Rig Veda Sukta 47
Mandala 6Sukta 4731 Mantras

Sukta 47

Sukta 6.47

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.47)

Devata

Indra (with Soma as empowering medium)

Chandas

Triṣṭubh

ഭാരദ്വാജന്റെ ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സൂക്തം, സോമംകൊണ്ട് ശക്തിപ്രാപിച്ച അപ്രതിരോധ്യ യോദ്ധാവായ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു—അന്തരവും ബാഹ്യവും ആയ പോരാട്ടങ്ങളിൽ വിജയിയായി. പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിന്റെ മാധുര്യവും ശക്തിയും മുതൽ മനുഷ്യകുലങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ദ്രന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്ന പരാക്രമം വരെ നീങ്ങി, രഥനയിച്ച സംഘർഷത്തിൽ സംരക്ഷണം, ഏകോപിത ശക്തി, വിജയം എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനകളിൽ സമാപിക്കുന്നു.

Recitation with translationRig Veda 6.47

Mantras

Mantra 1

स्वादुष्किलायं मधुमाँ उतायं तीव्रः किलायं रसवाँ उतायम् । उतो न्वस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चन सहत आहवेषु ॥

ഇത് നിസ്സംശയം മധുരമാണ്, മധുവാൽ നിറഞ്ഞതാണ്; ഇത് നിസ്സംശയം തീക്ഷ്ണമാണ്, രസസമ്പന്നമാണ്. ഇനി ഇന്ദ്രൻ ഇതു പാനം ചെയ്താൽ, അന്തർയുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരുവനും അവനെ താങ്ങിനിൽക്കുകയില്ല.

Mantra 2

अयं स्वादुरिह मदिष्ठ आस यस्येन्द्रो वृत्रहत्ये ममाद । पुरूणि यश्च्यौत्ना शम्बरस्य वि नवतिं नव च देह्यो हन् ॥

ഇത് ഇവിടെ മധുരമാണ്, അത്യന്തം മദകരമാണ്; ഇതിൽ ഇന്ദ്രൻ വൃത്രഹത്യയിൽ ആഹ്ലാദിക്കുന്നു. ശംബരന്റെ അനേകം ദൃഢകോട്ടകളെ തകർത്തവൻ, തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതും ഒമ്പതും വധിച്ചവൻ—അവൻ ഈ ശക്തിയിൽ രമിക്കുന്നു.

Mantra 3

अयं मे पीत उदियर्ति वाचमयं मनीषामुशतीमजीगः । अयं षळुर्वीरमिमीत धीरो न याभ्यो भुवनं कच्चनारे ॥

ഇത് ഞാൻ പാനം ചെയ്തപ്പോൾ എന്റെ വാക്കിനെ ഉയർത്തുന്നു; ആഗ്രഹഭരിതമായ മനീഷയെ ഉണർത്തുന്നു. ഇത്—ധീരനായ ദൃഢദർശി-ശക്തി—ആറ് വിശാല വ്യാപ്തികളെ അളന്നു നിശ്ചയിച്ചു; അതിനപ്പുറം യാതൊരു ലോകവും ഒരിക്കലും വേറിട്ടുനിൽക്കുകയില്ല.

Mantra 4

अयं स यो वरिमाणं पृथिव्या वर्ष्माणं दिवो अकृणोदयं सः । अयं पीयूषं तिसृषु प्रवत्सु सोमो दाधारोर्वन्तरिक्षम् ॥

ഇവൻ തന്നെയാണ് ഭൂമിയുടെ വിശാലതയും ദ്യൗവിന്റെ ഉന്നത മഹത്ത്വവും സൃഷ്ടിച്ചത്. ഈ സോമൻ മൂന്നു പ്രവത്സുകളിലായി പീയൂഷം (അമൃതം) സ്ഥാപിച്ചു; വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തെ ധരിച്ചു നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു.

