Sukta 8
Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Roga/Takman complex as personified disease to be expelled (apotropaic address)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; refrain-like cadence)
อว. 9.8 เป็นบทสวดรักษาแบบอาถรรพณ์ที่ครอบคลุม ซึ่งเผชิญหน้าโรคภัย (โรกะ/ตักมัน และความเสื่อมโทรมแบบยักษมะ) ในฐานะศัตรูที่ถูกทำให้เป็นบุคคล แล้วขับไล่มันออกจากกายผู้ป่วยอย่างเด็ดขาด ด้วยการเอ่ยนามความปวดเจ็บทั้งเฉพาะที่และทั่วร่าง—โดยเฉพาะอาการที่ศีรษะและแขนขา—และด้วยการ “ทำแผนที่” อวัยวะสำคัญตามกายวิภาค บทสวดจึงกระทำการถอนออกอย่างสิ้นเชิง: กล่าวให้โรคถูกเปล่งออก ถูกเสกให้หลุดออก และถูกต้อนให้ออกไปภายนอก ตอนท้ายผูกการรักษาเข้ากับการฟื้นคืนโดยสุริยะ (รัศมีของอาทิตยะ) เพื่อประทับตราการกลับคืนสู่ระเบียบของกะโหลก/หัวใจ และให้ความปวดที่ฉีกกระชากแขนขาสงบลง
Mantras
Mantra 1
यक्ष्मनिवारणम्। १५ विराडनुष्टुप्, २१ विराट् पथ्याबृहती, २२ पथ्यापङ्क्तिः। शी॒र्ष॒क्तिं शी॑र्षाम॒यं क॑र्णशू॒लं वि॑लोहि॒तम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
อาการปวดศีรษะ โรคแห่งศีรษะ ความเจ็บแปลบที่หู โรคแดง (โรคมีเลือด) —โรคทั้งปวงที่เกิดในกะโหลกของท่าน เราขับไล่ด้วยมนตร์ให้ออกไปภายนอก ให้ห่างไกลไป.
Mantra 2
कर्णा॑भ्यां ते॒ कङ्कू॑षेभ्यः कर्णशू॒लं वि॒सल्पकम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
จากหูทั้งสองของท่าน จากช่องทางแห่งหู ความเจ็บแปลบที่หู และโรคที่คืบคลานแผ่ซ่าน —โรคทั้งปวงที่เกิดในกะโหลกของท่าน เราขับไล่ด้วยมนตร์ให้ออกไปภายนอก ให้ห่างไกลไป.
Mantra 3
यस्य॑ हे॒तोः प्र॒च्यव॑ते॒ यक्ष्मः॑ कर्ण॒त आ॑स्य॒तः । सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ไม่ว่าเพราะเหตุใด yakṣma (ยักษฺมะ) จะหลุดไหลออกไป—ทางหูหรือทางปากก็ตาม —โรคทั้งปวงที่เกิดในกะโหลกของท่าน เราขับไล่ด้วยมนตร์ให้ออกไปภายนอก ให้ห่างไกลไป.
Mantra 4
यः कृ॒णोति॑ प्र॒मोत॑म॒न्धं कृ॒णोति॒ पूरु॑षम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
สิ่งใดทำให้คนล้มคว่ำ สิ่งใดทำให้คนตาบอด—โรคทั้งปวงที่สถิตอยู่บนกะโหลกศีรษะของท่านนั้น เราขับไล่ด้วยมนตร์ให้ออกไปภายนอก ให้พ้นไปภายนอก
Mantra 5
अ॒ङ्ग॒भे॒दम॑ङ्गज्व॒रं वि॑श्वा॒ङ्ग्यंऽ वि॒सल्प॑कम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ความปวดที่ฉีกทึ้งแขนขา ไข้แห่งแขนขา โรคที่แผ่ซ่านทั่วกาย และวิสัลปกะ (visalpaka)—โรคแห่งศีรษะทั้งสิ้นของเจ้า โอโรคเอ๋ย เราร่ายมนต์ขับออก ให้พ้นไปภายนอก
Mantra 6
यस्य॑ भी॒मः प्र॑तीका॒श उ॑द्वे॒पय॑ति॒ पूरु॑षम्। त॒क्मानं॑ वि॒श्वशा॑रदं ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ตักมัน (Takman) ผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงจนทำให้มนุษย์สั่นสะท้าน—ตักมันผู้ดำรงอยู่ผ่านทุกฤดูใบไม้ร่วง—เราร่ายมนตร์เชิญให้เขาออกมา แล้วขับไล่ออกไปภายนอก
