
Sukta 1.120
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.120)
Aśvinau
Anuṣṭubh-like/short metre (requires śākhā verification; commonly RV 1.120 uses shorter metres than the preceding triṣṭubhs)
ఈ సూక్తం అశ్విన ద్వయానికి నేరుగా, అన్వేషణాత్మకంగా చేసే ఆహ్వానం; ఏ విధమైన నైవేద్యం మరియు ఏ అంతర్గత సిద్ధత వారిని నిజంగా ప్రసన్నం చేసి వారి సహాయాన్ని తెచ్చిపెడుతుందో అని ప్రశ్నిస్తుంది. ఇందులో వారిని సంకుచిత స్థితి మరియు ప్రమాదం నుండి జీవులను లాగి బయటకు తీసే రక్షకులుగా స్తుతిస్తుంది; అలాగే ఆలస్యం, హాని, మరియు కేవలం తృప్తికరమైన భోగాసక్తి అధిగమించబడేలా వారి రక్షణను, జాగరణశక్తిని కోరుతుంది.
Mantra 1
का राधद्धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः । कथा विधात्यप्रचेताः ॥
హే అశ్వినౌ! ఏ యజ్ఞబలం (రాధస్) మిమ్మల్ని పొందగలదు? మా ఏ ప్రీతిభావం (జోష) మీ ఇద్దరినీ తృప్తిపరుస్తుంది? ఇంకా మేల్కొనని అచేతుడు, మీకోసం అంతర్యజ్ఞపు సరైన విధి-వ్యవస్థను ఎలా ఏర్పాటు చేయగలడు?
Mantra 2
विद्वांसाविद्दुरः पृच्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः । नू चिन्नु मर्ते अक्रौ ॥
తెలియనివాడు, తెలిసినవారు తెలిసిన ఆ ద్వారం గురించి అడుగుతాడు; అలా మరొకడు, అచేతుడై, దారి తప్పుతాడు. ఇంకా ఇప్పటికీ, మానవునిలో ఆ రెండు (శక్తులు) పట్టుబడవు.
Mantra 3
ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य । प्रार्चद्दयमानो युवाकुः ॥
ఆ ఇద్దరు విద్వాంసులను (అశ్వినులను) మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము; ఆ ఇద్దరు విద్వాంసులు ఈ రోజు మాకు ప్రేరిత వాక్కు (మన్మ) పలుకుగాక. మీ కరుణను కోరే యువ సాధకుడు స్తుతిగీతాన్ని ఉచ్చరించుగాక.
Mantra 4
वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥
నేను మిమ్మల్ని స్పష్టంగా అడుగుతున్నాను—అజ్ఞానంతో దేవులను ప్రశ్నించేవాడిలా కాదు. హే దస్రా, వషట్కారంతో అభిషిక్తమైన ఆ అద్భుత ఆహ్వానంలో ప్రకాశించేవారే! సహించవలసిన వాటిలో మీరు ఇద్దరూ మా రక్షకులుగా ఉండండి; పట్టుకోవలసిన వాటిలో మాకు వేగమైన సహాయకులుగా ఉండండి.
Mantra 5
प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥
భృగు-అగ్ని వలె ఘోషలో ప్రకాశించే ఆ వాక్యమే—ఆ వాక్యంతోనే పజ్రియుడు మీకు యజ్ఞం సమర్పిస్తాడు. కానీ అతడు తెలిసికొనకుండానే ముందుకు తోసేవాడిలా—మీరు అతని అంతరంలో ఆ వాక్కును ప్రకాశింపజేసే వరకు.
Mantra 6
श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥
తకవాన్ యొక్క గాయత్రీ ఛందస్సును నేను విన్నాను; నేనూ, గాయకుడను, మిమ్మల్ని—హే అశ్వినులారా—ఆహ్వానిస్తున్నాను. రండి—హే శుభాధిపతులారా, రెండు ప్రకాశవంతమైన కళ్లను ప్రసాదించండి.
Mantra 7
युवं ह्यास्तं महो रन्युवं वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥
మీరు ఇద్దరే మహత్ (విస్తారమైన) సత్త్వానికి ఆనందం; మీరు ఇద్దరే మమ్మల్ని సంకోచం నుండి బయటకు లాగి తీసుకువచ్చేవారు. హే వసువులారా (ఉదార దాతలారా), మాకు సు-గోపా (శుభ రక్షకులు)గా ఉండండి; తోడేలు నుండీ, హాని చేసేవాడి నుండీ మమ్మల్ని కాపాడండి.
Mantra 8
मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥
మమ్మల్ని ఏ శత్రుభావి చేతికీ అప్పగించకండి; మా గృహాల నుండి మా పోషణశక్తులు ఎక్కడికీ తొలగిపోనివ్వకండి—ఆ పాలు ఇచ్చే ధేనువులు, స్తనాన్ని ఆశ్రయించి పోషించేవి, ఎప్పుడూ విఫలమవనివి.
Mantra 9
दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥
మిత్ర-ధితి (మిత్రుని స్థాపనశక్తి/ఆధారం) నిలవడానికి దోహనముచేస్తూ, హే మీరు ఇద్దరూ, మాకు రయి (సమృద్ధి)ని వాజవతీ (బలసంపన్న) రూపంలో కొలిచి ప్రసాదించండి. అలాగే మాకు ఇష్ (ప్రేరిత ఆకాంక్ష/పోషక శక్తి)నూ కొలిచి ప్రసాదించండి—ధేనుమతీ (ప్రకాశ-ధేనువుతో సమృద్ధమైన) రూపంలో.
Mantra 10
अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनीवतोः । तेनाहं भूरि चाकन ॥
అశ్వినుల రథం శ్రమలేనిది—అయినా విజయవేగంతో నిండినది. దాని ద్వారానే నేను అపార సమృద్ధి మరియు తృప్తిని పొందాను.
Mantra 11
अयं समह मा तनूह्याते जनाँ अनु । सोमपेयं सुखो रथः ॥
ఈ రథం నా దేహంతో కూడ నన్ను మోసుకొని, జనులను అనుసరించి తీసుకెళ్తుంది; సోమపానార్థం ఇది సుఖగామి వాహనం.
Mantra 12
अध स्वप्नस्य निर्विदेऽभुञ्जतश्च रेवतः । उभा ता बस्रि नश्यतः ॥
అప్పుడు నిద్ర యొక్క అలసట నుండీ, కేవలం ధనభోగానుభవం నుండీ—ఆ రెండు (అడ్డంకులు) తొలగిపోతాయి; ఓ బస్రి, రెండూ లయమవుతాయి.
The Aśvins are twin deities known as swift horsemen and divine physicians. They are praised for rescuing people from danger and bringing help at dawn.
The hymn asks what kind of offering and inner readiness truly pleases the Aśvins, and it prays for their protection—especially to be drawn out of constriction and kept safe from harm.
It points to inner obstacles: dullness, inertia, and complacency. The Aśvins’ help is sought not only for outer safety but also for awakening and right enjoyment guided by clarity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.