Mantra 5

अयं विदच्चित्रदृशीकमर्णः शुक्रसद्मनामुषसामनीके । अयं महान्महता स्कम्भनेनोद्द्यामस्तभ्नाद्वृषभो मरुत्वान् ॥

ഇവൻ അനേകം ദർശനങ്ങളുള്ള മഹാപ്രവാഹത്തെ കണ്ടെത്തി—ഉഷസ്സുകളുടെ മുഖത്തിൽ, പ്രകാശമയമായ വാസസ്ഥാനത്തിൽ. ഈ മഹാൻ, മഹത്തായ സ്കംഭന-ശക്തിയാൽ ദ്യൗവിനെ ഉയരത്തിൽ താങ്ങിനിർത്തി—മരുതുകളോടൊപ്പമുള്ള വൃഷഭൻ.

Mantra 6

धृषत्पिब कलशे सोममिन्द्र वृत्रहा शूर समरे वसूनाम् । माध्यंदिने सवन आ वृषस्व रयिस्थानो रयिमस्मासु धेहि ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ധൃഷ്ടമായി കലശത്തിൽ സോമം പാനം ചെയ്ക—വൃത്രഹാ, ശൂരാ, വസുക്കൾക്കായുള്ള സമരത്തിലെ വീരാ. മധ്യന്ദിന സവനത്തിൽ നീ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞു വളരുക; ഹേ രയിസ്ഥാന, ആ രയി (സമൃദ്ധി) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്ഥാപിക്ക.

Mantra 7

इन्द्र प्र णः पुरएतेव पश्य प्र नो नय प्रतरं वस्यो अच्छ । भवा सुपारो अतिपारयो नो भवा सुनीतिरुत वामनीतिः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, മുന്നിൽ പോകുന്ന നേതാവുപോലെ ഞങ്ങൾക്കായി മുന്നോട്ട് നോക്കുക; പ്രഭാതത്തിൽ കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠവും ദീപ്തവുമായ നന്മയിലേക്കു ഞങ്ങളെ നയിക്കൂ. ഞങ്ങൾക്ക് സുപാര—നല്ല കടത്തുകാരനായി അതീതമായി കടത്തുക; സുനീതി—ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും വാമനീതി—കൃപാപൂർണ്ണമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും നീയായിരിക്കൂ.

Mantra 8

उरुं नो लोकमनु नेषि विद्वान्त्स्वर्वज्ज्योतिरभयं स्वस्ति । ऋष्वा त इन्द्र स्थविरस्य बाहू उप स्थेयाम शरणा बृहन्ता ॥

ഹേ വിജ്ഞാനിയേ, ഞങ്ങളെ വിശാല ലോകത്തിലേക്കു നയിക്കൂ—സൂര്യസമമായ പ്രകാശം വഹിക്കുന്ന ജ്യോതിയിലേക്കു, അഭയത്തിലേക്കും സ്വസ്തിയിലേക്കും. ഹേ ഇന്ദ്രാ, സ്ഥിരനായവനേ, നിന്റെ രണ്ടു മഹാബലമുള്ള ഭുജങ്ങളുടെ ആശ്രയത്തിൽ, വിശാലമായ ശരണത്തിൽപോലെ ഞങ്ങൾ നിലകൊള്ളട്ടെ.

Mantra 9

वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा । इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन्मघवन्रायो अर्यः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളെ ഏറ്റവും വിശാലമായ രഥാസനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കൂ; ഹേ ശതാവൻ, രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ. ഞങ്ങൾക്ക് ബലവർദ്ധകമായ ഏറ്റവും പ്രചുരമായ ഇഷ്—പോഷണം കൊണ്ടുവരിക; ഹേ മഘവൻ, സത്യത്തിന് അന്യനായ പരൻ (അര്യ) ഞങ്ങളുടെ സമൃദ്ധി കവർന്നുകൊണ്ടുപോകരുതേ.

