Sukta 44

Mantra 1

तं प्रत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा ज्येष्ठतातिं बर्हिषदं स्वर्विदम् । प्रतीचीनं वृजनं दोहसे गिराशुं जयन्तमनु यासु वर्धसे ॥

ఆయననే మేము ప్రాచీన విధంగా, పూర్వ విధంగా, సర్వ విధాలుగా, ఇప్పుడూ ఆహ్వానిస్తాము—జ్యేష్ఠతమ మహిమను, బర్హిష్‌పై ఆసీనుడైనవాడిని, స్వర్-లోకాలను తెలిసినవాడిని/కనుగొనువాడిని. మా వైపు తిరిగిన, విస్తార మార్గాలలో గమనించువాడిని; గిరా—వాక్యంతో మేము ఆయనను ‘దోహనం’ చేస్తాము—శీఘ్రుడు, విజేత—నీవు వృద్ధి చెందే ఆ మార్గాలనుసరించి.

Mantra 2

श्रिये सुदृशीरुपरस्य याः स्वर्विरोचमानः ककुभामचोदते । सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिॠत आस नाम ते ॥

శ్రియై నీవు పైలోకంలోని సుదర్శనమైన ఉన్నతాలను ప్రవర్తింపజేస్తావు; స్వర్-లోకంలో ప్రకాశిస్తూ కకుభాలను ప్రేరేపిస్తావు. హే సుక్రతు, నీవు సుగోపుడు—మంచి రక్షకుడు, దాడికి లొంగనివాడు; మాయా-మోసాలకు అతీతంగా, ఋతంలో స్థాపితమై—అక్కడే నీ నామం నివసిస్తుంది.

Mantra 3

अत्यं हविः सचते सच्च धातु चारिष्टगातुः स होता सहोभरिः । प्रसर्स्राणो अनु बर्हिर्वृषा शिशुर्मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः ॥

హవిస్సు యొక్క అశ్వం సత్య-ధాతుతో సంయుక్తమవుతుంది; అరిష్ట-గాతు—అక్షత మార్గాలలో సాగుతూ, అతడే హోతా, సహో-భరి—బలాన్ని మోసేవాడు. బర్హిష్‌ను అనుసరించి వేగంగా దూసుకెళ్లే వృషభుడు—మధ్యలో శిశువు, నిత్య యువకుడు, అజరుడు—అక్కడ స్థాపితమై, అనేక ధారలుగా ప్రవహిస్తున్నాడు.

Mantra 4

प्र व एते सुयुजो यामन्निष्टये नीचीरमुष्मै यम्य ऋतावृधः । सुयन्तुभिः सर्वशासैरभीशुभिः क्रिविर्नामानि प्रवणे मुषायति ॥

ఇవి సుయుజ (సువ్యవస్థితంగా జోడించబడిన) శక్తులు, అభిష్టి (ఇష్టసిద్ధి) కొరకు యాత్రామార్గంలో ముందుకు సాగుతాయి; ఆ (దేవుడు/యజమాని) కొరకు క్రిందికి వంగి, ఋతం చేత వృద్ధి పొందుతాయి. సర్వశాసనములతో, అభీశు (నియంత్రక రశ్మి/లగ్గం) రూప కిరణములతో—ప్రవణంలో ‘క్రివి’ పేర్లను (స్థిర లేబుళ్లను) అపహరిస్తాడు.

Mantra 5

संजर्भुराणस्तरुभिः सुतेगृभं वयाकिनं चित्तगर्भासु सुस्वरुः । धारवाकेष्वृजुगाथ शोभसे वर्धस्व पत्नीरभि जीवो अध्वरे ॥

ధారణశక్తులతో సంజర్భురాణ (బలాన్ని సమీకరిస్తూ) నీవు సు-తే-గృభం (సువ్యవస్థితంగా పిండిన గ్రహం/అర్పణం)ను గ్రహిస్తావు; వయాకిన (జాగృతుడు)గా, చిత్త-గర్భాలలో సు-స్వర (ప్రకాశమయ/మధుర ధ్వని)గా ఉండు. ధారావాకేషు (వాక్యధారల్లో), ఓ ఋజు-గాథ (సూటి స్తోత్రం), నీవు శోభిస్తావు; అధ్వర (యజ్ఞం)లో, ఓ జీవ (జీవంత) వాడా, పత్నీః (దేవీ-శక్తులు) వైపు వర్ధించు.

