
Sukta 6.46
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.46)
Indra
Triṣṭubh (common for Indra hymns in Book 6)
భరద్వాజుని ఈ ఇంద్ర స్తోత్రం, ప్రతి అడ్డంకి (వృత్ర)లోను ప్రయాణంలోని ప్రతి మలుపు వద్దను దేవుణ్ని నిశ్చయమైన “సత్యాధిపతి”గా పిలుస్తుంది; విజయం, బలం, మరియు వాజ (శక్తి/బహుమతి/సమృద్ధి) సాధనను కోరుతుంది. ప్రసిద్ధ మానవ వంశాల మధ్య ఇంద్రుడు వీరబలాన్ని పంచిన దానిని స్మరించి, యుద్ధంలో శత్రువులను జయించేందుకు అదే జయశక్తి గాయకుని సమాజానికి ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. ముగింపు భాగంలో వేగంగా ప్రవహించే నదిలాంటి రూపకాలతో, పిలుపు వైపు శక్తులు సమీకృతమవుతున్నట్లు చూపి, ఇంద్రుడు శక్తులను సమీకరించి, పునరుద్ధరించి, వెలుగులోకి నడిపించే సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
Mantra 1
त्वामिद्धि हवामहे साता वाजस्य कारवः । त्वां वृत्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः ॥
వాజం (బలసంపద) సాధించుటకై గాయకులు నిశ్చయంగా నిన్నే హవిస్తారు. హే ఇంద్రా, వృత్రేషు (ఆవరణాలు, ప్రతిఘాతాలు) మనుష్యులు నిన్ను ‘సత్పతి’—సత్యాధిపతి—అని పిలుస్తారు; ప్రయాణపు స్థిర లక్ష్యస్థానాలలోను, ముందుకు సాగే చలనంలోను నిన్నే ఆహ్వానిస్తారు.
Mantra 2
स त्वं नश्चित्र वज्रहस्त धृष्णुया महः स्तवानो अद्रिवः । गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥
అప్పుడు నీవు, హే అద్భుత వజ్రహస్తా, ధృష్ణు మహిమతో స్తుతింపబడినవాడా, హే అద్రివః (సోమపేషణ శిలాధారీ), మా కొరకు గో-సంపదను, అశ్వబలాన్ని, రథశక్తిని విస్తరింపజేయుము; జయాన్ని కోరువానికి సదా వాజప్రవాహాన్ని కుమ్మరించుము.
Mantra 3
यः सत्राहा विचर्षणिरिन्द्रं तं हूमहे वयम् । सहस्रमुष्क तुविनृम्ण सत्पते भवा समत्सु नो वृधे ॥
ఎల్లప్పుడూ జయించే, విశాలాధిపత్యముగల ఇంద్రుని—అతనినే మేము పిలుస్తాము. ఓ సహస్రబలుడా, ఓ మహావీర్యుడా, ఓ సత్యపతీ, మా సమరాలలో మాకు వృద్ధి-ఉన్నతిగా భవించు.
Mantra 4
बाधसे जनान्वृषभेव मन्युना घृषौ मीळ्ह ऋचीषम । अस्माकं बोध्यविता महाधने तनूष्वप्सु सूर्ये ॥
జాగృత మన్యు యొక్క వేగంతో, వృషభంలా, జనులను అదిమి ముందుకు నడిపిస్తావు; ఓ ప్రకాశవంతుడా, దాతా, ఋచి-సంపన్నుడా! మహాధన-సాధనలో మాకు చైతన్య రక్షకుడవు కావు; మా తనూలో, జీవజలాలలో, మరియు ప్రకాశ సూర్యునిలో.
Mantra 5
इन्द्र ज्येष्ठं न आ भरँ ओजिष्ठं पपुरि श्रवः । येनेमे चित्र वज्रहस्त रोदसी ओभे सुशिप्र प्राः ॥
ఓ ఇంద్రా, మాకు జ్యేష్ఠమైన అత్యంత బలమైన శక్తిని, అలాగే పరిపూర్ణంగా పొంగే యశస్సును తీసుకురా. దానివల్ల, ఓ విచిత్రుడా, వజ్రహస్తుడా, ఓ సుశిప్రా, నీవు నీ ప్రాణ-ప్రసార బలంతో ద్యావా-పృథివీ రెండింటినీ నింపితివి.
Mantra 6
त्वामुग्रमवसे चर्षणीसहं राजन्देवेषु हूमहे । विश्वा सु नो विथुरा पिब्दना वसोऽमित्रान्त्सुषहान्कृधि ॥
హే రాజన్, హే చర్షణీ-సహ (జనవిజేత) ఉగ్ర ఇంద్రా! దేవుల మధ్య సహాయార్థం మేము నిన్నే హూమహే—ఆహ్వానిస్తున్నాము. హే వసో (సమృద్ధి స్వామీ), మా కోసం అన్ని విథుర (కలత కలిగించే) శక్తులను చెదరగొట్టి నలిపివేయుము; మా శత్రువులను సు-షహ (సులభంగా జయించదగిన)వారిగా చేయుము.
Mantra 7
यदिन्द्र नाहुषीष्वाँ ओजो नृम्णं च कृष्टिषु । यद्वा पञ्च क्षितीनां द्युम्नमा भर सत्रा विश्वानि पौंस्या ॥
హే ఇంద్రా, నాహుషులలో నీవు ప్రజల మధ్య ఓజస్సు మరియు నృమ్ణం (పౌరుషబలం) స్థాపించి ఉంటే; లేదా ఐదు క్షితుల (ఐదు నివాసాలు/భూములు) ద్యుమ్నం (దీప్తిమంతమైన వైభవం) నీవు తెచ్చి ఇచ్చి ఉంటే—ఆ పౌంస్య (వీరాధికార) శక్తులన్నిటినీ సంపూర్ణంగా మాకు అందించుము.
