Sukta 48

Mantra 1

यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे । प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम् ॥

యజ్ఞం-యజ్ఞంగా, గిరా-గిరాగా, దక్షత (దక్ష) వృద్ధికై అగ్నిని మేము స్తుతిస్తాము. అమృతుడైన జాతవేదసును—ప్రియ మిత్రుని—మేము నిరంతరం ముందుకు ముందుకు ప్రకటిస్తాము; ఆయన శాంతి-సామరస్యాన్ని ప్రసాదించువాడు.

Mantra 2

ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये । भुवद्वाजेष्वविता भुवद्वृध उत त्राता तनूनाम् ॥

ఊర్జ యొక్క పుత్రునికి—అంతఃప్రేరిత ఆకాంక్షతో—మేము హవిని అర్పించుదము; ఎందుకంటే ఆయనే హవ్యదాత. బల-సమృద్ధుల్లో ఆయన మా అవితా కావాలి, మా వృద్ధికర్త కావాలి, అలాగే మా తనూనాం (దేహాల) త్రాత కూడా కావాలి.

Mantra 3

वृषा ह्यग्ने अजरो महान्विभास्यर्चिषा । अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ॥

హే అగ్నీ! నీవు నిజంగా మహానైన, అజరుడైన వృషభుడవు; నీ అర్చిష్ (జ్వాల)తో నీవు ప్రకాశిస్తావు. నీ అజస్ర శోచిష్ (అవిరామ తేజస్సు)తో, ఓ శుచీ, నీవు మరింత మరింత దహిస్తావు; నీ సుదీతి (ఉత్తమ దీప్తి/ప్రజ్వలనం)తో మా అంతరంలో సువిధంగా దహించు, సుజ్వలించు.

Mantra 4

महो देवान्यजसि यक्ष्यानुषक्तव क्रत्वोत दंसना । अर्वाचः सीं कृणुह्यग्नेऽवसे रास्व वाजोत वंस्व ॥

నీవు మహా దేవులను యజిస్తావు; నీ క్రతు (సంకల్పశక్తి) మరియు దంసనా (కౌశల్యసామర్థ్యం)తో క్రమంగా యక్ష్య (యజ్ఞం) చేసి వారిని పూజిస్తావు. హే అగ్నీ! మా అవస్ (సహాయం) కోసం వారిని ఇటువైపు తిప్పి రప్పించు; మాకు వాజ (బలం-సమృద్ధి) ప్రసాదించు, వారినీ మా కొరకు వశపరచి గెలుచు.

Mantra 5

यमापो अद्रयो वना गर्भमृतस्य पिप्रति । सहसा यो मथितो जायते नृभिः पृथिव्या अधि सानवि ॥

ఆయనను ఆపః (నీళ్లు), అద్రయః (రాళ్లు), వనాని (అరణ్యాలు) ‘ఋతస్య గర్భం’ (ఋతం యొక్క గర్భం)గా పోషిస్తాయి. ఆయన సహసా (బలంతో) మథితుడై (కదిలించి/కడయగా), నృభిః (మానవ-శక్తులచే) జన్మిస్తాడు; ఆయన పృథివ్యా అధి సానవి (భూమి యొక్క మేడ/శిఖర-రేఖపై) ఉద్భవిస్తాడు.

Mantra 6

आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि । तिरस्तमो ददृश ऊर्म्यास्वा श्यावास्वरुषो वृषा श्यावा अरुषो वृषा ॥

తన భాను (దీప్తి)తో ద్యావా-పృథివీ—ఉభయాన్నీ నింపువాడు; తన ధూమం (పొగ)తో దివిలో వేగంగా ధావించువాడు—అతడు తమస్ (చీకటి) అవతల కనిపించుచున్నాడు. ఉర్మ్యాసు (ఎగసే అలల) మధ్య, శ్యావ (నలుపు) ప్రవాహాలలో, అరుష (ఎర్రటి) వృషభుడు ప్రకాశించుచున్నాడు—శ్యావ మధ్యనే అరుష వృషభుడు.

Mantra 7

बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा । भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन्नः शुक्र दीदिहि द्युमत्पावक दीदिहि ॥

అగ్నీ! నీ విస్తారమైన అర్చిభిః (జ్వాలల)తో, దేవా! నీ శుక్ర, దివ్య శోచిషా (ప్రకాశ తేజస్సు)తో—భరద్వాజుల మధ్య సమిధ్యమానుడవై, యవిష్ఠ (అతి యువ)వా! మా కొరకు రేవన్ (సమృద్ధి)గా దీదిహి (ప్రకాశించు). శుక్రా, దీదిహి; ద్యుమత్ పావక (ప్రభామయ శుద్ధికర్త)ా, దీదిహి.

