Sukta 47

Mantra 1

स्वादुष्किलायं मधुमाँ उतायं तीव्रः किलायं रसवाँ उतायम् । उतो न्वस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चन सहत आहवेषु ॥

ఇది నిజంగా మధురం; ఇది మధుతో నిండినది. ఇది నిజంగా తీవ్రమైనది; ఇది రససంపన్నమైనది. ఇప్పుడు ఇంద్రుడు దీనిని పానంచేసిన తరువాత, అంతర్భూత యుద్ధాలలో ఎవరూ ఆయనను తట్టుకోలేరు.

Mantra 2

अयं स्वादुरिह मदिष्ठ आस यस्येन्द्रो वृत्रहत्ये ममाद । पुरूणि यश्च्यौत्ना शम्बरस्य वि नवतिं नव च देह्यो हन् ॥

ఇది ఇక్కడ మధురం; అత్యంత మత్తును కలిగించేది. దీనిలోనే ఇంద్రుడు వృత్రవధంలో ఉల్లసిస్తాడు. శంబరుని అనేక దృఢ దుర్గాలను చిదిమినవాడు, తొంభై తొమ్మిదినీ పడగొట్టినవాడు—అతడే ఈ బలంలో ఆనందిస్తాడు.

Mantra 3

अयं मे पीत उदियर्ति वाचमयं मनीषामुशतीमजीगः । अयं षळुर्वीरमिमीत धीरो न याभ्यो भुवनं कच्चनारे ॥

ఇది, నేను పానంచేసినప్పుడు, నా వాక్కును పైకి లేపుతుంది; ఆకాంక్షతో కూడిన మనీషను జాగృతం చేస్తుంది. ఇది—ధీరుడైన వీరశక్తి—ఆరు విశాల విభాగాలను కొలిచి స్థాపించింది; వాటికి ఆవల ఏ లోకమూ ఏమాత్రం లేదు.

Mantra 4

अयं स यो वरिमाणं पृथिव्या वर्ष्माणं दिवो अकृणोदयं सः । अयं पीयूषं तिसृषु प्रवत्सु सोमो दाधारोर्वन्तरिक्षम् ॥

ఇయనే భూమి యొక్క విశాలతను, ద్యౌ (స్వర్గం) యొక్క ఉన్నత మహిమను సృష్టించినవాడు. ఈ సోముడు మూడు ప్రవత్తుల్లో (మూడు అవతరణల్లో) పీయూషం (అమృతం)ను నిలిపి, విస్తారమైన అంతరిక్షాన్ని ధారించాడు.

Mantra 5

अयं विदच्चित्रदृशीकमर्णः शुक्रसद्मनामुषसामनीके । अयं महान्महता स्कम्भनेनोद्द्यामस्तभ्नाद्वृषभो मरुत्वान् ॥

ఇయనే అనేక దర్శనాలతో కూడిన ఆ ప్రవాహం/ప్లావాన్ని కనుగొన్నాడు—ఉషస్సుల ముఖంలో, ప్రకాశమయ నివాసస్థానంలో. ఇయనే మహానుడు; మహా-స్కంభన (దృఢ స్తంభ-శక్తి)తో, మరుతులతో సహచరుడైన వృషభుడు (ఎద్దు-రూపుడు)గా, పైకి ద్యౌను నిలిపి ధారించాడు.

Mantra 6

धृषत्पिब कलशे सोममिन्द्र वृत्रहा शूर समरे वसूनाम् । माध्यंदिने सवन आ वृषस्व रयिस्थानो रयिमस्मासु धेहि ॥

హే ఇంద్రా, వృత్రహా, సంపదల కోసం సమరంలో శూరుడా—కలశంలో సోమాన్ని ధైర్యంగా పానంచేయి. మధ్యాహ్న-సవనంలో నీ బలంతో పరిపూర్ణుడవు; హే రయి-స్థాన (సమృద్ధి ఆసనం), ఆ రయి/సమృద్ధిని మా లోన స్థాపించు.

