्छति; सोमपेयाय सुखगामी वाहनम् एषः।
Mantra 12
अध स्वप्नस्य निर्विदेऽभुञ्जतश्च रेवतः । उभा ता बस्रि नश्यतः ॥
अथ स्वप्नस्य निर्विदः, केवलरेवत्भोगस्य च—उभे बाधे नश्यतः; हे बस्रि, उभे विलीयेते।
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin deities known as swift horsemen and divine physicians. They are praised for rescuing people from danger and bringing help at dawn.
The hymn asks what kind of offering and inner readiness truly pleases the Aśvins, and it prays for their protection—especially to be drawn out of constriction and kept safe from harm.
It points to inner obstacles: dullness, inertia, and complacency. The Aśvins’ help is sought not only for outer safety but also for awakening and right enjoyment guided by clarity.
Ask anything about Sukta 120 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
