Sukta 107

Mantra 1

परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः । दधन्वाँ यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ॥

చుట్టూరా పిండిన సోమాన్ని సించండి—అదే ఉత్తమ హవిః. పౌరుషబలాన్ని ధరించువాడు; జలముల అంతరంలో అద్రి (రాళ్లు)-లచే పిండబడినవాడు—ఆ సోముడు మా కర్మ-చక్రంలో ప్రతిష్ఠితుడగుగాక.

Mantra 2

नूनं पुनानोऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः । सुते चित्त्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम् ॥

ఇప్పుడు, పవమానుడై, అవి (గొర్రె)-ఉన్నె వడపోత ద్వారా చుట్టూరా ప్రవహించు—అదబ్ధుడు, మరింత సురభిమంతుడు. పిండబడినప్పటికీ, నీ అంధస్-రసంతో జలములలో మేము మదించుచున్నాము; గో-రశ్ములతో మమ్మల్ని పుష్టిపరచి, ఉన్నత పదానికి పైకెత్తుతాము.

Mantra 3

परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः ॥

చుట్టూరా ప్రవహిస్తూ నీవు దర్శనమగుచున్నావు—హే దేవుల ఆనందమా! క్రతు-స్వరూపుడైన ఇందు, ప్రకాశమయ బిందువు—వివేకంలో విశాలదర్శి.

Mantra 4

पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि । आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ॥

ఓ సోమా! నీవు నిన్ను శుద్ధి చేసుకుంటూ, అప్స్‌ (జలాలు) అనే వస్త్రాన్ని ధరించి, ధారగా ప్రవహిస్తున్నావు. ఓ రత్నధారకా! నీవు ఋత యొక్క యోనిలో—ఓ దేవా, హిరణ్యయ (సువర్ణమయ) ఉత్స (స్రోతస్సు)గా—ఆసీనుడవుతావు.

Mantra 5

दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् । आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः ॥

దివ్య ఊధరాన్ని దోహించి—ప్రియమైన మధువును—అతడు ప్రాచీన సధస్థ (సంయోగ-ఆసనం)ను చేరాడు. దృఢ ఆధారాన్ని అన్వేషిస్తూ, వాజ్య (ప్రేరక బలం) ప్రవహిస్తుంది; నరుల శక్తులతో ధూత (శుద్ధి) చేయబడి, విచక్షణ (దూరదృష్టి)తో ప్రకాశిస్తుంది.

Mantra 6

पुनानः सोम जागृविरव्यो वारे परि प्रियः । त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ॥

ఓ సోమా! నీవు నిన్ను శుద్ధి చేసుకుంటూ, జాగ్రత్తగా ప్రియుడై, ఉన్ని వడపోత (వారే) చుట్టూ పరిభ్రమిస్తున్నావు. నీవు విప్రుడవయ్యావు—అంగిరసులలో అత్యుత్తముడు; నీ మధురతతో మా యజ్ఞాన్ని కలిపి సమృద్ధి చేయి.

Mantra 7

सोमो मीढ्वान्पवते गातुवित्तम ऋषिर्विप्रो विचक्षणः । त्वं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ॥

దానసంపన్నుడైన సోముడు ప్రవహిస్తున్నాడు—మార్గాన్ని అత్యుత్తమంగా కనుగొనేవాడు—ఋషి, విప్రుడు, విశాలదర్శి. నీవు కవిగా అయ్యావు, దేవులకు అత్యంత ప్రియుడు; నీవు సూర్యుణ్ని దివిలో आरोహింపజేస్తావు.

Mantra 8

सोम उ षुवाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् । अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया ॥

సోముడు నిజంగా, సోతృలచే పీడింపబడి, అవీనాం (గొర్రె ఉన్ని) యొక్క మడతల/రెప్పలపైగా సాగుతాడు. అశ్వంలా ఆ హరిత-సువర్ణుడు ధారగా సాగుతాడు; మంద్ర (ఆనందదాయక) ధారగా సాగుతాడు.

Mantra 9

अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥

అనూపే (నిర్జల విస్తారంలో), గోమాన్ (ప్రకాశసంపన్నుడు)గా, సోముడు గోభిః (కిరణాలతో) ప్రవహించాడు—దుగ్ధాభిః (పాలమిశ్రణాలతో) కూడా ప్రవహించాడు. సముద్రం వైపు కప్పులు తెరుచుకున్నట్లుగా అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి; మందీ (ఆనందదాయకుడు) మదానందం కోసం తృప్తి పొందుతాడు.