Mantra 8

विश्वासां गृहपतिर्विशामसि त्वमग्ने मानुषीणाम् । शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमाः स्तोतृभ्यो ये च ददति ॥

అగ్నీ! నీవు సమస్త మానుషీ విశా (మానవ వంశాలు)లకు గృహపతి. యవిష్ఠా! శతం పూర్భిః (నూరు దుర్గాలు)తో సమిద్ధార (నిన్ను ప్రజ్వలింపజేసేవాడు)ను అంహసః (వక్రత/పాపం) నుండి కాపాడు. శతం హిమాః (నూరు శీతకాలాలు) వరకు—స్తోతృభ్యః (స్తుతికర్తలు) మరియు దానం చేసేవారందరినీ రక్షించు.

Mantra 9

त्वं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय । अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ॥

అగ్నీ, వసువా! నీ ప్రకాశమయమైన ఊతి (సహాయం)తో మా కొరకు రాధాంసి—సిద్ధి-సంపదలను—ప్రేరేపించు. ఈ రయి (సమృద్ధి)కి నీవే రథీ; మా ప్రయత్నానికి దృఢమైన గాధం (ఘాటు/దాటే తావు)ను కనుగొని—కఠిన ప్రవాహంలో మాకు సురక్షిత దాటుదల ప్రసాదించు.

Mantra 10

पर्षि तोकं तनयं पर्तृभिष्ट्वमदब्धैरप्रयुत्वभिः । अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नोऽदेवानि ह्वरांसि च ॥

నీ అద్బ్ధ, అప్రయుత (వెనుదిరగని) రక్షకుల ద్వారా మా తోకం (సంతానం) మరియు తనయం (వంశం)ను సురక్షితంగా దాటించు. అగ్నీ, మా నుండి దైవ్య హేళాంసి (దేవప్రేరిత దండనలు/ప్రహారాలు)ను దూరం చేయి; అలాగే అదేవ (దేవవిరోధి) వక్ర హ్వరాంసి (కుటిల శత్రు-చలనాలు)నూ నివారించు.

Mantra 11

आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः । सृजध्वमनपस्फुराम् ॥

రండి, సఖులారా! సబర్దుఘా—బలమైన పానీయధారను ఇచ్చే—ధేనువును జోడించండి; నిత్య-నవ్య వచఃతో సమీపించండి. అనపస్ఫురా—తడబడని—ఆ ప్రవాహాన్ని విడుదల చేయండి: ప్రేరిత వాణి యొక్క అఖండ ధార.

Mantra 12

या शर्धाय मारुताय स्वभानवे श्रवोऽमृत्यु धुक्षत । या मृळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ॥

మరుత్-గణం కోసం, స్వప్రభ (స్వభాను) మరుతుల కోసం, మృత్యువును జయించే కీర్తిని దోహనముచేసే ఆమె; వేగవంతమైన మరుతుల మృళికా (కృప) ఆమెయే; తన సుమ్న (మంగళ ఆశీర్వాదాలు) ద్వారా కోరిన సమీపత/ఆగమనాన్ని కలిగించేది ఆమె—ఆ ప్రేరణా-శక్తి (ధిషణా) మా లోన ప్రవహించుగాక.

Mantra 13

भरद्वाजायाव धुक्षत द्विता । धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम् ॥

భరద్వాజుని కోసం మళ్లీ మళ్లీ దోహనముచేయండి—సర్వదోహ (అన్ని వరాలు ఇచ్చే) ఆ ధేనువును, మరియు విశ్వభోజస (సర్వశక్తులను పోషించే) ఆ ఇష్ (పోషక ప్రేరణ/ఆహుతి-రసం)ను—అన్వేషకుడు సార్వత్రిక దానంతో పరిపూర్ణుడగునట్లు.

Mantra 14

तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम् । अर्यमणं न मन्द्रं सृप्रभोजसं विष्णुं न स्तुष आदिशे ॥

ఆయననే నేను మీకొరకు స్తుతిస్తున్నాను—ఇంద్రునివలె సుక్రతు (దృఢ సంకల్పం) కలవాడు; వరుణునివలె మాయిన్ (ప్రజ్ఞామయ అధిపత్యం) కలవాడు; ఆర్యమణునివలె మంద్ర (ఆనందమయ) మరియు సృప్రభోజస (ఉదార పోషణ) కలవాడు; విష్ణువివలె విస్తృత వ్యవస్థను స్థాపించేవాడు—ఆయననే నేను ఆదిశ (అనుసరణీయ మార్గదర్శి)గా గానము చేస్తున్నాను.