Mantra 8
यद्वा तृक्षौ मघवन्द्रुह्यावा जने यत्पूरौ कच्च वृष्ण्यम् । अस्मभ्यं तद्रिरीहि सं नृषाह्येऽमित्रान्पृत्सु तुर्वणे ॥
లేదా, హే మఘవన్, మనుష్యులలో తృక్షిలో, ద్రుహ్యులో, లేదా పూరులో నీవు స్థాపించిన ఏ వృష్ణ్యము (వృషభసదృశ విజయపరాక్రమం) అయినా—అదే మాకు ప్రసాదించుము; తద్వారా నృషాహ్య (మనుష్యవిజయ) యుద్ధంలో, పృత్సు (ఘర్షణలు) మధ్య, తుర్వణ (వేగంగా ధ్వంసించ) కోసం మేము అమిత్ర (శత్రు శక్తులు)లను జయించగలుగుదుము.
Mantra 9
इन्द्र त्रिधातु शरणं त्रिवरूथं स्वस्तिमत् । छर्दिर्यच्छ मघवद्भ्यश्च मह्यं च यावया दिद्युमेभ्यः ॥
ఓ ఇంద్రా! త్రిధాతు (మూడు ఆధారాలున్న) శరణం, త్రివరూథం (మూడు విధాల కవచం) అయిన స్వస్తిమయ ఆశ్రయం—ఆ ‘ఛర్ది’ (రక్షాకవచం)ను మఘవద్భ్యః (దానశీలులకు) మరియు నాకు కూడా ప్రసాదించు; హాని చేసే దిద్యుమాన్ (మెరుపువంటి) శక్తులను మమ్మల్ని దూరంగా తరిమివేయి.
Mantra 10
ये गव्यता मनसा शत्रुमादभुरभिप्रघ्नन्ति धृष्णुया । अध स्मा नो मघवन्निन्द्र गिर्वणस्तनूपा अन्तमो भव ॥
ప్రకాశ-గోవులను (గవ్యతా) అన్వేషించే మనస్సుతో శత్రువును అణచి, ధృష్ణుయా (ధైర్యమైన) దాడితో అతన్ని కూలదోసేవారు ఉన్నప్పుడు—అప్పుడు, ఓ మఘవన్ ఇంద్రా, గిర్వణస్ (స్తుతిప్రియుడా), మా కోసం ‘తనూపా’ (దేహరక్షకుడు)గా, అంతఃస్థ (అంతమ) కాపరిగా అవు.
Mantra 11
अध स्मा नो वृधे भवेन्द्र नायमवा युधि । यदन्तरिक्षे पतयन्ति पर्णिनो दिद्यवस्तिग्ममूर्धानः ॥
అప్పుడు మా వృద్ధి కోసం ఉండుము, ఓ ఇంద్రా; యుద్ధంలో మా సహాయకుడవు—అంతరిక్షంలో పర్ణినః (రెక్కలున్న) దిద్యవః (మెరుపువంటి) తిగ్మమూర్ధానః (తీక్ష్ణ శిరస్సులున్న) శక్తులు ఎగిరిపోతున్నప్పుడు.
Mantra 12
यत्र शूरासस्तन्वो वितन्वते प्रिया शर्म पितॄणाम् । अध स्मा यच्छ तन्वे तने च छर्दिरचित्तं यावय द्वेषः ॥
వీరులు తమ దేహస్థ శక్తులను విస్తరించే చోట—పితృదేవుల ప్రియ ఆశ్రయంలో—అప్పుడు మా దేహానికీ మా వంశానికీ రక్షక ఆవరణాన్ని ప్రసాదించు; చైతన్యంలేక దాడిచేసే ద్వేషాన్ని దూరం చేయు।
Mantra 13
यदिन्द्र सर्गे अर्वतश्चोदयासे महाधने । असमने अध्वनि वृजिने पथि श्येनाँ इव श्रवस्यतः ॥
హే ఇంద్రా, మహాధన విజయం కోసం ఆ ఉద్ధృత దౌడులో నీవు అశ్వాలను వేగపరుస్తే—దారి గుర్తులేని ప్రయాణంలో, కఠిన మార్గంలో—యశోకాంక్షి శ్యేన (గద్ద) వలె మమ్మల్ని ముందుకు నడిపించి ప్రేరేపించు।
Mantra 14
सिन्धूँरिव प्रवण आशुया यतो यदि क्लोशमनु ष्वणि । आ ये वयो न वर्वृतत्यामिषि गृभीता बाह्वोर्गवि ॥
సరళిపై నదులు వేగబలంతో దూసుకుపోవునట్లే, అలాగే—ధ్వనిని అనుసరించి కేక వినిపించినప్పుడు—జీవశక్తులు (పక్షులవలె) తిరిగి వచ్చి చేరుతాయి; బాహువుల్లో పట్టబడి, ‘గవి’ అనే గో-ప్రకాశంలో, అవి అన్వేషకునికై సమీకృతమవుతాయి।
It asks Indra for vāja (strength and winning power), protection in conflicts, and the ability to overcome obstacles and hostile forces.
They are recalled as examples of people among whom Indra established victorious might; the poet prays that the same heroic power be granted to his own community.
Indra represents the inner force that breaks resistance—fear, inertia, confusion—so one can move forward steadily and gather scattered energies into clarity and light.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.