Mantra 10

आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया । जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दधिषे ॥

ఓ సోమా! అద్రి (రాళ్ల) చేత పిండబడినవాడై, ఊనిలాంటి వడపోత ద్వారాలను దాటి రా. ప్రజలు కోటలో ప్రవేశించినట్లు, ప్రకాశించే హరి (తామ్రవర్ణుడు) చమ్వూ (పాత్రాలు) లోనికి ప్రవేశిస్తాడు; నీవు వనములోని కాష్ఠ-కుండాలలో నీ ఆసనాన్ని స్థాపిస్తావు.

Mantra 11

स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः ॥

అతడు తనను తాను శుద్ధి చేసుకున్నాడు—సూక్ష్మ తంతువుల గుండా దాటి; మేషంలా, సమృద్ధిని కోరే అశ్వంలా. ఉన్మాదానంతరం సాగేవాడైన పవమాన సోముడు మనీషులు, విప్రులు, ఋక్-గాయకులు చేత ప్రేరేపింపబడుతున్నాడు.

Mantra 12

प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा । अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम् ॥

ఓ సోమా! దేవుల ఆనంద-స్వాగతార్థం ముందుకు సాగు; ప్రవహించే వరదతో నదిలా ఉప్పొంగు. నీ అంశపు పాలరసంతో—మదిరలాగా—జాగృతుడై మమ్మల్ని మేల్కొలుపు; మధు చిందించే కోశం (పాత్రం) వైపు నేరుగా ప్రవహించు.

Mantra 13

आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत प्रियः सूनुर्न मर्ज्यः । तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ॥

ప్రకాశించే హరిత-తామ్రవర్ణ వడపోత (అత్క) మీద అతడు—ప్రియ సోముడు—నేయబడి విస్తరించబడుతున్నాడు; కుమారునివలె శుద్ధి చేయబడి సిద్ధమగుటకు యోగ్యుడు. క్రియాశీల శక్తులు అతడిని రథాన్ని తోలినట్లు ముందుకు నడిపిస్తాయి; నదీప్రవాహ మార్గాల వెంట ప్రవహించి, రెండు చేతుల (గభస్తి) లోనికి చేరుతాడు.

Mantra 14

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥

చలనానికి ఆతురమైన సోమధారలు తమను శుద్ధి చేసుకొని మధుర మద్య-ఆనందం, పరవశ మదంగా మారుతాయి. సముద్రపు విశాల ఆసనంపై అవి స్థిరపడతాయి—మనీషులు, మత్సర-వాహకులు, స్వర్విదః—సూర్యలోకం (స్వర్) కనుగొనువారు.

Mantra 15

तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् । अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत् ॥

పవమానుడైన దివ్య రాజు తన తరంగం (ఊర్మి) తో సముద్రాన్ని దాటుతాడు; అతడు ‘ఋతం బృహత్’—విశాల సత్యంలో—విహరిస్తాడు. మిత్ర-వరుణుల ధర్మం ప్రకారం అతడు ప్రవహిస్తాడు; ప్రేరితుడై ముందుకు దూసుకుపోతాడు—‘ఋతం బృహత్’ అనే మహాసత్యంలోనే.

Mantra 16

नृभिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ॥

మానవ శక్తులచే కొలవబడి నడిపింపబడుతూ, తన గమనంలో ప్రకాశిస్తూ, వివేకముగల దివ్య రాజు సముద్రసముడై అవతరిస్తాడు—అస్తిత్వంలోను దర్శనంలోను విస్తారమైనవాడు.

Mantra 17

इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥

ఇంద్రునికై మదం ప్రవహిస్తుంది—మరుత్వాన్ స్వామికై పిండిన సోముడు. సహస్రధారలతో అతడు రోమ-వడపోతను దాటి వేగంగా దూసుకుపోతాడు; ఉత్సుకులైన ఆయవః అతనిని మృజించి ప్రకాశింపజేస్తారు.

Mantra 18

पुनानश्चमू जनयन्मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति । अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन्वनेष्वव्यत ॥

పవమానుడైన కవి సోముడు చమూ (సేన/అంతః-రచన) ను నిర్మించి, ప్రేరిత మతిని జనింపజేస్తాడు; దేవుల మధ్య రమిస్తాడు. ఆపః (జలాలు) ధరించి, గోభిః (ప్రకాశ కిరణాలు) చుట్టుముట్టగా, అతడు పైకి లేచి; వనజ కాష్ఠకుండలలో ఆసనం తీసుకొని వడకట్టబడతాడు.

Mantra 19

तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे । पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीँरति ताँ इहि ॥

ఓ సోమా, ఓ ఇందూ! నీ సఖ్యంలో నేను దినదినమూ ఆనందిస్తాను. నా కింద అనేక ధూసర-శ్యామ పరిధి-వలయాలు సంచరిస్తున్నాయి; రా—ఆ ఆవరించే సరిహద్దుల్ని దాటించి నన్ను తీసుకుపో.