Mantra 6

यादृगेव ददृशे तादृगुच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्वा । महीमस्मभ्यमुरुषामुरु ज्रयो बृहत्सुवीरमनपच्युतं सहः ॥

అతడు ఎలా దర్శనమిస్తాడో, అలా ہی పలుకబడతాడు; ఆపః (జలాలు) లో ఛాయ ద్వారా వారు అతడిని సమేతంగా ధారించారు. మా కొరకు మహిమను విస్తరింపజేయి—ఉరుషా (విస్తృత రక్షణ) గలది, ఉరుజ్రయః (విస్తృత వేగబలం/త్వర) గలది; బృహత్, సు-వీర (వీరసంపన్న), అనపచ్యుత (అచ్యుత/అడగని) సహః (శక్తి)గా.

Mantra 7

वेत्यग्रुर्जनिवान्वा अति स्पृधः समर्यता मनसा सूर्यः कविः । घ्रंसं रक्षन्तं परि विश्वतो गयमस्माकं शर्म वनवत्स्वावसुः ॥

అతడు నూతనజన్ముడైన, ఉత్సుకుడైన అగ్రు; ప్రత్యర్థి స్పృధలను దాటి ముందుకు సాగుతాడు—మనస్సు సమన్వయంతో సూర్యుడు, కవి-ఋషి. చుట్టూరా మండే ఉష్ణాన్ని కాపాడుతూ, మనకు శాంతి గృహాన్ని సంపాదించుగాక; తన స్వ-వసు (స్వసంపద/స్వశక్తి) చేత మన శర్మ—ఆశ్రయాన్ని—వృద్ధి చేయుగాక.

Mantra 8

ज्यायांसमस्य यतुनस्य केतुन ऋषिस्वरं चरति यासु नाम ते । यादृश्मिन्धायि तमपस्यया विदद्य उ स्वयं वहते सो अरं करत् ॥

ఈ యతు (మాయ/మంత్ర) బలానికన్నా గొప్పది అతని కేతు (చిహ్నం/ప్రభ); నీ నామాన్ని ధరించే ఆ శక్తుల మధ్య అతడు ఋషి-స్వరంతో సంచరిస్తాడు. కార్యసాధకత (అపస్యా) ద్వారా అది స్థాపితమైన ఆధారాన్ని కనుగొని—దానిని తానే మోసేవాడు—అతడే దానిని సమృద్ధిగా, యథోచితంగా చేస్తాడు.

Mantra 9

समुद्रमासामव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्नायता । अत्रा न हार्दि क्रवणस्य रेजते यत्रा मतिर्विद्यते पूतबन्धनी ॥

అతడు అగ్రిమ (అగ్రణి) వారి సముద్ర-గర్భంపై దిగివచ్చి స్థిరమయ్యాడు; వారు సమీకృతమయ్యే ఆ సవన (సోమ-పీడన/అర్పణ) హానికరమవదు. ఇక్కడ భక్షకుని భయంతో హృదయం వణకదు—ఎక్కడ మతి (చింతన) విద్యతే, పూత-బంధనీ: శుద్ధమై, ఋత-సంయమంలో బంధింపబడినది.

Mantra 10

स हि क्षत्रस्य मनसस्य चित्तिभिरेवावदस्य यजतस्य सध्रेः । अवत्सारस्य स्पृणवाम रण्वभिः शविष्ठं वाजं विदुषा चिदर्ध्यम् ॥

ఆయనే యజనీయ క్షత్రం (దివ్య సామర్థ్యం) మరియు మనస్సు—ఇవన్నీతో, ప్రకాశమయ బోధలు (చిత్తిభిః) ద్వారా—సత్యవక్తుని—సహచర-బలం. రణ్వమైన (ఆనందదాయక) శక్తులతో ఆ ప్రేరక ప్రవాహాన్ని మేము నింపి తృప్తిపరచి, అత్యంత శక్తిమంతమైన ‘వాజ’ (బల-సంపద)ను—విద్వాంసునికీ అర్హమైనదాన్ని—సాధించుదుము.