Mantra 10

इन्द्र मृळ मह्यं जीवातुमिच्छ चोदय धियमयसो न धाराम् । यत्किं चाहं त्वायुरिदं वदामि तज्जुषस्व कृधि मा देववन्तम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, എനിക്കു കരുണ കാണിക്കേണമേ; എനിക്കു ജീവിക്കാനുള്ള ശക്തി ഇച്ഛിച്ചു തരിക. ഇരുമ്പിനെ ഭേദിച്ചു ഒഴുകുന്ന ധാരപോലെ എന്റെ ധിയെ പ്രേരിപ്പിക്കേണമേ. ഞാൻ—നിന്റെ ഉള്ളിലെ ആയു-പ്രാണരൂപമായി—ഇവിടെ പറയുന്നതെല്ലാം നീ സ്വീകരിക്ക; എന്നെ ദേവവന്തനാക്കി, ദേവശക്തികളാൽ സമ്പന്നനാക്കുക.

Mantra 11

त्रातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरमिन्द्रम् । ह्वयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं स्वस्ति नो मघवा धात्विन्द्रः ॥

ത്രാതാവായ ഇന്ദ്രനെ, അവിതാവായ ഇന്ദ്രനെ—ഓരോ ഹവിയിലും ഞാൻ സുഹവനായ, എളുപ്പം ആഹ്വാനിക്കാവുന്ന, ശൂരനായ ഇന്ദ്രനെ വിളിക്കുന്നു. ശക്തനായ ശക്രനെയും, പുരുഹൂതനായ ഇന്ദ്രനെയും ഞാൻ ഹ്വയിക്കുന്നു; ദാനവാനായ മഘവൻ ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്വസ്തി സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 12

इन्द्रः सुत्रामा स्ववाँ अवोभिः सुमृळीको भवतु विश्ववेदाः । बाधतां द्वेषो अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

ഇന്ദ്രൻ—സുത്രാമാ, സ്വവാൻ—സ്വശക്തിയിൽ സമൃദ്ധനായവൻ—തന്റെ അവോഭിഃ സഹായങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായി സുമൃളീക, സർവ്വരോടും കൃപാമയൻ, വിശ്വവേദാഃ ആകട്ടെ. അവൻ ദ്വേഷത്തെ ബാധിക്കട്ടെ, അഭയം സൃഷ്ടിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾ സുവീര്യസ്യ—ഉജ്ജ്വല വീര്യം—പതയഃ, അധിപതികളാകട്ടെ.

Mantra 13

तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम । स सुत्रामा स्ववाँ इन्द्रो अस्मे आराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोतु ॥

ആ യജ്ഞിയ (പൂജ്യ) ദേവന്റെ സുമതിയിൽ ഞങ്ങൾ വസിക്കട്ടെ; ശുഭ സൌമനസ്യം—മനസ്സിന്റെ മംഗളാനന്ദത്തിലും ഇരിക്കട്ടെ. സ്വയം-ബലവാൻ, സുത്രാമാ (സു-രക്ഷകൻ) ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദ്വേഷത്തെ ദൂരേ—അതിദൂരേ—ഓടിച്ചുകളയട്ടെ.

Mantra 14

अव त्वे इन्द्र प्रवतो नोर्मिर्गिरो ब्रह्माणि नियुतो धवन्ते । उरू न राधः सवना पुरूण्यपो गा वज्रिन्युवसे समिन्दून् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഞങ്ങളുടെ ഗിരഃയും ബ്രഹ്മാണിയും—സ്തുതി-രചനകൾ—താഴോട്ടൊഴുകുന്ന തരംഗംപോലെ പാഞ്ഞെത്തുന്നു; നിയുതഃ (യുഗ്മ-രഥാശ്വങ്ങൾ) ഓടുന്നു. വിശാലമാണ് നിന്റെ രാധഃ (ദാനം): സവനങ്ങൾ അനേകം. ഹേ വജ്രിൻ, നിന്റെ യുവ-ബലത്തിനായി അപഃ (ജലങ്ങൾ), ഗാഃ (കിരണ-ഗോങ്ങൾ)യും ഇന്ദൂൻ (സോമബിന്ദുക്കൾ)യും ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു.

