Sukta 107
Sukta 9.107
Soma Pavamana / Soma (pressed Soma as supreme havis)
अयं पवमानसोमसूक्तः नव्यपिष्टं सोमं परमं हविरिति स्तौति, तस्य धाराः स्रवितुं, शोधयितुं, यज्ञचक्रे नियोजयितुं च प्रेरयति। सोमोऽप्सु परिधाय धावन् देवानां ऋषीणां च मादकं हर्षं जनयति, विश्वस्य सागरासने प्रतिष्ठां लभते, ज्योतिश्च जनयति—दीप्ताः गावो रश्मयश्च प्रकाशयति।
Mantras
Mantra 1
परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः । दधन्वाँ यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ॥
परीतः षिञ्चत सुतं सोमं य उत्तमं हविः। दधन्वान् यो नर्योऽप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः—स सोमोऽस्माकं कर्ममण्डले सुप्रतिष्ठितो भवतु।
Mantra 2
नूनं पुनानोऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः । सुते चित्त्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम् ॥
नूनं पुनानोऽविभिः परि स्रवाऽदब्धः सुरभिन्तरः। सुते चित्त्वाप्सु मदामोऽन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम्।
Mantra 3
परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः ॥
परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः।
Mantra 4
पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि । आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ॥
पुनानः सोम धारयाऽपो वसानो अर्षसि। आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः॥
Mantra 5
दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् । आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः ॥
दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत्। आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः॥
Mantra 6
पुनानः सोम जागृविरव्यो वारे परि प्रियः । त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ॥
पुनानः सोम जागृविरव्यो वारे परि प्रियः। त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः॥
Mantra 7
सोमो मीढ्वान्पवते गातुवित्तम ऋषिर्विप्रो विचक्षणः । त्वं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ॥
सोमो मीढ्वान् पवते गातुवित्तमोऽृषिर्विप्रो विचक्षणः। त्वं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि॥
Mantra 8
सोम उ षुवाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् । अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया ॥
सोम उ षुवाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम्। अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया॥
Mantra 9
अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥
अनूपे गोमान् गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः। समुद्रं न संवराणान्यग्मन् मन्दी मदाय तोशते॥
Mantra 10
आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया । जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दधिषे ॥
आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया। जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दधिषे॥
Mantra 11
स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः ॥
स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः। अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः॥
Mantra 12
प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा । अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम् ॥
प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा। अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम्॥
Mantra 13
आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत प्रियः सूनुर्न मर्ज्यः । तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ॥
आ हर्यतोऽर्जुने अत्के अव्यत प्रियः सूनुरिव मर्ज्यः। तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः॥
Mantra 14
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम्। समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः॥
Mantra 15
तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् । अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत् ॥
तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत्। अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत्॥
Mantra 16
नृभिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ॥
नृभिः परिमितो नीयमानो हर्यतो विचक्षणो देवो राजा समुद्रियो भवति—सत्त्वेन च दर्शनेन च विशालः।
Mantra 17
इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥
इन्द्राय मदः पवते—मरुत्वते प्रभवे सुतः सोमः। स सहस्रधारोऽविं (अव्यं) अतिक्रम्य तीव्रं धावति; तम् उत्सुका आयवो मृजन्ति, दीप्तं कुर्वन्ति।
Mantra 18
पुनानश्चमू जनयन्मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति । अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन्वनेष्वव्यत ॥
पुनानः कविः सोमः चमूं जनयन् मतिं प्रसूते; स देवेषु रण्यति। अपो वसानः गोभिः (रश्मिभिः) परितो वृतः उत्तरो भवन् दारुपात्रेषु निषीदति, अव्यते च।
Mantra 19
तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे । पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीँरति ताँ इहि ॥
हे सोम हे इन्दो, तव सख्येऽहं दिवे-दिवे रमामि। बहवो बभ्रवः परिधयः ममाधो विचरन्ति; एहि—तान् परिधीन् अतिक्रम्य मां नय।
Mantra 20
उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि । घृणा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ॥
उताहं नक्तम् उत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि तिष्ठामि; घृणा तपन्तम् अति सूर्यं परः शकुना इव दूरपप्तिं पपातुमिच्छामि।
Mantra 21
मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥
हे सुहस्त्य, मृज्यमानः समुद्रे वाचं प्रेरयसि। हे पवमान, पिशङ्गं रयिं बहुलं पुरुस्पृहं वहन् अभ्यर्षसि।
Mantra 22
मृजानो वारे पवमानो अव्यये वृषाव चक्रदो वने । देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानो अर्षसि ॥
मृजानो वारे पवमानोऽव्ययेऽविके वृषा चक्रदो वने। देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानोऽर्षसि॥
Mantra 23
पवस्व वाजसातयेऽभि विश्वानि काव्या । त्वं समुद्रं प्रथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ॥
पवस्व वाजसातयेऽभि विश्वानि काव्या। त्वं समुद्रं प्रथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः॥
Mantra 24
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः । त्वां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ॥
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः। त्वां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः॥
Mantra 25
पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च ॥
पवमानाः स्रुतयः पवित्रम् अति धारया असृक्षत। मरुत्वन्तो मत्सराः, इन्द्रियाः, हयाः इव शीघ्राः—मेधाम् अभि च प्रयांसि च प्रधावन्ति।
Mantra 26
अपो वसानः परि कोशमर्षतीन्दुर्हियानः सोतृभिः । जनयञ्ज्योतिर्मन्दना अवीवशद्गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
अपो वसानः इन्दुः परि कोशम् अर्षति, सोतृभिः प्रेरितः। ज्योतिः जनयन् मन्दमानः, गाः (रश्मीन्) अवीवशत्—निर्णिजम् इव दीप्तं वस्त्रम् कृण्वानः।
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma in the act of being purified after pressing, praised as the highest sacrificial offering.
It describes Soma being pressed, purified, and poured in the sacrifice, and says this purified Soma brings inspired joy and reveals spiritual ‘light’ (svar).
Waters and the vessel/strainer describe the real purification process in the ritual, while ‘light’ expresses the deeper result: clarity, insight, and the opening of the luminous realm.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.