Mantra 7
य ऊ॒रू अ॑नु॒सर्प॒त्यथो॒ एति॑ ग॒वीनि॑के । यक्ष्मं॑ ते अ॒न्तरङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ยักษฺมะ (yakṣma) ที่คืบคลานไปตามต้นขา และยังเข้าไปถึงขาหนีบ—โรคที่บั่นทอนนั้นจากอวัยวะภายในของเจ้า เราร่ายมนตร์ให้หลุดออก แล้วขับไล่ออกไปภายนอก
Mantra 8
यदि॒ कामा॑दपका॒माद्धृद॑या॒ज्जाय॑ते॒ परि॑ । हृ॒दो ब॒लास॒मङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
หากมันเกิดขึ้นแผ่ไปจากหัวใจ เพราะความใคร่ หรือเพราะความใคร่ที่ถูกขัดขวาง—บะลาสะ (balāsa) ที่เกิดจากหัวใจนั้น—เราร่ายมนตร์ให้มันออกจากอวัยวะทั้งหลาย แล้วขับไล่ออกไปภายนอก
Mantra 9
ह॒रि॒माणं॑ ते॒ अङ्गे॑भ्यो॒ऽप्वाम॑न्त॒रोदरा॑त्। य॒क्ष्मो॒धाम॒न्तरा॒त्मनो॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
เราขับไล่ความเหลืองแห่งโรค (harimāṇa) ออกจากอวัยวะของท่าน ขับ apvā ออกจากภายในท้อง และขับที่พำนักอันฝังแน่นของ yakṣma ออกจากภายในตน—ด้วยมนตร์เรียกให้โผล่ออก แล้วผลักไสให้ออกไปภายนอก
Mantra 10
आसो॑ ब॒लासो॒ भव॑तु॒ मूत्रं॑ भवत्वा॒मय॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ขอให้ balāsa (เสมหะ) นี้กลายเป็นปัสสาวะเถิด ขอให้มันแปรจากความเจ็บป่วยแล้วไปสู่สิ่งนั้นเถิด จากท่านนี้เอง ข้าพเจ้าได้เปล่งวาจาขับพิษแห่ง yakṣmā ทั้งปวงออกไปแล้ว
Mantra 11
ब॒हिर्बिलं॒ निर्द्र॑वतु॒ काहा॑बाहं॒ तवो॒दरा॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ขอให้มันไหลออกไปภายนอกทางช่องนั้น—kāhābāha—ให้ไหลออกจากท้องของท่านเถิด จากท่านนี้เอง ข้าพเจ้าได้เปล่งวาจาขับพิษแห่ง yakṣmā ทั้งปวงออกไปแล้ว
Mantra 12
उ॒दरा॑त् ते क्लो॒म्नो नाभ्या॒ हृद॑या॒दधि॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
จากท้องของท่าน จาก kloman (ปอด/อวัยวะภายใน) จากสะดือ จากเหนือหัวใจ—จากท่านนี้เอง ข้าพเจ้าได้เปล่งวาจาขับพิษแห่ง yakṣmā ทั้งปวงออกไปแล้ว
Mantra 13
याः सी॒मानं॑ विरु॒जन्ति॑ मू॒र्धानं॒ प्रत्य॑र्ष॒नीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
อำนาจใด ๆ ที่เข้ารุกรานแล้วทำให้รอยต่อบนกระหม่อมแตกออก ขอให้มันทั้งหลายถูกทำให้ไร้พิษไร้ภัย ไร้โรคไร้ทุกข์ แล้ววิ่งออกไปสู่ภายนอกทางช่องทางออกนั้นเถิด
Mantra 14
या हृद॑यमुप॒र्षन्त्य॑नुत॒न्वन्ति॒ कीक॑साः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
สิ่งใด ๆ ที่กดทับหัวใจและแผ่ไปตามซี่โครง ขอให้มันทั้งหลายถูกทำให้ไร้พิษไร้ภัย ไร้โรคไร้ทุกข์ แล้ววิ่งออกไปสู่ภายนอกทางช่องทางออกนั้นเถิด
Mantra 15
याः पा॒र्श्वे उ॑प॒र्षन्त्य॑नु॒निक्ष॑न्ति पृ॒ष्टीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
บรรดาพลังฝ่ายหญิงที่กดทับอยู่ที่สีข้าง และตามมาจับยึดที่แผ่นหลังนั้น—ขอให้เป็นไปโดยไม่ทำร้าย ไม่ก่อโรค แล้วจงไหลออกไป จงหนีไป สู่โพรงภายนอกเถิด.