Mantra 15

क ईं स्तवत्कः पृणात्को यजाते यदुग्रमिन्मघवा विश्वहावेत् । पादाविव प्रहरन्नन्यमन्यं कृणोति पूर्वमपरं शचीभिः ॥

ആരെക്കൊണ്ട് അവനെ സത്യമായി സ്തുതിക്കാനാകും? ആരെക്കൊണ്ട് അവനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാകും? ആരെക്കൊണ്ട് അവനു യജ്ഞം അർപ്പിക്കാനാകും? കാരണം മഘവാ (ദാനവീരൻ) ഉഗ്രശക്തിയെ സർവ്വവിധത്തിലും അറിയുന്നവൻ. രണ്ടു പാദങ്ങളാൽ ഒന്നിന് പിന്നാലെ ഒന്നായി പ്രഹരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, തന്റെ ശചീഭിഃ (ദിവ്യ കൌശലങ്ങൾ) കൊണ്ട് അവൻ മുൻപത്തെ പിന്നാക്കമാക്കുകയും പിന്നാക്കത്തെ മുൻപാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Mantra 16

शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥

വീരനായ ഇന്ദ്രൻ കേൾക്കപ്പെടുന്നു—ഉഗ്രത്തിൽനിന്നും കൂടുതൽ ഉഗ്രനായി—അടക്കിവശപ്പെടുത്തി, ഒരുവനുശേഷം ഒരുവനെ തള്ളിപ്പറത്തി അതീതനാക്കുന്നു. വളരുന്നവൻ, വിഭജിതത്തെ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ, ഇരുപക്ഷങ്ങളുടെയും രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ മനുഷ്യകുലങ്ങളെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു—നടക്കാനും പരിശ്രമിക്കാനും.

Mantra 17

परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति । अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति ॥

അവൻ മുൻപുള്ളവരുടെ സൗഹൃദങ്ങളെ തള്ളിവിടുന്നു; അതിവേഗം അതീതനായി, പിന്നീടുള്ളവരോടൊപ്പം പോകുന്നു. യഥാർത്ഥമായി അനുഭവിക്കപ്പെടാത്തതിനെ കുലുക്കി നീക്കി, ഇന്ദ്രൻ ഭൂതകാലത്തിലെ അനേകം ഋതുക്കളെ വീണ്ടും വീണ്ടും അതിക്രമിക്കുന്നു.

Mantra 18

रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय । इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दश ॥

രൂപംതോറും അവൻ പ്രതിരൂപനായി മാറുന്നു; അതുതന്നെയാണ് നമ്മുടെ ദർശനത്തിനായുള്ള അവന്റെ രൂപം. ഇന്ദ്രൻ മായാഭിഃ (മായാശക്തികളാൽ) ബഹുരൂപനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; തീർച്ചയായും അവനോടു യുക്തമായിരിക്കുന്നു അവന്റെ ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങൾ—നൂറും പത്തും.

Mantra 19

युजानो हरिता रथे भूरि त्वष्टेह राजति । को विश्वाहा द्विषतः पक्ष आसत उतासीनेषु सूरिषु ॥

രഥത്തിൽ ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങളെ യോജിപ്പിച്ച്, ഇവിടെ സമൃദ്ധസൃഷ്ടികരനായ ത്വഷ്ടാ ദീപ്തിയായി രാജിക്കുന്നു. ശത്രുക്കൾക്കു ഏതുകാലത്തും ആരാണ് ചിറകായോ ആശ്രയമായോ ആകുക?—ആസനസ്ഥരായ സൂരി (പ്രഭു) കളിലുപോലും അല്ല.

Mantra 20

अगव्यूति क्षेत्रमागन्म देवा उर्वी सती भूमिरंहूरणाभूत् । बृहस्पते प्र चिकित्सा गविष्टावित्था सते जरित्र इन्द्र पन्थाम् ॥

ഹേ ദേവന്മാരേ, ഞങ്ങൾ ഗവ്യൂതി—കിരണ-ഗോവുകളുടെ (പ്രകാശ-പശുക്കളുടെ) അന്വേഷണമേഖല—യിൽ പ്രവേശിച്ചു; ഭൂമി വിശാലമാണ്, അവൾ ക്ലേശരഹിതയായി മാറുന്നു. ഹേ ബൃഹസ്പതേ, ഗവിഷ്ടി (കിരണാന്വേഷണം) യിൽ ജ്ഞാനം വ്യക്തമാക്കുക; അങ്ങനെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, ജരിത്ര (സ്തുതികാരൻ) നു സത്യവും വിജയവും ആയ പഥം സ്ഥാപിക്കുക.

