Sukta 8
Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Roga/Takman complex as personified disease to be expelled (apotropaic address)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; refrain-like cadence)
AV 9.8 ਇਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਥਰਵਣਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਗ ਨੂੰ (ਰੋਗ/ਤਕਮਨ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਮਾ-ਸਮਾਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸ਼ੀਣਤਾ-ਬਿਮਾਰੀਆਂ) ਵਿਅਕਤੀਕ੍ਰਿਤ ਵੈਰੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰ-ਵਿਆਪੀ ਪੀੜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਦੇਹ-ਰਚਨਾ ਨੂੰ “ਨਕਸ਼ੇ” ਵਾਂਗ ਦਰਸਾ ਕੇ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਪੂਰਨ ਨਿਵਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੰਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਪੁਨਰ-ਸਥਾਪਨਾ (ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਖੋਪੜੀ–ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਮੁੜ ਇਕਠੀ ਹੋ ਕੇ ਠੀਕ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜਾ ਥੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
यक्ष्मनिवारणम्। १५ विराडनुष्टुप्, २१ विराट् पथ्याबृहती, २२ पथ्यापङ्क्तिः। शी॒र्ष॒क्तिं शी॑र्षाम॒यं क॑र्णशू॒लं वि॑लोहि॒तम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਸਿਰ ਦਾ ਦਰਦ, ਸਿਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਭਦਾ ਸ਼ੂਲ, ਲਾਲ (ਰਕਤਵਰਨ) ਵਿਗਾੜ—ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਿਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਰੋਗ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ, ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 2
कर्णा॑भ्यां ते॒ कङ्कू॑षेभ्यः कर्णशू॒लं वि॒सल्पकम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ, ਕੰਨ ਦੇ ਰਸਤੇਆਂ ਤੋਂ—ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਭਦਾ ਸ਼ੂਲ, ਸਰਕਦਾ-ਫੈਲਦਾ ਰੋਗ—ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਿਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਰੋਗ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ, ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 3
यस्य॑ हे॒तोः प्र॒च्यव॑ते॒ यक्ष्मः॑ कर्ण॒त आ॑स्य॒तः । सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਯਕਸ਼ਮਾ (ਯક્ષ્મः) ਸਰਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ—ਕੰਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ—ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਿਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਰੋਗ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ, ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 4
यः कृ॒णोति॑ प्र॒मोत॑म॒न्धं कृ॒णोति॒ पूरु॑षम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਢਹਿ ਪੈਣ ਵਾਲਾ (ਪ੍ਰਮੋਤ) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੇ (ਰੋਗ), ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਿਰ-ਵਾਲਾ/ਖੋਪੜੀ-ਸਥ ਰੋਗ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ, ਦੂਰ ਕੱਢ ਕੇ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
अ॒ङ्ग॒भे॒दम॑ङ्गज्व॒रं वि॑श्वा॒ङ्ग्यंऽ वि॒सल्प॑कम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਅੰਗ-ਭੇਦਕ ਪੀੜ, ਅੰਗ-ਜ੍ਵਰ, ਸਰਵਾਂਗੀ ਵਿਆਧੀ ਅਤੇ ਵਿਸਲਪਕ—ਹੇ ਰੋਗ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਿਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਹੰਕਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 6
यस्य॑ भी॒मः प्र॑तीका॒श उ॑द्वे॒पय॑ति॒ पूरु॑षम्। त॒क्मानं॑ वि॒श्वशा॑रदं ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਜਿਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਕਾਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਰਦ-ਰੁੱਤਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਤਕਮਾਨ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਹੰਕਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 7
य ऊ॒रू अ॑नु॒सर्प॒त्यथो॒ एति॑ ग॒वीनि॑के । यक्ष्मं॑ ते अ॒न्तरङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਜੋ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਰਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਵੀਂਨਿਕੇ (ਰਾਨ-ਸੰਧਿ/ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਖਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਹੰਕਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 8
यदि॒ कामा॑दपका॒माद्धृद॑या॒ज्जाय॑ते॒ परि॑ । हृ॒दो ब॒लास॒मङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਜੇ ਕਾਮ ਤੋਂ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ/ਰੁਕੇ ਕਾਮ ਤੋਂ ਉਹ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਚੌਫੇਰ ਉੱਠ ਪਏ—ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਬਲਾਸ; ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਹੰਕਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 9
ह॒रि॒माणं॑ ते॒ अङ्गे॑भ्यो॒ऽप्वाम॑न्त॒रोदरा॑त्। य॒क्ष्मो॒धाम॒न्तरा॒त्मनो॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे
ਹੇ (ਰੋਗ), ਤੇਰੀ ਹਰਿਮਾਣ (ਪੀਲਾਪਣ) ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ, ਅਪ੍ਵਾ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਮ ਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਸਾ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ—ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਹੰਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 10