Mantra 11

श्येन आसामदितिः कक्ष्यो मदो विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः । समन्यमन्यमर्थयन्त्येतवे विदुर्विषाणं परिपानमन्ति ते ॥

వారిది ‘శ్యేన’—వేగంగా ఎగిరే బలం; ‘అదితి’ (అనంతత్వం) వారి కటిబంధం; వారి ‘మద’ (ఉల్లాసం/ఆనందం) సర్వవాంఛితుడైన, యజనీయుడైన, ‘మాయిన్’ (ప్రకాశమయ నిర్మాణాల అధిపతి) యొక్కది. ప్రయాణానికి వారు పరస్పరం ఒకరిని ఒకరు ప్రేరేపిస్తారు; విశాల-శృంగములైన, పరివ్యాప్త పానము (పరిపానం) తమకు సమీపంలోనే ఉందని వారు తెలుసుకొందురు.

Mantra 12

सदापृणो यजतो वि द्विषो वधीद्बाहुवृक्तः श्रुतवित्तर्यो वः सचा । उभा स वरा प्रत्येति भाति च यदीं गणं भजते सुप्रयावभिः ॥

సదా పరిపూర్ణం చేయువాడు, యజనీయుడు, శత్రు-చలనాలను సంహరిస్తాడు; బాహువులు విస్తరించినవాడై (బాహువృక్తః) ‘శ్రుతవిత్’ (శ్రుతజ్ఞుడు)గా, మీతో కలిసి నడిచే రక్షకుడుగా ఉంటాడు. అతడు రెండు వరాల వైపు వచ్చి ప్రకాశిస్తాడు, సుప్రయావ (సుందర గమనాలు) గల శక్తుల గణంతో తనను పంచుకొనునప్పుడు.

Mantra 13

सुतम्भरो यजमानस्य सत्पतिर्विश्वासामूधः स धियामुदञ्चनः । भरद्धेनू रसवच्छिश्रिये पयोऽनुब्रुवाणो अध्येति न स्वपन् ॥

సుత-రసాన్ని ధరించువాడు, యజమానునకు సత్‌ యొక్క అధిపతి, సమస్త పూర్ణతల పాలు-మొద—అతడు ధియలను పైకి ఎత్తుతాడు. పాలు ఇచ్చే ధేనువు రసాన్ని తెస్తుంది; పయస్సు తన ఆసనాన్ని అధిష్ఠించింది; అనుస్వరంగా ప్రకటించుచూ అతడు పైకి సాగుతాడు, నిద్రించడు.

Mantra 14

यो जागार तमृचः कामयन्ते यो जागार तमु सामानि यन्ति । यो जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

ఎవడు జాగరూకుడై ఉన్నాడో—అతనిని ఋచః వాక్యాలు కోరుతాయి; ఎవడు జాగరూకుడై ఉన్నాడో—అతని వైపు సామానులు సాగుతాయి. ఎవడు జాగరూకుడై ఉన్నాడో—అతనిగూర్చే ఈ సోమము పలుకుతుంది: ‘నేను నీ వాడను; సఖ్యములో, నీతో నివసించువాడను.’

Mantra 15

अग्निर्जागार तमृचः कामयन्तेऽग्निर्जागार तमु सामानि यन्ति । अग्निर्जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

అగ్ని జాగరూకుడై ఉన్నాడు—అతనిని ఋచః వాక్యాలు కోరుతాయి; అగ్ని జాగరూకుడై ఉన్నాడు—అతని వైపు సామానులు సాగుతాయి. అగ్ని జాగరూకుడై ఉన్నాడు—అతనిగూర్చే ఈ సోమము పలుకుతుంది: ‘నేను నీ వాడను; సఖ్యములో, నీతో నివసించువాడను.’