Mantra 21

दिवेदिवे सदृशीरन्यमर्धं कृष्णा असेधदप सद्मनो जाः । अहन्दासा वृषभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च ॥

ദിവസംതോറും, ജന്മഗൃഹത്തിൽ മറ്റേ പകുതിയെ പിടിച്ചിരുത്തിയ കൃഷ്ണത (അന്ധകാരം) തള്ളിപ്പറഞ്ഞു നീങ്ങി. വൃഷഭ-ശക്തി ദാസന്മാരെ വധിച്ചു; സമൃദ്ധികളെ തേടി, അവൻ അടഞ്ഞ വ്രജത്തിൽ നിന്ന് വർചിനെയും ശംബരനെയും കൂടി പുറത്താക്കി.

Mantra 22

प्रस्तोक इन्नु राधसस्त इन्द्र दश कोशयीर्दश वाजिनोऽदात् । दिवोदासादतिथिग्वस्य राधः शाम्बरं वसु प्रत्यग्रभीष्म ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ രാധസ്‌ (ദാനം) എന്നതിന്റെ ഒരു ചെറുഭാഗം മാത്രമേ—എന്നാലും നീ പത്ത് കോശങ്ങൾ (നിധിപ്പെട്ടികൾ)യും പത്ത് വാജിനർ (വേഗവാനായ അശ്വങ്ങൾ)യും നൽകി. ദിവോദാസനിൽ നിന്നുമും അതിഥിഗ്വയിൽ നിന്നുമും ഞങ്ങൾ ശാംബരത്തിന്റെ വസു—വിജയത്തിന് പ്രതികരിക്കുന്ന ബലസമ്പത്ത്—സ്വീകരിച്ചു.

Mantra 23

दशाश्वान्दश कोशान्दश वस्त्राधिभोजना । दशो हिरण्यपिण्डान्दिवोदासादसानिषम् ॥

പത്ത് അശ്വങ്ങൾ, പത്ത് കോശങ്ങൾ, പത്ത് വസ്ത്രങ്ങൾ—പോഷകഭോജനങ്ങളോടുകൂടെ; പത്ത് ഹിരണ്യപിണ്ഡങ്ങൾ—ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഇവയെ ജയിച്ച് നേടി.

Mantra 24

दश रथान्प्रष्टिमतः शतं गा अथर्वभ्यः । अश्वथः पायवेऽदात् ॥

പത്ത് രഥങ്ങൾ—പ്രഷ്ടിമതഃ (സുസജ്ജിതം)—അഥർവന്മാർക്കായി നൂറ് ഗോവുകൾ; അശ്വഥൻ പായുവിന് ഇവ നൽകി.

Mantra 25

महि राधो विश्वजन्यं दधानान्भरद्वाजान्त्सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ॥

മഹത്തായ, സർവ്വജനഹിതമായ രാധസ് (ദാനസമ്പത്ത്) ധരിച്ചുകൊണ്ട് സാർഞ്ജയൻ ഭരദ്വാജന്മാരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം യജ്ഞം നടത്തി. ദാനം സർവ്വജനലക്ഷ്യമായി വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, യജ്ഞം സ്വകാര്യലാഭത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് സമുഹചൈതന്യത്തിന്റെ വിപുലീകരണത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു.

Mantra 26

वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥

ഹേ വനസ്പതേ, ദൃഢാംഗനായിത്തീരുക; ഞങ്ങളുടെ സഖാവാകുക—പ്രതരണൻ (ജയകരൻ), സുവീരൻ (വീരസമ്പന്നൻ) ആകുക. ഗോഭിഃ (കിരണങ്ങൾ/ഗോങ്ങൾ) കൊണ്ട് സംനദ്ധനായി ദൃഢമായി നിലകൊൾക; നിന്റെ സാരഥി ജയിക്കട്ടെ, നിന്റെ ജയങ്ങൾ ജയവത്താകട്ടെ.

