Atharva Veda Sukta 8
Kanda 9Anuvaka 1Sukta 822 Mantras

Sukta 8

Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)

Devata: Roga/Takman complex as personified disease to be expelled (apotropaic address)

Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; refrain-like cadence)

AV 9.8 అథర్వణిక వైద్యసూక్తం; ఇందులో రోగం (రోగ/తక్మన్, యక్ష్మసదృశ క్షయవ్యాధులు) వ్యక్తిరూప శత్రువులాగా ఎదుర్కొని, రోగి శరీరంనుండి బలవంతంగా వెలివేస్తారు. తల, అవయవాలు మొదలైన చోటుచోట్ల కలిగే నొప్పులు మరియు శరీరమంతటా వ్యాపించే బాధలను పేరుపేరునా పలికి, ముఖ్య అవయవాలను శరీరనిర్మాణంగా ‘పటముపై’ చూపినట్లుగా గుర్తించి, సంపూర్ణ నిర్మూలనను కార్యరూపం దాల్చిస్తుంది: వ్యాధిని మాటలతో బయటకు పలికి, మంత్రబలంతో ఆకర్షించి, శరీరానికి వెలుపలికి తరిమివేస్తుంది. ముగింపులో ఔషధఫలం సూర్యపునరుద్ధరణతో (ఆదిత్య కిరణాలతో) అనుసంధానమై, కపాల–హృదయ క్రమం మళ్లీ స్థిరపడటం, అవయవాలను చీల్చే నొప్పి శాంతించడం ద్వారా చికిత్సకు ముద్ర వేస్తుంది.

Mantras

Mantra 1

यक्ष्मनिवारणम्। १५ विराडनुष्टुप्, २१ विराट् पथ्याबृहती, २२ पथ्यापङ्क्तिः। शी॒र्ष॒क्तिं शी॑र्षाम॒यं क॑र्णशू॒लं वि॑लोहि॒तम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

తలనొప్పి, తలనొయి, చెవిలో తీవ్రమైన శూలం, మరియు ఎర్రటి (రక్తస్రావ) వికారం—నీ శిరస్సుకు సంబంధించిన సమస్త రోగాన్ని మేము మంత్రబలంతో బయటకు, దూరంగా, తరిమివేస్తాము.

Mantra 2

कर्णा॑भ्यां ते॒ कङ्कू॑षेभ्यः कर्णशू॒लं वि॒सल्पकम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

నీ రెండు చెవుల నుండి, చెవి మార్గాల నుండి—చెవి శూలం మరియు పాకుతూ వ్యాపించే వ్యాధి—నీ శిరస్సుకు సంబంధించిన సమస్త రోగాన్ని మేము మంత్రబలంతో బయటకు, దూరంగా, తరిమివేస్తాము.

Mantra 3

यस्य॑ हे॒तोः प्र॒च्यव॑ते॒ यक्ष्मः॑ कर्ण॒त आ॑स्य॒तः । सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

ఏ కారణం వల్లనైనా యక్ష్మం జారిపడి బయటపడితే—చెవి ద్వారా గానీ నోటి ద్వారా గానీ—నీ శిరస్సుకు సంబంధించిన సమస్త రోగాన్ని మేము మంత్రబలంతో బయటకు, దూరంగా, తరిమివేస్తాము.

Mantra 4

यः कृ॒णोति॑ प्र॒मोत॑म॒न्धं कृ॒णोति॒ पूरु॑षम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

మనిషిని పడేసేదీ, అతనిని అంధుడిని చేసేదీ ఏదైతే ఉందో—ఓ (రోగమా)! నీ తల/కపాల సంబంధమైన సమస్త రోగాన్ని మేము మంత్రబలంతో బయటకు, దూరంగా తరిమివేస్తాము.

Mantra 5

अ॒ङ्ग॒भे॒दम॑ङ्गज्व॒रं वि॑श्वा॒ङ्ग्यंऽ वि॒सल्प॑कम्। सर्वं॑ शीर्ष॒ण्यंऽ ते॒ रोगं॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

అవయవాలను చీల్చే నొప్పి, అవయవాల జ్వరం, సర్వాంగవ్యాపి వ్యాధి, మరియు ‘విసల్పక’—నీ అన్ని శిరోరోగాలను, ఓ రోగమా! మంత్రబలంతో బయటకు లాగి, వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Mantra 6

यस्य॑ भी॒मः प्र॑तीका॒श उ॑द्वे॒पय॑ति॒ पूरु॑षम्। त॒क्मानं॑ वि॒श्वशा॑रदं ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