Mantra 7

इन्द्र प्र णः पुरएतेव पश्य प्र नो नय प्रतरं वस्यो अच्छ । भवा सुपारो अतिपारयो नो भवा सुनीतिरुत वामनीतिः ॥

హే ఇంద్రా! ముందుండే నాయకుడిలా మా కొరకు ముందుకు చూసి మార్గం చూపుము; ఉదయకాలపు మరింత శ్రేష్ఠమైన, మరింత ప్రకాశమయమైన మేలువైపు మమ్మల్ని నడిపించుము. మా కొరకు సుపారుడు (సుగమంగా అవతలికి చేర్చువాడు) అయి మమ్మల్ని అతిపారము చేయుము; మా కొరకు సునీతి (సమ్యక్ మార్గదర్శనం)గా, అలాగే వామనీతి (అనుగ్రహమయమైన, ప్రియ మార్గదర్శనం)గా కూడా ఉండుము.

Mantra 8

उरुं नो लोकमनु नेषि विद्वान्त्स्वर्वज्ज्योतिरभयं स्वस्ति । ऋष्वा त इन्द्र स्थविरस्य बाहू उप स्थेयाम शरणा बृहन्ता ॥

హే విద్వాన్! మమ్మల్ని విశాలమైన లోకంలోకి నడిపించుము—స్వర్యుక్త (సూర్యసంబంధ) జ్యోతిలోకి, అభయములోకి, స్వస్తిలోకి. హే ఇంద్రా, స్థవిరా! నీ ఉన్నతమైన, మహత్తరమైన రెండు భుజాల క్రింద మేము విస్తారమైన శరణంలా ఆశ్రయించి నిలిచియుండుదుము గాక.

Mantra 9

वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा । इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन्मघवन्रायो अर्यः ॥

హే ఇంద్రా! మమ్మల్ని వరిష్ఠ వంధురే (రథాసనం) లో స్థాపించుము; హే శతావన్! రెండు శ్రేష్ఠ అశ్వములతో. మా కొరకు ఇషమ్—బలానికి అత్యంత వర్షిష్ఠ (అతిప్రచుర) పోషణ-సంపదను—తెచ్చుము; హే మఘవన్! అసత్యపు పరుడు (అ-ఆర్యుడు) మా రయి (సమృద్ధి)ని దోచుకోనీయకుము.

Mantra 10

इन्द्र मृळ मह्यं जीवातुमिच्छ चोदय धियमयसो न धाराम् । यत्किं चाहं त्वायुरिदं वदामि तज्जुषस्व कृधि मा देववन्तम् ॥

ఇంద్రా, నాపై మృళ (కృప) చూపు; నాకు జీవాతు—జీవనశక్తి—కలగాలని అనుగ్రహించు. అయస్ (ఇనుము)ను చీల్చుకుంటూ పోయే ధారలా నా ధీ (బుద్ధి)ని ప్రేరేపించు. నేను ఇక్కడ, నీలో అంతర్లీనమైన ఆయు (ప్రాణబలం)గా చెప్పే ఏ మాటయినా—దానిని స్వీకరించు; నన్ను దేవవంతం—దేవశక్తులతో నిండినవాడిగా—చేయి.

Mantra 11

त्रातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरमिन्द्रम् । ह्वयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं स्वस्ति नो मघवा धात्विन्द्रः ॥

త్రాతారుడైన ఇంద్రుడు, అవితారుడైన ఇంద్రుడు—ప్రతి పిలుపులో నేను సులభంగా ఆహ్వానించదగిన శూర ఇంద్రుణ్ని పిలుస్తాను. శక్తిమంతుడైన శక్రుడు, పురుహూతుడైన ఇంద్రుణ్ని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను; మఘవా ఇంద్రుడు మా లో స్వస్తిని స్థాపించుగాక.