Mantra 20

उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि । घृणा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ॥

మరియు నేను, ఓ సోమా, రాత్రీ పగలూ, నీ సఖ్యార్థం ఆ ధూసర ఆధారంపై నిలుస్తాను; అయినా వేడితో మండే సూర్యునికీ అవతల—దాని పైన—పక్షుల దూర పయనంలా ఎగిరిపోవాలని కోరుకుంటాను.

Mantra 21

मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥

ఓ సుహస్త్యా! నీవు శుద్ధి చేయబడుతున్నప్పుడు, సముద్రసమ విస్తారంలో వాక్కును ప్రవహింపజేస్తావు. ఓ పవమానా! నీవు ముందుకు ప్రవహిస్తూ, పిశంగ (తామ్ర-సువర్ణ) తేజోధనాన్ని—ప్రచురం, బహువిధం, బహుకాంక్షితం—మా వైపు కురిపిస్తూ వస్తావు.

Mantra 22

मृजानो वारे पवमानो अव्यये वृषाव चक्रदो वने । देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानो अर्षसि ॥

ఓ సోమా! జలాలలో నిన్ను మృజమాన (శుద్ధి చేసుకుంటూ) చేసుకొని, అవ్యయ (అవినాశి) ఊను-వడపోతలో పవమానుడై ప్రవహిస్తూ, బలవంతుడైన వృషభునివలె ద్రోణ/వనే (పిండే యంత్రపు కట్టెలో) నీ దీప్త గమనాన్ని సృష్టిస్తావు. ఓ సోమ పవమానా! దేవుల కొరకు నిష్కృతం (సిద్ధం/ఉపయోగ్యంగా) అయి, గోభిః (గో—కిరణాలు/ప్రకాశ రశ్ములు) చేత అంజితుడు (ప్రకాశంతో లేపితుడు) అయి నీవు ప్రవహిస్తావు.

Mantra 23

पवस्व वाजसातयेऽभि विश्वानि काव्या । त्वं समुद्रं प्रथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ॥

వాజసాతయే (బల-సంపదల విజయం) కొరకు ప్రవహించు; సమస్త కావ్యాని (ప్రేరిత కవివాణులు) అన్నిటినీ అభి (ఆవరించి/సమేట) చేయు. ఓ సోమా, మత్సరః (ఉల్లాసదాయకుడు/మదప్రదుడు)! దేవుల కొరకు సముద్రం (చైతన్య-సముద్రం)ను విస్తృత ప్రవాహంగా మొదట నీవే విధారించావు/స్థాపించావు.

Mantra 24

स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः । त्वां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ॥

కాబట్టి ఓ సోమా! పార్థివం రజః (భూభాగం) మరియు దివ్యం (ఆకాశలోకం) చుట్టూ, నీ ధర్మభిః (ఋత-నియమాలు/సత్కార్య విధానాలు) ద్వారా పరి (పరివేష్టించి) ప్రవహించు. ఓ విచక్షణా (దూరదృష్టి గలవాడా)! విప్రులు నిన్ను—శుభ్రం, పవిత్రం—తమ మతిభిః (చింతన-శక్తి) మరియు ధీతిభిః (ఏకాగ్ర అంతర్దృష్టి)తో ప్రేరేపిస్తారు.

Mantra 25

पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च ॥

పవమాన ధారలు విడిచిపెట్టబడి, తమ ప్రవాహంతో పవిత్రం (వడపోత) అతి దాటి వెళ్లాయి. మరుత్వంత—మరుతుల బలంతో—అవి మత్సర (మత్తు/ఆనందం)తో నిండినవి; అవి ఇంద్రుని ఇంద్రియ (శక్తులు), వేగవంతమైన అశ్వాలవలె, మేధ వైపునకూ ముందుకు సాగే ప్రయాంసి (అగ్రగమనాలు) వైపునకూ దూసుకుపోతున్నవి.

Mantra 26

अपो वसानः परि कोशमर्षतीन्दुर्हियानः सोतृभिः । जनयञ्ज्योतिर्मन्दना अवीवशद्गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥

అప్ (జలాలు) ధరించి, ఇంద్రు—రసబిందువు—కోశం (పాత్ర) చుట్టూ ప్రవహిస్తుంది; సోతృభిః (పిండేవారు) ప్రేరేపిస్తారు. జ్యోతిని జనింపజేస్తూ, ఆనందిస్తూ, అతడు గాః—కిరణాలైన గోవులను—ప్రకాశింపజేస్తాడు; ప్రకాశమయ నిర్ణిజం (దీప్త వస్త్రం/ఆవరణం)ను నిర్మించేవాడిలా.