య whose భయంకరమైన రూపం మనిషిని వణికింపజేస్తుందో—ప్రతి శరదృతువంతా నిలిచే ఆ తక్ష్మన్ (జ్వరం) — మేము మంత్రబలంతో అతనిని బయటకు పిలిచి దేహం వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Mantra 7

य ऊ॒रू अ॑नु॒सर्प॒त्यथो॒ एति॑ ग॒वीनि॑के । यक्ष्मं॑ ते अ॒न्तरङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

తొడల (ఊరూః) వెంట పాకుతూ, కుచ్చి/గ్రోయిన్ ప్రాంతం (గవీనికే) లోకీ చేరే ఆ యక్ష్మం (క్షయరోగం) — నీ అంతరంగ అవయవాల నుండి మేము మంత్రబలంతో బయటకు తీసి, వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Mantra 8

यदि॒ कामा॑दपका॒माद्धृद॑या॒ज्जाय॑ते॒ परि॑ । हृ॒दो ब॒लास॒मङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

కామం వల్లగానీ, అకామం/అడ్డుపడ్డ కామం వల్లగానీ అది హృదయం నుండి పుట్టి చుట్టూ వ్యాపిస్తే—హృదయంలోని ఆ బలాసం (కఫరోగం) — మేము దానిని అవయవాల నుండి మంత్రబలంతో బయటకు తీసి, వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Mantra 9

ह॒रि॒माणं॑ ते॒ अङ्गे॑भ्यो॒ऽप्वाम॑न्त॒रोदरा॑त्। य॒क्ष्मो॒धाम॒न्तरा॒त्मनो॑ ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

నీ అవయవాల నుండి హరిమాణం (పసుపుదనం) ను, ఉదరాంతరంలోనుండి అప్వా ను, ఆత్మ అంతరంలోనుండి యక్ష్ముని స్థిర నివాసాన్ని—మేము మంత్రబలంతో బయటికి లాగి, వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Mantra 10

आसो॑ ब॒लासो॒ भव॑तु॒ मूत्रं॑ भवत्वा॒मय॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

ఈ బలాసం (కఫం) మూత్రంగా మారుగాక; వ్యాధిరూపం నుండి మారి అదే దిశగా ప్రవహించుగాక. నీ నుండి అన్ని యక్ష్మాల విషాన్ని నేను ఉచ్చరించి బయటకు తోలివేశాను.

Mantra 11

ब॒हिर्बिलं॒ निर्द्र॑वतु॒ काहा॑बाहं॒ तवो॒दरा॑त्। यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

రంధ్రం ద్వారా బయటకు కాహాబాహ (రోగం/దోషం) నీ ఉదరంనుండి పారిపోవుగాక. నీ నుండి అన్ని యక్ష్మాల విషాన్ని నేను ఉచ్చరించి బయటకు తోలివేశాను.

Mantra 12

उ॒दरा॑त् ते क्लो॒म्नो नाभ्या॒ हृद॑या॒दधि॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

నీ ఉదరంనుండి, క్లోమన్ (kloman) నుండీ, నాభి నుండీ, హృదయంపై భాగం నుండీ—నీ నుండి అన్ని యక్ష్మాల విషాన్ని నేను ఉచ్చరించి బయటకు తోలివేశాను.

Mantra 13

याः सी॒मानं॑ विरु॒जन्ति॑ मू॒र्धानं॒ प्रत्य॑र्ष॒नीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

తల యొక్క సీమాన్/సీమ్ (చీలిక-రేఖ) భాగాన్ని దాడి చేసి చీల్చేవి ఏవైతే ఉన్నాయో, అవి—అహింసకంగా, నిరామయంగా—వేగంగా బయటికి పారిపోవాలి; బిల్ (రంధ్రం) మార్గంగా వెలుపలికి వెళ్లిపోవాలి.

Mantra 14

या हृद॑यमुप॒र्षन्त्य॑नुत॒न्वन्ति॒ कीक॑साः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

హృదయంపై ఒత్తిడి చేసి, పక్కెముకల (కీకసా) వెంట వ్యాపించేవి ఏవైతే ఉన్నాయో, అవి—అహింసకంగా, నిరామయంగా—వేగంగా బయటికి పారిపోవాలి; బిల్ (రంధ్రం) మార్గంగా వెలుపలికి వెళ్లిపోవాలి.

Mantra 15

याः पा॒र्श्वे उ॑प॒र्षन्त्य॑नु॒निक्ष॑न्ति पृ॒ष्टीः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

పక్కవైపు నొక్కి, వెంట వెంటనే వచ్చి వెన్నుపై అంటుకునే ఆ స్త్రీ-శక్తులు ఏవైతే ఉన్నాయో—అవి అహింసకంగా, నిరామయంగా ఉండి, బయట బిలం వైపు పరుగెత్తి బయటకు వెళ్లిపోవుగాక.