Mantra 15

त्वेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता । सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आँ आविर्गूळ्हा वसू करत्सुवेदा नो वसू करत् ॥

ఓ పూషన్! మరుత్-గణంలా ఉగ్రుడవై, దూరంగా ప్రతిధ్వనించే, అలసటలేని వాడవై—ప్రజల కొరకు వందలుగా, వేలలుగా సమకూర్చినట్లే, మా కొరకు ధనసంపదలను సమకూర్చుము. గూఢంగా దాగిన ‘వసు’లను ఆవిర్భావింపజేయుము—సువేదా (సద్జ్ఞాని) మా కొరకు సత్య వసువులను వెలికి తీయుగాక.

Mantra 16

आ मा पूषन्नुप द्रव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघृणे । अघा अर्यो अरातयः ॥

ఓ పూషన్! నా దగ్గరకు రా; సమీపంగా పరుగెత్తి రా—ఇప్పుడు నేను నిన్ను స్తుతించుదును, ఓ అపికర్ణ (జాగ్రత్తగా వినేవాడా), ఓ ఆఘృణే (దీప్తిమంతుడా)! ఆర్య-గతిని అడ్డుకునే శత్రుత్వ నిరాకారులు అఘులు; వారు అరాతులు (వైరం) గలవారు.

Mantra 17

मा काकम्बीरमुद्वृहो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः । मोत सूरो अह एवा चन ग्रीवा आदधते वेः ॥

కాకంబీర వృక్షాన్ని వేరుతో పీకవద్దు; అశస్తి (కుప్రశంసిత/అనిష్ట) శక్తులు మనుష్యులను అనేక విధాలుగా చెదరగొడతాయి. ‘సూర’ (వీరుడు) ‘ఇది పగలు’ అని చెప్పి కూడా మెడపై ఉచ్చు (వేః) వేయకూడదు; తప్పుడు స్పష్టత వల్ల ఏ ప్రాణీ బంధింపబడకూడదు.

Mantra 18

दृतेरिव तेऽवृकमस्तु सख्यम् । अच्छिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ॥

ధృత (స్థిర) జనుని స్నేహంలా నీ సఖ్యం అవృక—తోడేలు-రహితం—మరియు అచ్ఛిన్నంగా ఉండుగాక. అచ్ఛిద్ర (ఛిద్రములేని/అభేద్య) దానిని ధరించువాడు, సుపూర్ణ (పూర్ణంగా నిండిన) దానిని ధరించువాడు—అటువంటి దృఢ సహచర్యం మా ప్రయాణాన్ని కాపాడుగాక.

Mantra 19

परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत श्रिया । अभि ख्यः पूषन्पृतनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ॥

హే పూషన్, నీవు మర్త్యుల పరిమితిని దాటి ఉన్నవాడవు; దేవులతో సమానుడవు, నీ శ్రీ (దీప్తి-సంపద)లోనూ పరిపూర్ణుడవు. నీ దర్శన-శక్తితో మమ్మల్ని చూడు; యుద్ధాలలో ఇప్పుడే మమ్మల్ని కాపాడు, పూర్వకాలంలో చేసినట్లే.

Mantra 20

वामी वामस्य धूतयः प्रणीतिरस्तु सूनृता । देवस्य वा मरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य प्रयज्यवः ॥

హే మరుతులారా, వామ (ఆనంద) యొక్క ప్రేరక ధూతులు మా కొరకు సన్మార్గ-నేతృత్వముగా, సూనృతా—సత్యమైన, ప్రకాశమయమైన వాక్యముగా—ఉండుగాక. అది దేవ-స్వభావానిదైనా, ముందుకు సాగే మర్త్యునిదైనా; హే యజ్ఞార్హులారా, దీనిని స్థిరపరచండి.

Mantra 21

सद्यश्चिद्यस्य चर्कृतिः परि द्यां देवो नैति सूर्यः । त्वेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वृत्रहं शवो ज्येष्ठं वृत्रहं शवः ॥

యావనిది చక్రంలా తిరిగే శక్తి సదా వేగవంతమో—ఆ దేవ సూర్యుని వలె, ఆకాశాన్ని విరామం లేకుండా పరిభ్రమించువాడు. మరుతులు తమలో ఉగ్ర బలాన్ని, యజ్ఞార్హమైన నామాన్ని స్థాపించారు—వృత్రవధక శక్తి; అదే జ్యేష్ఠమైన, అగ్రగణ్యమైన వృత్రహన్-పరాక్రమం.

Mantra 22

सकृद्ध द्यौरजायत सकृद्भूमिरजायत । पृश्न्या दुग्धं सकृत्पयस्तदन्यो नानु जायते ॥

ఒక్కసారే ద్యౌ (స్వర్గం) జన్మించింది, ఒక్కసారే భూమి జన్మించింది. పృశ్నీ నుండి ఒక్కసారే పోషకమైన పాలు దోహించబడ్డాయి. ఆ ఆద్య ప్రసవం మరొక రూపంలో మళ్లీ ఉద్భవించదు—అదే సృష్టికి ఏకైక పునాది.