
Sukta 1.120
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.120)
Aśvinau
Anuṣṭubh-like/short metre (requires śākhā verification; commonly RV 1.120 uses shorter metres than the preceding triṣṭubhs)
ഈ സൂക്തം അശ്വിനീദ്വയത്തോടുള്ള നേരിട്ടും അന്വേഷകവുമായ ആഹ്വാനമാണ്—ഏതു തരത്തിലുള്ള ഹവിസ്സർപ്പണവും ഏതു ആന്തരിക സന്നദ്ധതയും അവരെ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രസാദിപ്പിച്ച് അവരുടെ സഹായം വരുത്തുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ഇത് അവരെ ചുരുക്കവും അപകടവും നിന്നു ജീവികളെ പുറത്തെടുക്കുന്ന രക്ഷകരായി സ്തുതിക്കുന്നു; കൂടാതെ ജഡത, ഹാനി, വെറും തൃപ്തികരമായ ആസ്വാദനത്തിൽ മുങ്ങിയ ആത്മതൃപ്തി എന്നിവയെ അതിജീവിക്കാനായി അവരുടെ സംരക്ഷണവും ജാഗരണശക്തിയും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
का राधद्धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः । कथा विधात्यप्रचेताः ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ! ഏതു അർപ്പണ-ശക്തി (രാധ) നിങ്ങളെ ജയിപ്പിക്കും? നമ്മുടെ ഏതു പ്രീതി നിങ്ങളിരുവരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തും? ഇനിയും അപ്രചേത—ജാഗരിതനാകാത്തവൻ—നിങ്ങൾക്കായി അന്തർയജ്ഞത്തിന്റെ യുക്തമായ വിധ/ക്രമം എങ്ങനെ ഒരുക്കും?
Mantra 2
विद्वांसाविद्दुरः पृच्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः । नू चिन्नु मर्ते अक्रौ ॥
അറിയാത്തവൻ, അറിയുന്നവർ അറിയുന്ന ആ വാതിലിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു; അങ്ങനെ മറ്റവൻ—അചേതൻ, അവിദ്വാൻ—വഴിതെറ്റുന്നു. ഇപ്പൊഴും മർത്ത്യനിൽ ആ രണ്ടു (ശക്തികൾ) പിടികൂടപ്പെടുന്നില്ല.
Mantra 3
ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य । प्रार्चद्दयमानो युवाकुः ॥
ആ രണ്ടു ജ്ഞാനികളെ ഞങ്ങൾ ആവാഹിക്കുന്നു; ആ രണ്ടു ജ്ഞാനികൾ ഇന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പ്രേരിത വാക്ക് (മന്മ) അരുളട്ടെ. നിങ്ങളുടെ കരുണ തേടുന്ന യുവസാധകൻ സ്തുതിഗാനം ഉച്ചത്തിൽ ഉച്ചരിക്കട്ടെ.
Mantra 4
वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥
ഞാൻ നിങ്ങളോടു തുറന്നുപറഞ്ഞ് ചോദിക്കുന്നു—അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവനെപ്പോലെ അല്ല. ഹേ ദസ്രാ, അത്ഭുതകൗശലമുള്ളവരേ, വഷട്കാരത്തോടെ അഭിഷിക്തമായ ആഹ്വാനത്തിന്റെ നാദത്തിൽ—സഹിക്കേണ്ടതിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകരാകുക; പിടിച്ചെടുക്കേണ്ടതിൽ ഞങ്ങളുടെ വേഗസഹായകരാകുക.
Mantra 5
प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥
ഭൃഗു-അഗ്നിപോലെ ഘോഷത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ആ വാക്ക്—അത് തന്നെയുള്ള വാക്കുകൊണ്ടാണ് പജ്രിയൻ നിങ്ങളെ യജിക്കുന്നു. എങ്കിലും അവൻ അറിവില്ലാതെ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നവനെപ്പോലെ തന്നെയാണ് (നിങ്ങൾ അവന്റെ ഉള്ളിൽ വാക്കിന്റെ പ്രകാശം ഉണർത്തുന്നതുവരെ).
