Sukta 107

Mantra 1

परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः । दधन्वाँ यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ॥

ਚੌਂਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਸੁਤ (ਦਬਾ ਕੇ ਕੱਢਿਆ) ਸੋਮ ਸਿੰਚੋ—ਉਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਹਵਿਸ ਹੈ। ਜੋ ਨਰ੍ਯ (ਪੁਰਖੀ ਬਲ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿ (ਪੱਥਰਾਂ) ਨਾਲ ਸੁਸ਼ਾਵ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜ੍ਹ ਕੇ—ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਮ ਸਾਡੇ ਕਰਮ-ਵ੍ਰਿੱਤ (ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਚੱਕਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।

Mantra 2

नूनं पुनानोऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः । सुते चित्त्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम् ॥

ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੁਨਾਨ—ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ—ਅਵੀ (ਭੇਡ ਦੀ ਉਨ) ਦੇ ਛਾਣਣ ਰਾਹੀਂ ਚੌਂਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵਹਿ; ਅਦਭ੍ਦ—ਅਜੈ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਗੰਧਮਈ। ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅੰਧਸ (ਮਦ-ਰਸ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਗੋ (ਕਿਰਣ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉੱਤਰੰ—ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ—ਸ਼੍ਰੀਣੰਤੋ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 3

परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः ॥

ਚੌਂਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵਹਿੰਦਾ ਤੂੰ ਦਿਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ; ਵਿਚਕਸ਼ਣ ਇੰਦੂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਬੂੰਦ, ਕ੍ਰਤੁ—ਕਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ—ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ।

Mantra 4

पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि । आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ॥

ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਆਵਰਿਤ (ਵਸਤ੍ਰਿਤ) ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਰਤਨ-ਧਾਰਕ, ਤੂੰ ਋ਤ ਦੇ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਸੁਵਰਨ ਉਤਸ (ਸਰੋਤ) ਹੈਂ।

Mantra 5

दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् । आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः ॥

ਦਿਵ੍ਯ ਊਧਰ ਨੂੰ ਦੁਹਿੰਦਿਆਂ—ਪਿਆਰਾ ਮਧੁ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਧਸਥ (ਸੰਗਮ-ਸਥਾਨ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਵਾਜ੍ਯ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਲ) ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਵੇਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਵਿਚਕਸ਼ਣ) ਬਣਦਾ ਹੈ।

Mantra 6

पुनानः सोम जागृविरव्यो वारे परि प्रियः । त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ॥

ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਸੋਮ, ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਊਨ ਦੇ ਛਾਣਣ (ਵਾਰੇ) ਵਿੱਚ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵਿਪ੍ਰ (਋ਸ਼ੀ) ਬਣਿਆ—ਅੰਗਿਰਸ-ਸਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ; ਆਪਣੇ ਮਧੁਰ ਰਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰ।

Mantra 7

सोमो मीढ्वान्पवते गातुवित्तम ऋषिर्विप्रो विचक्षणः । त्वं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ॥

ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੋਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਰਾਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਖੋਜੀ—਋ਸ਼ਿ, ਵਿਪ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦਰਸ਼ੀ। ਤੂੰ ਕਵੀ ਬਣਿਆ ਹੈਂ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ; ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਿਉ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 8

सोम उ षुवाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् । अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया ॥

ਸੋਮ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਸੋਤ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਵੀਨਾਮ੍ (ਭੇਡ ਦੀ ਉਨ) ਦੀਆਂ ਰਿੱਜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵ ਵਾਂਗ ਹਰਿਤ-ਸੁਵਰਨ ਉਹ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੰਦ (ਆਨੰਦਮਈ) ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥

ਅਨੂਪੇ (ਜਲ-ਵਿਹੀਣ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ) ਗੋਮਾਨ—ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ—ਸੋਮ ਵਹਿਆ ਹੈ; ਦੁੱਧ-ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਹਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਢੱਕਣ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਰੋਕਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਦ (ਉੱਲਾਸ) ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 10

आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया । जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दधिषे ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਆ; ਉਨ੍ਹ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੰਘ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹਰਿਵਰਨ (ਹਰਿ) ਪਿਆਲਿਆਂ ਦੇ ਕਟੋਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਾਠ-ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 11

स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः ॥

ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਰੀਕ ਤੰਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ—ਮੇਢੇ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ। ਉਮੰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਮਨੀਂਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਾਇਕ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ (ਵਿਪ੍ਰ, ਋ਕ੍ਵ) ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा । अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम् ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ; ਵਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲ ਉੱਠ। ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਦੁੱਧ-ਸਮ ਮਦਿਰ ਰਸ ਨਾਲ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਜਗਾ; ਮਧੁ-ਟਪਕਦੇ ਕੋਸ਼ (ਪਾਤ੍ਰ) ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਵਹਿ।

Mantra 13

आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत प्रियः सूनुर्न मर्ज्यः । तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ॥

ਚਮਕਦੇ ਹਰਿਤ-ਤਾਮ੍ਰ ਰੰਗ ਦੇ ਛਾਣਣੇ (ਅਤ્ક) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸੋਮ—ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ—ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਮਰਜ੍ਯ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਯੋਗ। ਕਰਮ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਅਪਸਃ) ਉਸ ਨੂੰ ਇਉਂ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਨੂੰ ਹੰਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਾ-ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਗਭਸਤ੍ਯੋ—ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਹੱਥਾਂ—ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 14

