
Sukta 8.50
Kaṇva (Kāṇva family; common for RV 8.50)
Indra (Śakra)
Jagatī (probable; needs verification)
ఇది కాణ్వుల స్తుతి-ఆహ్వానం: ప్రసిద్ధుడైన, ఉదార దాత అయిన విజేత ఇంద్రుని (శక్రుని) స్తుతిస్తూ పిలుస్తుంది. యజమాని/యజ్ఞకర్త యొక్క సమృద్ధిని విస్తరించి, పోటీ మరియు యాగక్రియలో విజయాన్ని స్థిరపరచమని ప్రార్థిస్తుంది. సోమరసం పీడనంతోను, ఉదార దానంతోను ఇంద్రుని పరాక్రమాన్ని పదేపదే అనుసంధానిస్తూ, “వెయ్యిరెట్లు పొంగిపొర్లినట్లుగా” కోరిన ధనాన్ని పెంపొందించమని, పూర్వ ఋషులకు చేసినట్లే గాయకునికి ప్రకాశమయమైన ‘గోవులను’ (కాంతి/వరాలు) తెరవమని వేడుకుంటుంది.
Mantra 1
प्र सु श्रुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये । यः सुन्वते स्तुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते ॥
మా విజయమునకును అభీష్ట-సిద్ధికిని, ప్రసిద్ధుడూ సుదానుడూ (సురాధస) అయిన శక్రుని స్తుతిగీతమును ఉచ్చరించుడి. సోమమును పిండువానికీ స్తుతించువానికీ, సహస్రగుణ ప్రవాహంలా, కావలసిన వసు (సంపద)ను ఉదారంగా ప్రసాదించువాడు ఆయనే।
Mantra 2
शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः । गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ॥
అతని ఆయుధములు శతధారలు (శతానీక)—దాటలేనివి; ఇంద్రుని ప్రేరక శక్తులు (సమిషః) మహత్తరములు. పిండిన సోమరస బిందువులు అతనిని ఆనందముతో దీప్తింపజేసినప్పుడు, అతడు మఘవత్ల (ఉదారుల) మధ్య పర్వతపు విస్తార ఘనంలా ఉబ్బి పెరుగుతాడు।
Mantra 3
यदीं सुतास इन्दवोऽभि प्रियममन्दिषुः । आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ॥
పిండిన సోమబిందువులు—ఇందవః—అతనిని ప్రియమైన దిశగా ఉల్లాసపరచినప్పుడు, నా సవన-అర్పణం జలాలవలె స్థాపితమవుతుంది. ఓ వసు (సంపదదాత), దానమిచ్చువాని దగ్గరకు, పాలిచ్చే ఆవు పోషక ధారను ఇవ్వడానికి దగ్గరకు వచ్చునట్లు, నీవు కూడా సమీపించు।
Mantra 4
अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः क्षरन्ति धीतयः । आ त्वा वसो हवमानास इन्दव उप स्तोत्रेषु दधिरे ॥
ఓ వసు, సహాయార్థం మేము నిన్ను హవించునప్పుడు మా ధీతయః తేనెవలె మాధుర్యాన్ని ధారలుగా కార్చుతాయి. నిన్ను ఆహ్వానించే ఈ ఇందవః నిన్ను ఇక్కడ—మా స్తోత్రాలలో—సమీపంగా స్థాపిస్తాయి।
Mantra 5
आ नः सोमे स्वध्वर इयानो अत्यो न तोशते । यं ते स्वदावन्त्स्वदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम् ॥
ఓ సోమ, స్వధ్వర—సుసంయత యజ్ఞంలో—గమనిస్తూ మా వద్దకు రా; ఆపలేని వేగశాలి అశ్వంలా. సుఉచ్చరిత గూర్తయః నీ మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదిస్తాయి; పరిపూర్ణతలో నీవు మా హవాన్ని అంగీకరిస్తావు।
Mantra 6
प्र वीरमुग्रं विविचिं धनस्पृतं विभूतिं राधसो महः । उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे ॥
వీరుడైన, ఉగ్రుడైన, వివేచకుడైన, ధనాన్ని పొందింపజేసేవాడైన—మహత్తర రాధస్ (సమృద్ధి)-యొక్క విస్తృత విభూతిని ముందుకు ప్రదర్శించు. ఓ వజ్రిన్, పైకి లేచే అలలవలె, సత్య-ధనశక్తితో దాశుష్ (దాత/యజమాని)ను నీవు సదా వృద్ధి పరచుతావు.
Mantra 7
यद्ध नूनं परावति यद्वा पृथिव्यां दिवि । युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत ऋष्व ऋष्वेभिरा गहि ॥
ఇప్పుడు నీవు పరావత్ (దూరదేశంలో) ఉన్నా, లేదా పృథివిపై, లేదా దివి (స్వర్గంలో) ఉన్నా—ఓ ఇంద్రా, హరులను యుజించి మా మహేమత్ (మహత్తర సంకల్పం/ఉపాసన) వైపు రా; ఓ ఋష్వ (ఉన్నతుడా), ఉన్నత శక్తులతో రా.
Mantra 8
रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति । येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः स्वः परीयसे ॥
రథంలో స్థితమైన నీ హరయః (తామ్ర/పీత శక్తులు), దృఢమైనవి, అఖండమైనవి—వాయువు ఓజస్సుతో తమను తాము నింపుకుంటాయి. వాటితోనే నీవు మనుష్యునిలో ఉన్న దస్యువును నిఘోష (నిశ్శబ్దం) చేస్తావు; వాటితోనే స్వః (స్వర్-లోకం) అనే ప్రకాశమయ లోకంలో చుట్టూ సంచరిస్తావు, వెలుగின் విస్తార క్షేత్రాన్ని అధీనపరచుకుంటూ.
Mantra 9
एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः । यथा प्राव एतशं कृत्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे ॥
హే వసో (సంపదనిచ్చే దాత), హే శూరా! నీ గురించి ఇంతటినే మేము నూతనంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం—ధనాన్ని కష్టసాధ్యంగా గెలుచుకునే కార్యంలో నీవు ఏతశను ఎలా ముందుకు నడిపించావో, పదింతల ఆవరణం/కంచె నుండి వశను ఎలా బయటకు తీసుకొచ్చావో.
Mantra 10
यथा कण्वे मघवन्मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि । यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम् ॥
హే మఘవన్ (ఉదార దాత)! కణ్వుని కోసం నీవు మేధావంతమైన అధ్వర యజ్ఞంలో, దీర్ఘంగా నడిపించే జ్ఞానంలో, గృహాధిపతి (దమూనస్) అయ్యావు—అలాగే, హే అద్రివో (వజ్రధారి), గోశర్యుని కోసం నీవు జయాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నించావు; నాలో కూడా హరిశ్రీతో ప్రకాశించే గోత్రం—లోపల బంధించబడిన కిరణాల ఆ ద్యుతిమంతమైన ‘గోసమూహం’—జయించు/సాధించు.
It asks Indra for victory and the fulfillment of aims, especially through abundant gifts—wealth, strength, and protection—granted to the Soma-presser and the praiser.
In the Vedic ritual imagination, Soma and stuti “call” Indra and strengthen his presence; the hymn says he responds to this devotion by increasing the sacrificer’s prosperity and success.
Literally it evokes a ‘herd/enclosure’ that is radiant with tawny splendor; symbolically it points to the release of hidden boons—like cows as wealth or rays as light—opened by Indra for the worshiper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.