Mantra 12

इन्द्रः सुत्रामा स्ववाँ अवोभिः सुमृळीको भवतु विश्ववेदाः । बाधतां द्वेषो अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

ఇంద్రుడు—సుత్రామా, స్వవాన్—తన అవోభిః (సహాయాలతో) సంపూర్ణంగా సుమృళీకుడై, విశ్వవేదాః (సర్వజ్ఞుడు) కావుగాక. ద్వేషాన్ని అణచివేయుగాక; అభయాన్ని కలుగజేయుగాక; మేము సువీర్యస్య—ప్రకాశవంతమైన వీరబలానికి—అధిపతులమవుదాం.

Mantra 13

तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम । स सुत्रामा स्ववाँ इन्द्रो अस्मे आराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोतु ॥

ఆ యజ్ఞియ (పూజ్య) దేవుని సుమతిలో మేము నిలిచియుండుదుము—అవును, శుభకరమైన సౌమనస్య (ప్రసన్నచిత్తత)లో ఉండుదుము. ఆ సుత్రామా, స్వవాన్ ఇంద్రుడు మా నుండి ద్వేషాన్ని దూరంగానే—అతిదూరంగా—తొలగించుగాక.

Mantra 14

अव त्वे इन्द्र प्रवतो नोर्मिर्गिरो ब्रह्माणि नियुतो धवन्ते । उरू न राधः सवना पुरूण्यपो गा वज्रिन्युवसे समिन्दून् ॥

ఇంద్రా, నీ వైపు మా గిరః మరియు బ్రహ్మాణి—వాలుదారిలో దిగే అలలా—వేగంగా దూసుకుపోతున్నాయి; నియుత్ (రథ-యుగం) కూడా ధావిస్తాయి. నీ దానం ఉరువు; సవనాలు అనేకం; వజ్రిన్, నీ యువ-బలార్థం ఆపః, గాః (కిరణాలు/గోవులు) మరియు సోమ-బిందువులు సమకూర్చబడుతున్నాయి.

Mantra 15

क ईं स्तवत्कः पृणात्को यजाते यदुग्रमिन्मघवा विश्वहावेत् । पादाविव प्रहरन्नन्यमन्यं कृणोति पूर्वमपरं शचीभिः ॥

ఎవరు అతనిని యథార్థంగా స్తవించగలరు, ఎవరు అతనిని తృప్తిపరచగలరు, ఎవరు అతనికి యజించగలరు—సర్వథా ఉగ్రశక్తిని తెలిసిన మఘవాన్ అతడు ఉన్నప్పుడు? రెండు పాదాలతో ఒకదాని తరువాత ఒకటి ప్రహరించునట్లు, అతడు తన శచీభిః (నైపుణ్య-శక్తులతో) పూర్వాన్ని అపరంగా, అపరాన్ని పూర్వంగా చేయుచున్నాడు.

Mantra 16

शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥

వీరుడైన ఇంద్రుడు—ఉగ్రములో ఉగ్రతరుడై—వినబడుతున్నాడు; దమనముచేస్తూ, ఒకరినొకరు దాటి తోసివేస్తూ ముందుకు సాగుతాడు. వృద్ధిచెంది, విభిన్నమైనవారిపై ద్వేషముతో, ఇరుపక్షాల రాజుగా—ఇంద్రుడు మనుష్యుల ‘విశః’ (జనసమూహాలను) కదలమని, శ్రమించమని ప్రేరేపిస్తాడు.

Mantra 17

परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति । अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति ॥

అతడు పూర్వుల స్నేహాలను పక్కన పెట్టి విసర్జిస్తాడు; వేగంగా దాటి, పరుల (తరువాతివారి)తో కలిసి సాగుతాడు. నిజంగా అనుభవించనివాటిని ఊడదీసి—ఇంద్రుడు గతంలోని అనేక ‘శరదః’ (శరదృతువులు/సంవత్సర-పరంపర)ను పదేపదే దాటిపోతాడు.