Mantra 27

दिवस्पृथिव्याः पर्योज उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्याभृतं सहः । अपामोज्मानं परि गोभिरावृतमिन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ॥

ഹവിഷാൽ യജിക്കുക—ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രരൂപമായ രഥത്തെ. അതിന്റെ സഹ (ബലം) ദ്യാവ്-പൃഥിവിയിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭൃതമാണ്; വനസ്പതികളിൽ നിന്ന് പര്യാഭൃത (സമാഹൃത)മായ മഹിമ. അപാം ഓജ്മാൻ (ജലങ്ങളുടെ ഊർജം) അതിനെ ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു; ഗോഭിഃ (കിരണങ്ങൾ) കൊണ്ട് അത് ആവൃതമാണ്. ഇങ്ങനെ സർവ്വശക്തികളുടെ സമഗ്രതയിൽ നിന്ന് വിജയം നൽകുന്ന ഉപകരണം രൂപപ്പെടുന്നു.

Mantra 28

इन्द्रस्य वज्रो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥

ഇത് ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം; മരുത്തുകളുടെ അഗ്രഭാഗം; മിത്രന്റെ ഗർഭം; വരുണന്റെ നാഭി. ഹേ ദിവ്യ രഥമേ! നമ്മുടെ ഹവ്യദാതിയെ അനുകൂലിച്ച് ഹവ്യങ്ങളെ ഗ്രഹിക്ക; യജ്ഞദാനം സ്വീകരിച്ച് അതിനെ യഥാക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്ക.

Mantra 29

उप श्वासय पृथिवीमुत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूरिन्द्रेण देवैर्दूराद्दवीयो अप सेध शत्रून् ॥

പൃഥിവിയിലും ദ്യൗവിലും ശ്വാസം ഊതുക; പല സ്ഥലങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യലോകം നിന്നാൽ ധൈര്യം പ്രാപിക്കട്ടെ. ഹേ ദുന്ദുഭി! ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും കൂടെ ഏകമായ്, ശത്രുക്കളെ ദൂരേ—ഇനിയും ദൂരേ—ഓടിച്ചകറ്റുക; വൈരിബലങ്ങളെ നമ്മുടെ നിലത്തുനിന്ന് തടഞ്ഞകറ്റുക.

Mantra 30

आ क्रन्दय बलमोजो न आ धा निः ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना इत इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीळयस्व ॥

ഹേ യുദ്ധദുന്ദുഭി! മുഴങ്ങുക; ഞങ്ങളിലേക്കു ബലവും ഓജസ്സും സ്ഥാപിക്കുക. ഇടിമുഴക്കത്തോടെ ദുഷ്ടഗതികളെ തുരത്തുക. ഹേ ദുന്ദുഭി! ഇവിടെനിന്ന് വൈരിദുർഭാഗ്യത്തെ അടിച്ചു നീക്കി അകറ്റുക; നീ ഇന്ദ്രന്റെ മുഷ്ടിയാണ്—മുന്നേറി ജയിക്കുക.

Mantra 31

आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥

ആമൂരജ, അങ്ങേയറ്റത്തെ സേനകളെ പിന്നോട്ടു തള്ളുക; പതാകാചിഹ്നമുള്ള ദുന്ദുഭി (യുദ്ധനഗരം) മുഴങ്ങട്ടെ. നമ്മുടെ നരർ സമശ്വപർണാ—വേഗമുള്ള അശ്വ-ചിറകുപോലെയുള്ള ഊർജ്ജത്തോടെ—ഒരുമിച്ച് മുന്നേറട്ടെ; ഹേ ഇന്ദ്ര, നമ്മുടെ രഥിന യോദ്ധാക്കൾ ജയിക്കട്ടെ.

Inside Sukta 47

How it unfolds

  1. Where it opens

    The hymn opens by celebrating Soma’s taste and essence, stressing that once Indra drinks it, he becomes unassailable in battles—outer and inner.