आसो॑ ब॒लासो॒ भव॑तु॒ मूत्रं॑ भवत्वा॒मय॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ਇਹ ਬਲਾਸ (ਕਫ਼) ਮੂਤਰ ਬਣ ਜਾਵੇ; ਰੋਗ-ਸਵਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਯਕਸ਼ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 11
ब॒हिर्बिलं॒ निर्द्र॑वतु॒ काहा॑बाहं॒ तवो॒दरा॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ਛੇਦ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕਾਹਾਬਾਹ (ਰੋਗ-ਦ੍ਰਵ) ਤੇਰੇ ਉਦਰ ਤੋਂ ਵਹਿ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ। ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਯਕਸ਼ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 12
उ॒दरा॑त् ते क्लो॒म्नो नाभ्या॒ हृद॑या॒दधि॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ਤੇਰੇ ਉਦਰ ਤੋਂ, ਕਲੋਮਨ ਤੋਂ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ—ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਯਕਸ਼ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 13
याः सी॒मानं॑ विरु॒जन्ति॑ मू॒र्धानं॒ प्रत्य॑र्ष॒नीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜਿਹੜੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਹਮਲਾਵਰ ਤਾਕਤਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਸੀਮਾਨ (ਚੀਰ/ਸੰਧੀ) ਨੂੰ ਤੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ—ਅਹਿੰਸਿਤ, ਨਿਰਾਮਯ ਬਣ ਕੇ—ਬਿਲ (ਛੇਦ) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ।
Mantra 14
या हृद॑यमुप॒र्षन्त्य॑नुत॒न्वन्ति॒ कीक॑साः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਸਲੀਆਂ (ਕੀਕਸਾ) ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ—ਅਹਿੰਸਿਤ, ਨਿਰਾਮਯ ਬਣ ਕੇ—ਬਿਲ (ਛੇਦ) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ।
Mantra 15
याः पा॒र्श्वे उ॑प॒र्षन्त्य॑नु॒निक्ष॑न्ति पृ॒ष्टीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਦਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲੱਗ ਕੇ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਚਿਮੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਅਹਿੰਸਕ, ਨਿਰਾਮਯ—ਉਹ ਸਭ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ।
Mantra 16
यास्ति॒रश्ची॑रुप॒र्षन्त्य॑र्ष॒णीर्व॒क्षणा॑सु ते । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਫੈਲ ਕੇ ਤੇਰੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇਰੀਆਂ ਵੱਖਣਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਅਹਿੰਸਕ, ਨਿਰਾਮਯ—ਉਹ ਸਭ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ।
Mantra 17
या गुदा॑ अनु॒सर्प॑न्त्या॒न्त्राणि॑ मो॒हय॑न्ति च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜੋ ਗੁਦਾ ਤੋਂ ਸਰਕਦੀ ਆ ਕੇ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਅਹਿੰਸਕ, ਨਿਰਾਮਯ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ।
Mantra 18
या म॒ज्ज्ञो नि॒र्धय॑न्ति॒ परूं॑षि विरु॒जन्ति॑ च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्
ਜੋ ਮੱਜਾ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਅਹਿੰਸਕ, ਨਿਰਾਮਯ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ।
Mantra 19
ये अङ्गा॑नि॒ म॒दय॑न्ति॒ यक्ष्मा॑सो रोप॒णास्तव॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ਜੋ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਨਮੱਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਰੋਪਣ (ਚਿਕਿਤਸਕ) ਹਨ; ਸਭ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼, ਤੇਰੇ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਉਚਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 20
वि॒स॒ल्पस्य॑ विद्र॒धस्य॑ वातीका॒रस्य॑ वाल॒जेः । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्
ਵਿਸਲਪ, ਵਿਦ੍ਰਧ (ਫੋੜਾ/ਅਬਸੈਸ), ਵਾਤੀਕਾਰ (ਵਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਵਾਲਜੇ (ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ) — ਅਤੇ ਸਭ ਯਕਸ਼ਮਾ (ਖ਼ਸਯ/ਖਪਤ ਦੇ ਰੋਗ) — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਵਿਸ਼, ਹੇ ਤੂੰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਚਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 21
पादा॑भ्यां ते॒ जानु॑भ्यां॒ श्रोणि॑भ्यां॒ परि॒ भंस॑सः । अनू॑कादर्ष॒णीरु॒ष्णिहा॑भ्यः शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशम्
ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ, ਤੇਰੇ ਘੁੱਟਣਾਂ ਤੋਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼੍ਰੋਣੀ (ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ) ਤੋਂ—ਭੰਸਸ (ਨਿਤੰਬ) ਤੋਂ ਦੂਰ; ਅਨੂਕ (ਰੀੜ੍ਹ) ਤੋਂ, ਅਰਸ਼ਣੀ (ਮੋਢਿਆਂ) ਤੋਂ, ਉਸ਼੍ਣਿਹਾ (ਪੱਸਲੀਆਂ) ਤੋਂ—ਅਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ—ਮੈਂ ਰੋਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 22
सं ते॑ शी॒र्ष्णः क॒पाला॑नि॒ हृद॑यस्य च॒ यो वि॒धुः । उ॒द्यन्ना॑दित्य र॒श्मिभिः॑ शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशोऽङ्गभे॒दम॑शीशमः
ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਕਪਾਲ-ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਗਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ—ਤੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It is used to expel personified disease—fever, systemic pain, head-afflictions, and yakṣma-like wasting—from the patient by naming it and driving it outside through mantra.
The list functions as an anatomical ‘total coverage’: the disease is assumed to lodge in specific seats, so the mantra removes its ‘poison’ from each locus so nothing remains hidden.
Āditya represents purifying, restoring power; his rays are invoked to drive illness from the head and to seal recovery by re-establishing bodily order and calming limb-rending pain.
Ask anything about Sukta 8 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.