Mantra 6
श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥
ഞാൻ തകവാന്റെ ഗായത്രീ-ഛന്ദസ് കേട്ടിരിക്കുന്നു; ഞാനും, ഗായകനായി, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളെയേ വിളിക്കുന്നു. വരുവിൻ—ഹേ ശുഭസ്പതീ, സൗന്ദര്യത്തിന്റെ അധിപതികളേ, രണ്ട് ദീപ്തമായ കണ്ണുകൾ ദാനം ചെയ്യുവിൻ.
Mantra 7
युवं ह्यास्तं महो रन्युवं वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥
ഹേ യുഗളദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ സത്യമായും മഹോ (മഹത്ത്വം)യുടെ ആനന്ദം; നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളെ സംകോചം/ബന്ധനം മുതൽ പുറത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നത്. ഹേ വസുക്കളേ (ഉദാരദാതാക്കളേ), ഞങ്ങൾക്ക് സുഗോപാ—നല്ല കാവൽക്കാരായി—ഇരിക്കുവിൻ; വൃക (ചെന്നായ)യും അഘായു (ഹാനികാരകൻ)യും മുതൽ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുവിൻ.
Mantra 8
मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥
ഞങ്ങളെ ഏതൊരു ശത്രുഭാവിയുടെയും (അമിത്രിണേ) കൈകളിലേക്കും ഏല്പിക്കരുതേ; ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളുടെ ധേനുക്കൾ—പോഷകശക്തികൾ—എവിടെയും വിട്ടുപോകരുതേ. സ്തനത്തിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്യുന്ന, പാലുതരുന്ന, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത (അശിശ്വീ) ധേനുക്കൾ നിലനില്ക്കട്ടെ.
Mantra 9
दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥
മിത്രന്റെ അടിസ്ഥാനമായ ധൃതി (മിത്രധിതി)ക്കായി ദോഹനം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഹേ യുഗളരേ, ഞങ്ങൾക്ക് റായ—അസ്തിത്വത്തിന്റെ സമൃദ്ധി—വാജവത്യൈ (വിജയശാലി/ബലവത്തായ) ആകുവാൻ അളന്നു തരുവിൻ. അതുപോലെ ഞങ്ങൾക്ക് ഇഷേ—പ്രേരിത അന്വേഷശക്തി—ധേനുമത്യൈ (പ്രകാശഗോവാൽ സമൃദ്ധമായ) ആകുവാൻ അളന്നു തരുവിൻ.
Mantra 10
अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनीवतोः । तेनाहं भूरि चाकन ॥
അശ്വിന്മാരുടെ രഥം അധ്വാനമില്ലാത്തത്—എങ്കിലും ജയശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞത്. അതിനാൽ തന്നേ ഞാൻ ധാരാളം സമൃദ്ധിയും തൃപ്തിയും പ്രാപിച്ചു.
Mantra 11
अयं समह मा तनूह्याते जनाँ अनु । सोमपेयं सुखो रथः ॥
ഈ രഥം എന്റെ ദേഹത്തെ ധരിച്ചു, ജനങ്ങളെ അനുഗമിച്ച് എന്നെ വഹിക്കുന്നു; സോമപാനത്തിനായി സുഖമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥമാണ്.
Mantra 12
अध स्वप्नस्य निर्विदेऽभुञ्जतश्च रेवतः । उभा ता बस्रि नश्यतः ॥
പിന്നെ, നിദ്രയുടെ ക്ഷീണത്തിൽ നിന്നുമും വെറും സമ്പത്തിന്റെ ഭോഗത്തിൽ നിന്നുമും—ആ രണ്ടു തടസ്സങ്ങളും അകന്നുപോകുന്നു; ഹേ ബസ്രി, രണ്ടും ലയിക്കുന്നു.
The Aśvins are twin deities known as swift horsemen and divine physicians. They are praised for rescuing people from danger and bringing help at dawn.
The hymn asks what kind of offering and inner readiness truly pleases the Aśvins, and it prays for their protection—especially to be drawn out of constriction and kept safe from harm.
It points to inner obstacles: dullness, inertia, and complacency. The Aśvins’ help is sought not only for outer safety but also for awakening and right enjoyment guided by clarity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.