Mantra 16

यास्ति॒रश्ची॑रुप॒र्षन्त्य॑र्ष॒णीर्व॒क्षणा॑सु ते । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

అడ్డంగా వ్యాపించి, నీ సంధులపై, నీ వక్షణాలపై (కుచ్చి/గ్రోయిన్) నొక్కే ఆ స్త్రీ-శక్తులు ఏవైతే ఉన్నాయో—అవి అహింసకంగా, నిరామయంగా ఉండి, బయట బిలం వైపు పరుగెత్తి బయటకు వెళ్లిపోవుగాక.

Mantra 17

या गुदा॑ अनु॒सर्प॑न्त्या॒न्त्राणि॑ मो॒हय॑न्ति च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

గుదం నుండి సర్పిస్తూ వచ్చి ఆంత్రాలను కూడా మోహింపజేసి కలవరపెట్టేది—ఆమె హింసలేనిదిగా, వ్యాధిలేనిదిగా మారి, బయటి బిలం/గుహ వైపు పరుగెత్తి బయటికి వెళ్లిపోవుగాక.

Mantra 18

या म॒ज्ज्ञो नि॒र्धय॑न्ति॒ परूं॑षि विरु॒जन्ति॑ च । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

మజ్జను క్షీణింపజేసి, సంధులను కూడా విరిచివేసేది—ఆమె హింసలేనిదిగా, వ్యాధిలేనిదిగా మారి, బయటి బిలం/గుహ వైపు పరుగెత్తి బయటికి వెళ్లిపోవుగాక.

Mantra 19

ये अङ्गा॑नि॒ म॒दय॑न्ति॒ यक्ष्मा॑सो रोप॒णास्तव॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

అవయవాలను ఉన్మత్తం చేసే యక్ష్మాలు—అవే నీ ‘రోపణ’ (చికిత్సకులు/ఉపచారకులు). సమస్త యక్ష్మాల విషాన్ని—నీ నుండి—నేను మంత్రోచ్చారణతో పలికి బయటకు తోలివేశాను.

Mantra 20

वि॒स॒ल्पस्य॑ विद्र॒धस्य॑ वातीका॒रस्य॑ वाल॒जेः । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

నీ నుండి—విసల్ప, విద్రధ (పుండ్రు/గడ్డ), వాతీకార (వాతాన్ని కలిగించేది), వాలజ (రోమ/వెంట్రుకల వల్ల కలిగేది) వ్యాధి; అలాగే యక్ష్మా (క్షయరోగ)లన్నిటి—విషాన్ని నేను ఉచ్చరించి బయటకు తోలివేశాను; దూరం చేశాను.

Mantra 21

पादा॑भ्यां ते॒ जानु॑भ्यां॒ श्रोणि॑भ्यां॒ परि॒ भंस॑सः । अनू॑कादर्ष॒णीरु॒ष्णिहा॑भ्यः शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशम्

నీ పాదాల నుండి, నీ మోకాళ్ల నుండి, నీ నడుము/శ్రోణి నుండి—నితంబాల చుట్టూ నుండి; వెన్నెముక నుండి, భుజాల నుండి, పక్కెముకల నుండి; అలాగే తల నుండి—రోగాన్ని నేను తొలగించి అంతరింపజేశాను.

Mantra 22

सं ते॑ शी॒र्ष्णः क॒पाला॑नि॒ हृद॑यस्य च॒ यो वि॒धुः । उ॒द्यन्ना॑दित्य र॒श्मिभिः॑ शी॒र्ष्णो रोग॑मनीनशोऽङ्गभे॒दम॑शीशमः

నీ తల యొక్క కపాల ఎముకలు అన్నీ మళ్లీ సమంగా కలిసిపోయాయి; హృదయంలో కలిగిన వికారం కూడా సరిచేయబడింది. ఉదయించే ఆదిత్యా! నీ కిరణాలతో ఉదయించి, తల నుండి రోగాన్ని నీవు తరిమివేశావు; అవయవాలను చీల్చినట్లైన ఆ వేదనను మేము శాంతింపజేశాము.

Frequently Asked Questions

It is used to expel personified disease—fever, systemic pain, head-afflictions, and yakṣma-like wasting—from the patient by naming it and driving it outside through mantra.

The list functions as an anatomical ‘total coverage’: the disease is assumed to lodge in specific seats, so the mantra removes its ‘poison’ from each locus so nothing remains hidden.

Āditya represents purifying, restoring power; his rays are invoked to drive illness from the head and to seal recovery by re-establishing bodily order and calming limb-rending pain.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App