Mantra 16
यास्ति॒रश्ची॑रुप॒र्षन्त्य॑र्ष॒णीर्व॒क्षणा॑सु ते । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
บรรดาพลังฝ่ายหญิงที่แผ่ขวาง กดทับที่ข้อต่อของท่าน ที่ขาหนีบนั้น—ขอให้เป็นไปโดยไม่ทำร้าย ไม่ก่อโรค แล้วจงไหลออกไป จงหนีไป สู่โพรงภายนอกเถิด.
Mantra 17
या गुदा॑ अनु॒सर्प॑न्त्या॒न्त्राणि॑ मो॒हय॑न्ति च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
นางผู้คลานขึ้นมาจากทวารหนักและทำให้ลำไส้สับสนด้วย—ขอให้นางไม่เป็นอันตราย ไร้โรค จงวิ่งออกไป ไกลออกไป สู่โพรงภายนอกเถิด
Mantra 18
या म॒ज्ज्ञो नि॒र्धय॑न्ति॒ परूं॑षि विरु॒जन्ति॑ च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
นางผู้ดูดไขกระดูกให้เหือดและทำลายข้อต่อด้วย—ขอให้นางไม่เป็นอันตราย ไร้โรค จงวิ่งออกไป ไกลออกไป สู่โพรงภายนอกเถิด
Mantra 19
ये अङ्गा॑नि॒ म॒दय॑न्ति॒ यक्ष्मा॑सो रोप॒णास्तव॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ยักษฺมะ (yákṣma) เหล่าผู้ทำให้อวัยวะคลุ้มคลั่ง—พวกเขานั่นแลเป็นผู้เยียวยาของท่าน; พิษของยักษฺมะทั้งปวงนั้น ข้าพเจ้าได้ประกาศขับออกไปจากท่านแล้ว
Mantra 20
वि॒स॒ल्पस्य॑ विद्र॒धस्य॑ वातीका॒रस्य॑ वाल॒जेः । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
จากท่าน—ทั้งโรควิสัลปะ (visalpa), ฝีหนอง (vidradha), สิ่งก่อวาตะ (vāta), โรคที่เกิดจากขน; และยักษมะ (yákṣma) ทั้งปวง—ข้าพเจ้าได้ขับพิษออกไปด้วยถ้อยคำ ให้หลุดพ้นไปจากท่าน.
Mantra 21
पादा॑भ्यां ते॒ जानु॑भ्यां॒ श्रोणि॑भ्यां॒ परि॒ भंस॑सः । अनू॑कादर्ष॒णीरु॒ष्णिहा॑भ्यः शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशम्
จากเท้าของท่าน จากเข่าของท่าน จากสะโพกของท่าน—และจากรอบก้นกบ จงถอยไป. จากสันหลัง จากบ่า จากซี่โครง—จากศีรษะ ข้าพเจ้าได้ทำให้โรคมลายหายไป.
Mantra 22
सं ते॑ शी॒र्ष्णः क॒पाला॑नि॒ हृद॑यस्य च॒ यो वि॒धुः । उ॒द्यन्ना॑दित्य र॒श्मिभिः॑ शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशोऽङ्गभे॒दम॑शीशमः
กระดูกกะโหลกของท่านได้ถูกจัดเข้าที่พร้อมกันแล้ว และสิ่งที่ทำให้หัวใจวิปริตก็สงบลงแล้ว โอ้ อาทิตยะ (Āditya) ผู้กำลังทอแสงขึ้น ท่านด้วยรัศมีได้ขับโรคออกจากศีรษะ เราทำให้ความปวดที่ฉีกทึ้งอวัยวะสงบระงับลงแล้ว
Frequently Asked Questions
It is used to expel personified disease—fever, systemic pain, head-afflictions, and yakṣma-like wasting—from the patient by naming it and driving it outside through mantra.
The list functions as an anatomical ‘total coverage’: the disease is assumed to lodge in specific seats, so the mantra removes its ‘poison’ from each locus so nothing remains hidden.
Āditya represents purifying, restoring power; his rays are invoked to drive illness from the head and to seal recovery by re-establishing bodily order and calming limb-rending pain.
Ask anything about Sukta 8 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.