Mantra 18

रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय । इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दश ॥

రూపం తరువాత రూపంగా అతడు తగిన ప్రతిరూపమై అవతరిస్తాడు; అదే అతని రూపం—మన ‘ప్రతిచక్షణ’ (దర్శనం) కొరకు. ఇంద్రుడు ‘మాయాభిః’ (రూప-నిర్మాణ శక్తులతో) బహురూపుడై సంచరిస్తాడు; అతనికి యుక్తమై ఉన్నవి అతని ‘హరయః’ (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు)—నూట పది.

Mantra 19

युजानो हरिता रथे भूरि त्वष्टेह राजति । को विश्वाहा द्विषतः पक्ष आसत उतासीनेषु सूरिषु ॥

రథానికి హరిత (తామ్ర) అశ్వాలను యోకించి ఇక్కడ ఆ బహురూప నిర్మాత త్వష్టా ప్రకాశిస్తాడు. ఎప్పుడైనా ద్వేషుల పక్షం/ఆశ్రయం ఎవరు అవుతారు—ఆసీనులైన సూరులు (అధిపతులు) మధ్యలోనూ?

Mantra 20

अगव्यूति क्षेत्रमागन्म देवा उर्वी सती भूमिरंहूरणाभूत् । बृहस्पते प्र चिकित्सा गविष्टावित्था सते जरित्र इन्द्र पन्थाम् ॥

హే దేవులారా, మేము అగవ్యూతి-క్షేత్రానికి వచ్చాము—ప్రకాశ-గవులను (కిరణ-గో) అన్వేషించే క్షేత్రం; భూమి నిజంగా విశాలమైనది, ఆమె క్లేశరహితమవుతుంది. హే బృహస్పతే, గవిష్టి (గో/కిరణ-అన్వేషణ)లో జ్ఞానాన్ని స్పష్టంచేయి; హే ఇంద్రా, జరిత్ర (స్తుతికర్త) కోసం సత్యమూ విజయమూ గల మార్గాన్ని స్థాపించు.

Mantra 21

दिवेदिवे सदृशीरन्यमर्धं कृष्णा असेधदप सद्मनो जाः । अहन्दासा वृषभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च ॥

దినదినమూ, ఇతర అర్ధాన్ని పట్టుకున్న కృష్ణాంధకారం జన్మగృహం నుండి తొలగించబడింది. వృషభ-శక్తి దాసులను హతమార్చింది; వస్న (సమృద్ధి) అన్వేషణలో వర్చిన్ మరియు శంబరుని కూడా వారి వ్రజ/దుర్గం నుండి వెలివేసింది.

Mantra 22

प्रस्तोक इन्नु राधसस्त इन्द्र दश कोशयीर्दश वाजिनोऽदात् । दिवोदासादतिथिग्वस्य राधः शाम्बरं वसु प्रत्यग्रभीष्म ॥

హే ఇంద్రా! నీ రాధస్ (దాన-వైభవం) లో చిన్న భాగమేననిపించినా—నీవు పది కోశాలు (ధనపేటికలు) మరియు పది వాజిన్ (వేగవంతమైన) అశ్వాలను దానమిచ్చావు. దివోదాసుని నుండి, అతిథిగ్వుని నుండి, మేము శాంబర-వసు (శాంబరుని ధనం) పొందాము—విజయానికి ప్రతిఫలంగా లభించే ఆ బలసంపదలు.

Mantra 23

दशाश्वान्दश कोशान्दश वस्त्राधिभोजना । दशो हिरण्यपिण्डान्दिवोदासादसानिषम् ॥

పది అశ్వాలు, పది కోశాలు, పది వస్త్రాలు—వాటితో కూడిన పోషక భోగసాధనాలు; ఇంకా పది హిరణ్య-పిండాలు (బంగారు ముద్దలు)—ఇవన్నీ దివోదాసుని నుండి మేము జయించి పొందాము.

