Sukta 76
Sukta 9.76
Soma Pavamāna
अयं लघुः पवमानसूक्तः सोमं स्तौति यः शोधनमार्गे प्रवहन् द्यौर्धारकः, देवकुशलः साररूपः सन् ‘नदीषु’ (स्रोतःसु) विसृज्यते, च देवभोगाय योग्यः क्रियते। पुनःपुनः अस्य परिशुद्धवेगं इन्द्रस्य बलवर्धनेन संयोजयति—अन्तःपात्रेषु प्रविशन्, विद्युतिवत् लोकान् प्रबोधयन्, च उपासकेभ्यः वीर्यं जयञ्च ददाति।
Mantras
Mantra 1
धर्ता दिवः पवते कृत्व्यो रसो दक्षो देवानामनुमाद्यो नृभिः । हरिः सृजानो अत्यो न सत्वभिर्वृथा पाजांसि कृणुते नदीष्वा ॥
द्यौः-धर्ता पवते—कृत्व्यः रसः, देवानां दक्षः—नृभिः अनुमाद्यः। हरिः सृज्यमानः सत्वभिरत्यो न, नदीषु प्रविशन् वृथा पाजांसि कृणुते।
Mantra 2
शूरो न धत्त आयुधा गभस्त्योः स्वः सिषासन्रथिरो गविष्टिषु । इन्द्रस्य शुष्ममीरयन्नपस्युभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते मनीषिभिः ॥
शूरो न गभस्त्योः आयुधा धत्ते; स्वः सिषासन् गविष्टिषु रथिरो भवति। अपस्युभिः इन्द्रस्य शुष्मम् ईरयन्, हिन्वान इन्दुः मनीषिभिः अज्यते।
Mantra 3
इन्द्रस्य सोम पवमान ऊर्मिणा तविष्यमाणो जठरेष्वा विश । प्र णः पिन्व विद्युदभ्रेव रोदसी धिया न वाजाँ उप मासि शश्वतः ॥
हे सोम, इन्द्राय पवमानः स्वोर्मिणा तविष्यमाṇो जठरेष्वा विश; प्र नो पिन्व—अभ्रे विद्युदिव रोदसी प्रबोधयन्—धिया सह वाजानां पूर्णैः सदा उप मा गाः।
Mantra 4
विश्वस्य राजा पवते स्वर्दृश ऋतस्य धीतिमृषिषाळवीवशत् । यः सूर्यस्यासिरेण मृज्यते पिता मतीनामसमष्टकाव्यः ॥
विश्वस्य राजा पवते स्वर्दृशः; ऋतस्य धीतिं जागर्ति, ऋषिषाळ् (कुदृष्टि-ऋषित्वभञ्जकः) इव वीवशत्। यः सूर्यस्य असिरेण मृज्यते, स मतीनां पिता भवति—असमष्टकाव्यः, अनुपमसङ्ग्राहकविः।
Mantra 5
वृषेव यूथा परि कोशमर्षस्यपामुपस्थे वृषभः कनिक्रदत् । स इन्द्राय पवसे मत्सरिन्तमो यथा जेषाम समिथे त्वोतयः ॥
वृषेव यूथा मध्ये त्वं कोशं परि अर्षसि; अपामुपस्थे वृषभः कनीक्रदत्। स इन्द्राय पवसे मत्सरिन्तमः, यथा त्वोतयः समिथे वयं जेषाम।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma in his Pavamāna form—Soma as he flows and purifies through the filter and waters, becoming fit to be offered to the gods, especially Indra.
It refers to the ritual filtration of Soma juice through the pavitra (sieve), and also symbolizes inner clarification—turning raw energy into luminous strength and clear inspiration.
Because Soma is offered to empower Indra, the god of force and conquest; the hymn asks that this Indra-strengthening Soma help the worshippers win in contests and overcome obstacles.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.