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥

ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਸੋਮ-ਧਾਰਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਧ੍ਯ—ਮਦ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ—ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਮਨੀਸ਼ੀ, ਮਤ੍ਸਰਾਸ (ਉੱਲਾਸ-ਵਾਹਕ), ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਦਃ—ਸ੍ਵਰ/ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਦੇ ਖੋਜੀ।

Mantra 15

तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् । अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत् ॥

ਪਵਮਾਨ ਦੇਵ-ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਊਰ੍ਮਿ (ਲਹਿਰ) ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਋ਤੰ ਬ੍ਰਿਹਤ्—ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਚ—ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—਋ਤੰ ਬ੍ਰਿਹਤ्, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਚ ਵੱਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Mantra 16

नृभिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ॥

ਨਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਪਿਆ ਤੇ ਦਿਸ਼ਿਤ, ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਵਿਵੇਕੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰ-ਸਰੂਪ—ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ—ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 17

इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥

ਇੰਦਰ ਲਈ ਮਦ (ਉલ્લਾਸ) ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਮਰੁਤਵੰਤ ਲਈ ਸੁਤ (ਪਿਛੋੜਿਆ) ਸੋਮ। ਸਹਸ੍ਰਧਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅਵ੍ਯ (ਉਨ ਦੇ ਗਾਲਣ) ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਤਸੁਕ ਆਯਵਃ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਜਨ੍ਤੀ—ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ—ਦੀਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 18

पुनानश्चमू जनयन्मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति । अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन्वनेष्वव्यत ॥

ਪੁਨਾਨ (ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ) ਕਵੀ ਸੋਮ ਚਮੂ (ਸੈਨਾ/ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਚਨਾ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਤੀ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰ) ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਰਮਦਾ ਹੈ। ਅਪਃ (ਜਲ) ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਗੋਭਿਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ‘ਗਾਂਵਾਂ’) ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਉੱਪਰ ਉਠਦਾ ਹੈ; ਵਨੇਸ਼ੁ (ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੂੰਡਾਂ) ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਅਵ੍ਯਤ—ਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 19

तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे । पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीँरति ताँ इहि ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੀ ਸਖਾਈ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦੂ। ਕਈ ਧੂਸਰ ਪਰਿਧ ਮੇਰੇ ਹੇਠਾਂ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਆ—ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਘੇਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਚੱਲ।

Mantra 20

उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि । घृणा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ॥

ਅਤੇ ਮੈਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੀ ਸਖਾਈ ਲਈ ਧੂਸਰ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ, ਦੂਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਡਾਣ ਵਾਂਗ, ਉੱਡ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 21

मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥

ਹੇ ਸੁਹਸਤ੍ਯ, ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ-ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਚ (ਵਾਣੀ) ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਤੂੰ ਵਹਿ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈਂ—ਪਿਸ਼ੰਗ (ਤਾਮ੍ਰ-ਸੁਵਰਨ) ਤੇਜ ਦਾ ਰਯਿ, ਬਹੁਲ, ਅਨੇਕ-ਰੂਪ, ਬਹੁਤ-ਇੱਛਿਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 22

मृजानो वारे पवमानो अव्यये वृषाव चक्रदो वने । देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानो अर्षसि ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਜਨ ਕਰਦਾ, ਅਵ੍ਯਯ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਉਨ੍ਹ ਦੇ ਛਾਣਣ ਵਿਚੋਂ ਪਵਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ, ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਦਬਾਉ-ਵਨ (ਵਨੇ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਪਤ ਗਤੀ ਰਚਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੋਮ ਪਵਮਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ—ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ—ਤੂੰ ਕਿਰਨਾਂ (ਗੋਭਿਃ) ਨਾਲ ਉਜਲਾ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਕੇ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਅਰਸਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 23

पवस्व वाजसातयेऽभि विश्वानि काव्या । त्वं समुद्रं प्रथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ॥

ਵਾਜਸਾਤਯੇ—ਬਲ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਜਿੱਤਣ ਲਈ—ਤੂੰ ਪਵਸ੍ਵ, ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਵ੍ਯ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਾਵ੍ਯਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ—ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ—ਵਿਆਪਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਠਹਿਰਾਇਆ; ਹੇ ਮਤਸਰ, ਰਸ-ਆਨੰਦ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾਤਾ।

Mantra 24

स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः । त्वां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪਾਰਥਿਵ ਰਜੋ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨੂੰ ਵੀ—ਧਰਮਭਿਃ, ਠੀਕ ਕਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ—ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਹਿ। ਹੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ, ਵਿਪ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸ਼ੁਭ੍ਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।

Mantra 25

पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च ॥

ਪਵਮਾਨ ਧਾਰਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਛੁੱਟ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਮਰੁਤਵੰਤ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਉਲਾਸਿਤ ਹਨ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੇਧਾ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਂਸਿ—ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਵੱਲ—ਅਭਿਮੁਖ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 26

अपो वसानः परि कोशमर्षतीन्दुर्हियानः सोतृभिः । जनयञ्ज्योतिर्मन्दना अवीवशद्गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥

ਅਪੋ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਇੰਦੂ ਸੋਤ੍ਰਿਭਿਃ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਿ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਃ—ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ—ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦਿਪਤ ਨਿਰ੍ਣਿਜ—ਉਜਲਾ ਵਸਤ੍ਰ—ਘੜਦਾ ਹੋਵੇ।