Mantra 24

दश रथान्प्रष्टिमतः शतं गा अथर्वभ्यः । अश्वथः पायवेऽदात् ॥

పది రథాలు—ప్రష్టిమత్ (సుసज्जిత/ఉత్తమ ఉపకరణాలతో), మరియు అథర్వణులకు వంద గోవులు (కిరణ-రూప గోవులు). అశ్వథుడు పాయువుకు ఇవి ఇచ్చాడు.

Mantra 25

महि राधो विश्वजन्यं दधानान्भरद्वाजान्त्सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ॥

సర్వజనులకు కల్యాణకరమైన మహత్తర రాధస్ (దానం/సంపద) ధరించి, సార్ఞ్జయుడు భరద్వాజుల గౌరవార్థం యజ్ఞం చేశాడు.

Mantra 26

वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥

ఓ వనస్పతే! దృఢాంగుడవై; మా సఖుడవై, ప్రతరణః (విజయప్రదుడు)గా, సువీరః (వీరసంపన్నుడు)గా ఉండు. గోభిః (కిరణాలు/గావులు)తో సన్నద్ధుడై దృఢంగా నిలువు; నీ సారథి జయించుగాక, నీ విజయాలు విజయవంతమగుగాక.

Mantra 27

दिवस्पृथिव्याः पर्योज उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्याभृतं सहः । अपामोज्मानं परि गोभिरावृतमिन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ॥

హవిషాతో ఇంద్రుని వజ్రరూప రథాన్ని యజించు: దాని బలం ద్యావా-పృథివీ నుండి పరి-ఉద్భృతం; దాని సహస్ వనస్పతుల నుండి పరి-ఆభృతం; అది అపాం ఓజ్మానం చేత చుట్టూరా ఆవృతమై, గోభిః (కిరణాలు/గావులు)తో ఆచ్ఛాదితమై ఉంది.

Mantra 28

इन्द्रस्य वज्रो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥

ఇది ఇంద్రుని వజ్రం; మరుతుల అగ్రభాగం; మిత్రుని గర్భం; వరుణుని నాభి. ఓ దివ్య రథమా! మా హవి-దానాన్ని అనుగ్రహించి, మా హవ్యాలను గ్రహించు—యజ్ఞ-దానాన్ని ప్రసన్నంగా స్వీకరించి, దానిని యథావిధిగా స్థాపించు.

Mantra 29

उप श्वासय पृथिवीमुत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूरिन्द्रेण देवैर्दूराद्दवीयो अप सेध शत्रून् ॥

పృథివీపైయు ద్యౌపైయు శ్వాసను నింపు; అనేక చోట్ల విస్తరించిన మనుష్యుల జగత్తు నీ ద్వారా ధైర్యం పొందుగాక. ఓ దుందుభీ! ఇంద్రుడితోను దేవులతోను ఏకమై, శత్రువులను దూరంగా—ఇంకా దూరంగా—తొలగించు; మా క్షేత్రం నుండి వైరి బలాలను అపసారించు.

Mantra 30

आ क्रन्दय बलमोजो न आ धा निः ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना इत इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीळयस्व ॥

ఓ సంగ్రామ-దుందుభీ! గర్జించు; మా లో బలమును, ఓజస్సును స్థాపించు. దురితాలను అడ్డుకుంటూ గర్జించి, పాపచలనాలను తొలగించు. ఓ దుందుభీ! ఇక్కడి నుండి శత్రుజన్య దుచ్ఛునాను కొట్టి తోసివేయి; నీవు ఇంద్రుని ముష్టివి—ముందుకు దూసుకెళ్లు, జయించు.

Mantra 31

आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥

ఆ అవతలనున్న శత్రు బలాలను వెనక్కు త్రిప్పుము; కేతు-చిహ్నముగల దుందుభి (యుద్ధమృదంగం) మ్రోగనీ. మా నరులు అశ్వ-పక్షసమ వేగమయిన శక్తితో సమంగా కదలనీ; ఓ ఇంద్రా, మా రథీ యోధులు జయించనీ.