  2. Development

    Indra’s power is then heard and felt as he subdues and drives beyond adversaries, energizing and urging human clans toward coordinated effort and forward movement.

  3. Climax

    A martial-protective surge: prayers intensify for Indra to repel hostile forces and to animate the community’s unified advance, with the war-drum and banner as signs of ordered power.

  4. Where it settles

    It closes with a direct petition for victory—Indra blessing the chariot-fighters and ensuring the community’s triumph through unity and momentum.

The deity: Indra

  • In the VedaIndra is the foremost vīra (hero) and śakra (mighty one), invoked as the breaker of obstacles and the champion who becomes unconquerable after drinking Soma. He is portrayed as dynamic, battle-leading, and a protector who drives back hostile forces and rallies the viśaḥ (clans).
  • Cosmic functionHe upholds ṛta by defeating disruptive powers, releasing strength and freedom of movement for the world and for human communities; his Soma-filled vigor renews cosmic and social order through victorious force.
  • Inner significanceIndra represents awakened will, courage, and decisive clarity—Soma symbolizing the intensification of consciousness that makes the inner adversaries (fear, division, inertia) unable to withstand the seeker.

The seer

  • Bharadvāja BārhaspatyaBharadvāja gotra; traditionally linked to the Bārhaspatya (Bṛhaspati-connected) line · A leading poet-seer of the sixth Maṇḍala, renowned for forceful Indra hymns that blend Soma-ecstasy with martial protection and communal victory-prayers.

Famous verses

स्वादुष्किलायं मधुमाँ उतायं तीव्रः किलायं रसवाँ उतायम् । उतो न्वस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चन सहत आहवेषु ॥
Verse 6.47.1Sets the theological engine of the sūkta: Soma’s sweetness/keenness empowers Indra so completely that no opponent can withstand him—framing the hymn as Indra-through-Soma victory.Read verse 6.47.1 →
शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥
Verse 6.47.16Portrays Indra as an ever-more formidable hero who subdues and propels the human clans—linking divine power to social cohesion and collective striving.Read verse 6.47.16 →
आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥
Verse 6.47.31Concluding victory-prayer: asks Indra to drive back opposing forces, let the bannered drum resound, and grant triumph to ‘our chariot-fighters’—a classic communal finale.Read verse 6.47.31 →

Attributes of the deity

  • Soma-empowered might
  • Protector and victory-giver
  • Leader of clans and armies
  • Breaker of resistance and obstacles
  • Dynamic, ever-increasing force
  • Guardian of order (ṛta) through decisive action

Also by this seer

  • Major contributor to Rigveda Maṇḍala 6 (the Bharadvāja family book)
  • Multiple Indra-focused sūktas in RV 6 emphasizing Soma, victory, and protection
  • Associated in tradition with priestly wisdom and the Bṛhaspati/Angiras milieu (Anukramaṇī-style lineage attributions)

The rite, step by step

  • Prepare the altar and fire (Agni) and establish intention: protection and victory under Indra’s lead.
  • Press/prepare Soma (or its ritual substitute where applicable) and consecrate it with praise.
  • Invite Indra with Triṣṭubh recitation, emphasizing Soma’s sweetness and potency as his empowerment.
  • Make the main oblation/libation while reciting key victory and protection verses; request the driving back of hostile forces.
  • Conclude with communal prayers for unity, coordinated movement, and success of the ‘rathin’ (those who advance effectively).

Offerings

  • Soma libation (primary)
  • Ghee/ājya into Agni
  • Grain-cakes or simple food offerings (context-dependent)
  • Water and sacred grasses as ancillary ritual supports

Frequently Asked Questions

It teaches that Indra, strengthened by Soma, becomes irresistible and can protect the community—helping them overcome enemies, obstacles, and inner weakness through united effort.

Soma is presented as the power that intensifies Indra’s strength; ritually, the Soma offering is the means by which worshippers invoke Indra’s victorious energy.

No. While it uses martial imagery (drum, banner, chariots), it also points to ‘inner battles’—the struggle against fear, division, and resistance within oneself and within society.

Ask anything about Sukta 47 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play