
Sukta 6.10
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.10)
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh
अयं सूक्तो यज्ञस्य पुरतः जātavedasamग्निं तेजस्विनं नेतारं स्थापयति—यः कर्मणः पन्थानं विशोधयति, स्तुतिं च प्रार्थनाश्च सुरक्षितं पुरः वहति। स दूरदर्शी पावकः स्तूयते; यस्य ज्वाला ‘कृष्णं पथम्’ उज्ज्वलं मार्गं करोति, द्वेषं शत्रुतां च अपहन्ति, इळां (यज्ञसमृद्धिं प्रेरितं पोषणं च) पोषयति। अस्य प्रयोजनं यज्ञसिद्धिः—अविच्छिन्नो हविर्गमनमार्गः—अन्तर्जयश्च: तमसोऽभिभवः प्रकाशेन, वैरस्य स्थाने सौहार्दं, दीर्घायुषे बलं, आर्यसन्तत्यै च।
Mantra 1
पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुवृक्तिं प्रयति यज्ञे अग्निमध्वरे दधिध्वम् । पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा स्वध्वरा करति जातवेदाः ॥
पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुवृक्तिं प्रयति यज्ञेऽग्निमध्वरे दधिध्वम्। पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा स्वध्वरा करति जातवेदाः॥
Mantra 2
तमु द्युमः पुर्वणीक होतरग्ने अग्निभिर्मनुष इधानः । स्तोमं यमस्मै ममतेव शूषं घृतं न शुचि मतयः पवन्ते ॥
तमु द्युमः पुर्वणीक होत॒रग्ने॑ अग्निभिर्मनुष इधानः। स्तोमं यमस्मै ममतेव शूषं घृतं न शुचि मतयः पवन्ते॥
Mantra 3
पीपाय स श्रवसा मर्त्येषु यो अग्नये ददाश विप्र उक्थैः । चित्राभिस्तमूतिभिश्चित्रशोचिर्व्रजस्य साता गोमतो दधाति ॥
पीपाय स श्रवसा मर्त्येषु यो अग्नये ददाश विप्र उक्थैः। चित्राभिस्तमूतिभिश्चित्रशोचिर्व्रजस्य साता गोमतो दधाति॥
Mantra 4
आ यः पप्रौ जायमान उर्वी दूरेदृशा भासा कृष्णाध्वा । अध बहु चित्तम ऊर्म्यायास्तिरः शोचिषा ददृशे पावकः ॥
यः जायमानः उर्वीं पप्रौ, दूरदृशा भासा दृश्यते, कृष्णाध्वानं प्रकाशमार्गं करोति—अथ ऊर्म्यायाः तिरः बहुचित्तमपि तमः शॊचिषा पावकः ददृशे।
Mantra 5
नू नश्चित्रं पुरुवाजाभिरूती अग्ने रयिं मघवद्भ्यश्च धेहि । ये राधसा श्रवसा चात्यन्यान्त्सुवीर्येभिश्चाभि सन्ति जनान् ॥
नूनम्, अग्ने, पुरुवाजाभिरूतीभिः अस्मासु चित्त्रं रयिं धेहि, मघवद्भ्यश्च। ये राधसा श्रवसा च अन्यान् अत्यन्ति, सुवीर्यैश्च जनान् अभि सन्ति।
Mantra 6
इमं यज्ञं चनो धा अग्न उशन्यं त आसानो जुहुते हविष्मान् । भरद्वाजेषु दधिषे सुवृक्तिमवीर्वाजस्य गध्यस्य सातौ ॥
अग्ने, इमं यज्ञं नः चनः धाः; उशन्यं ते आसीनः हविष्मान् जुहुते। भरद्वाजेषु सुवृक्तिं दधिषे; अवीः वाजस्य गध्यस्य सातौ।
Mantra 7
वि द्वेषांसीनुहि वर्धयेळां मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
वि द्वेषांसि नुद; इळां वर्धय। दैवे मदे वयं प्रमुद्याम—शतहिमाः सहिष्णवः, सुवीराः, श्रेष्ठवीर्यसम्पन्नाः स्याम।
It asks that Agni be placed at the front of the rite as the guiding fire who carries prayers correctly, purifies obstacles, and makes the sacrificial path smooth and successful.
Jātavedas means “knower of all births.” Here it highlights Agni’s all-illumining awareness and his ability to lead offerings and intentions rightly, as if he knows every origin and outcome.
On the outer level it is Agni’s visible flame guiding the ritual journey; inwardly it means clarity and purified will overcoming confusion, fear, and hostility, so life and worship proceed in harmony.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.